{"id":594,"date":"2019-02-11T22:09:27","date_gmt":"2019-02-11T21:09:27","guid":{"rendered":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/?page_id=594"},"modified":"2023-12-06T10:10:23","modified_gmt":"2023-12-06T09:10:23","slug":"bombka-babci-zilbersztajn","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/bombka-babci-zilbersztajn\/","title":{"rendered":"Bombka babci Zilbersztajn"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-columns has-2-columns\">\n<div class=\"wp-block-column\">\n<h6>Autor: Katarzyna Ryrych<\/h6>\n\n\n\n<h6>Ilustracje: Anna Rudka<\/h6>\n\n\n\n<h6>Rok wydania: 2018<\/h6>\n\n\n\n<h6>Wydawnictwo: EZOP<\/h6>\n\n\n\n<h6>Miejsce wydania: Warszawa<\/h6>\n\n\n\n<h6>Liczba stron:&nbsp;155<\/h6>\n\n\n\n<h6>ISBN:&nbsp;9788365230201<\/h6>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column\">\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignright\"><img loading=\"lazy\" width=\"243\" height=\"380\" src=\"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/Bombka_babci_okladka-finalJPG-e1557736639595.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1738\"\/><figcaption>Wykorzystanie ok\u0142adki za zgod\u0105 wydawcy. \u00a9Wydawnictwo Ezop Sp. z o.o.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Ninka wraz z rodzicami i starszym bratem Alkiem wprowadza si\u0119 do mieszkania, w kt\u00f3rym mieszka\u0142a zmar\u0142a niedawno babcia: dom znajduj\u0105cy si\u0119 w starej kamienicy skrywa wiele tajemnic, dodatkowo wyolbrzymionych przez wyobra\u017ani\u0119 dziewczynki. Od pewnego momentu bohaterka traci kontakt z bratem, podobnie wygl\u0105daj\u0105 jej relacje z rodzicami. Jedyn\u0105 osob\u0105, kt\u00f3ra ma dla Ninki czas jest mieszkaj\u0105ca pi\u0119tro wy\u017cej babcia Zilbersztajn, starsza kobieta pami\u0119taj\u0105ca czasy wojny. W okolicy Bo\u017cego Narodzenia daje bohaterce w prezencie star\u0105, r\u0119cznie dekorowan\u0105 bombk\u0119, kt\u00f3ra trafia wraz z innymi ozdobami na choink\u0119. Tego samego dnia Ninka odkrywa, \u017ce za wisz\u0105cymi w sypialnianej szafie p\u0142aszczami znajduje si\u0119 przej\u015bcie. Po drugiej stronie czeka na ni\u0105 g\u0142odna, wystraszona dziewczynka, kt\u00f3ra nie chce zdradzi\u0107 swojego imienia. Od tej chwili Ninka coraz cz\u0119\u015bciej odwiedza \u015bwiat \u201epo drugiej stronie \u015bciany\u201d, dowiaduj\u0105c si\u0119 kolejnych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w o kamienicy i poznaj\u0105c histori\u0119 babci Zilbersztajn. Jak si\u0119 okazuje, podr\u00f3\u017c przez \u015bcian\u0119 to podr\u00f3\u017c do przesz\u0142o\u015bci, do czasu Zag\u0142ady.<\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Powie\u015b\u0107 Katarzyny Ryrych wpisuje si\u0119 w nurt ksi\u0105\u017cek m\u00f3wi\u0105cych o Zag\u0142adzie bez opisywania jej w spos\u00f3b dos\u0142owny. Podobnie jak w <a href=\"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/rutka\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>Rutce <\/i><\/a>Joanny Fabickiej wyst\u0119puje tu motyw przekazywania \u015bwiadectwa wojny w linii kobiecej, ukazuj\u0105cy dzia\u0142anie mechanizm\u00f3w transmisji pami\u0119ci o przesz\u0142o\u015bci. Spotkana za \u015bcian\u0105 dziewczynka wci\u0105ga Nink\u0119 w pewnego rodzaju gr\u0119, sprawiaj\u0105c, \u017ce sama bohaterka nie wie, do kt\u00f3rej przestrzeni \u2013 z tera\u017aniejszo\u015bci czy przesz\u0142o\u015bci \u2013 przynale\u017cy. Motyw gry prowadzi do pyta\u0144 o losowo\u015b\u0107 \u015bmierci, szczeg\u00f3lnie w czasie Zag\u0142ady; z drugiej strony sugeruje za\u015b, \u017ce post\u0119puj\u0105c zgodnie z zasadami (ciche zachowanie w kryj\u00f3wce, ukrywanie swojej to\u017csamo\u015bci), mo\u017cna zbli\u017cy\u0107 si\u0119 do wygranej, jak\u0105 jest przetrwanie. Niestety, co ukazuje Ryrych, cz\u0119sto na przegranej wzbogacali si\u0119 stoj\u0105cy z boku \u2013 autorka sygnalizuje dzia\u0142alno\u015b\u0107 szabrownik\u00f3w, zagarniaj\u0105cych po\u017cydowskie mienie, wpisuj\u0105c swoj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 w dyskurs spo\u0142eczny i polityczny dotycz\u0105cy udzia\u0142u Polak\u00f3w w Zag\u0142adzie.<\/span><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<h6>Bibliografia:<\/h6>\n<ul class=\"ul1\">\n<li class=\"li1\"><span class=\"s1\">Karczewska, A., <i>\u201eTylko czy niebo nadal istnieje?\u201d B\u00f3g w najnowszej dzieci\u0119cej literaturze o Zag\u0142adzie<\/i>, [w:]\u00a0<i>Wiara i niewiara. Literackie realizacje wobec do\u015bwiadczenia Zag\u0142ady<\/i>, red. P. Kalwi\u0144ski, A. Karczewska, Lublin 2018, s. 69\u201388 (s. 71 przyp. 7, s. 73 przyp. 12);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s1\">Karczewska, A., <i>Pami\u0119\u0107 i empatia. O dzieci\u0119cej literaturze Zag\u0142ady<\/i>, [w:]\u00a0<i>Pami\u0119\u0107 o Zag\u0142adzie w polskoj\u0119zycznej i niemieckoj\u0119zycznej literaturze autorek i autor\u00f3w drugiego oraz trzeciego pokolenia post-Szoah \/ Das Ged\u00e4chtnis an die Shoah in der polnischen und deutschsprachigen Literatur von Autorinnen und Autoren der zweiten und dritten Post-Shoah-Generation<\/i>, red. I. von der L\u00fche, S.J. \u017burek, Lublin 2019, s. 265\u2013300; <\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Rybak, K.,\u00a0<a href=\"http:\/\/www.omc.obta.al.uw.edu.pl\/myth-survey\/item\/591\"><span class=\"s3\">\u201eGrandma Zilbersztajn\u2019s Christmas Bauble [Bombka babci Zilbersztajn]\u201d<\/span><\/a>,\u00a0<i>Our Mythical Childhood Survey;<\/i><\/span><\/li>\n<li>Rybak, K.,\u00a0<em>Dzieci\u0144stwo w labiryncie getta. Recepcja mitu labiryntu w polskiej literaturze dzieci\u0119cej o Zag\u0142adzie<\/em>, Warszawa 2019 (s. 15, 76);<\/li>\n<li>Rybak, K., <em>Stosunki polsko-\u017cydowskie i Zag\u0142ada w polskiej literaturze dzieci\u0119cej XXI wieku<\/em>, [w:] <em>Stosunki polsko-\u017cydowskie<\/em>, t. 2, <em>Kultura. Literatura, sztuka i nauka w XX wieku<\/em>, red. Z. Tr\u0119bacz, Warszawa 2020, s. 171\u2013187;<\/li>\n<li>Rybak, K., <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.31261\/NoZ.2021.07.09\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em>Zag\u0142ada i ideologia w polskiej literaturze dzieci\u0119cej XXI wieku<\/em><\/a>, \u201eNarracje o Zag\u0142adzie<span class=\"s2\">\u201d<\/span>, nr 1(7), 2021, s. 155\u2013173 (s. 164);<\/li>\n<li>Rybak, K.,\u00a0<em>Obrazowanie Zag\u0142ady. Narracje holokaustowe w polskiej literaturze XXI wieku dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/em>, Warszawa 2023.<\/li>\n<\/ul>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Autor: Katarzyna Ryrych Ilustracje: Anna Rudka Rok wydania: 2018 Wydawnictwo: EZOP Miejsce wydania: Warszawa Liczba stron:&nbsp;155 ISBN:&nbsp;9788365230201 Ninka wraz z rodzicami i starszym bratem Alkiem wprowadza si\u0119 do mieszkania, w kt\u00f3rym mieszka\u0142a zmar\u0142a niedawno babcia: dom znajduj\u0105cy si\u0119 w starej kamienicy skrywa wiele tajemnic, dodatkowo wyolbrzymionych przez wyobra\u017ani\u0119 dziewczynki. Od pewnego momentu bohaterka traci kontakt z bratem, podobnie wygl\u0105daj\u0105 jej relacje z rodzicami. Jedyn\u0105 osob\u0105, kt\u00f3ra ma dla Ninki czas jest mieszkaj\u0105ca pi\u0119tro wy\u017cej babcia Zilbersztajn, starsza kobieta pami\u0119taj\u0105ca czasy wojny. W okolicy Bo\u017cego Narodzenia daje bohaterce w prezencie star\u0105, r\u0119cznie dekorowan\u0105 bombk\u0119, kt\u00f3ra trafia wraz z innymi ozdobami na choink\u0119. Tego samego dnia Ninka odkrywa, \u017ce za wisz\u0105cymi w sypialnianej szafie p\u0142aszczami znajduje si\u0119 przej\u015bcie. Po drugiej stronie czeka na ni\u0105 g\u0142odna, wystraszona dziewczynka, kt\u00f3ra nie chce zdradzi\u0107 swojego imienia. Od tej chwili Ninka coraz cz\u0119\u015bciej odwiedza \u015bwiat \u201epo drugiej stronie \u015bciany\u201d, dowiaduj\u0105c si\u0119 kolejnych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w o kamienicy i poznaj\u0105c histori\u0119 babci Zilbersztajn. Jak si\u0119 okazuje, podr\u00f3\u017c przez \u015bcian\u0119 to podr\u00f3\u017c do przesz\u0142o\u015bci, do czasu Zag\u0142ady. Powie\u015b\u0107 Katarzyny Ryrych wpisuje si\u0119 w nurt ksi\u0105\u017cek m\u00f3wi\u0105cych o Zag\u0142adzie bez opisywania jej w spos\u00f3b dos\u0142owny. Podobnie jak w Rutce Joanny Fabickiej wyst\u0119puje tu motyw przekazywania \u015bwiadectwa wojny w linii kobiecej, ukazuj\u0105cy dzia\u0142anie mechanizm\u00f3w transmisji pami\u0119ci o przesz\u0142o\u015bci. Spotkana za \u015bcian\u0105 dziewczynka wci\u0105ga Nink\u0119 w pewnego rodzaju gr\u0119, sprawiaj\u0105c, \u017ce sama bohaterka nie wie, do kt\u00f3rej przestrzeni \u2013 z tera\u017aniejszo\u015bci czy przesz\u0142o\u015bci \u2013 przynale\u017cy. Motyw gry prowadzi do pyta\u0144 o losowo\u015b\u0107 \u015bmierci, szczeg\u00f3lnie w czasie Zag\u0142ady; z drugiej strony sugeruje za\u015b, \u017ce post\u0119puj\u0105c zgodnie z zasadami (ciche zachowanie w kryj\u00f3wce, ukrywanie swojej to\u017csamo\u015bci), mo\u017cna zbli\u017cy\u0107 si\u0119 do wygranej, jak\u0105 jest przetrwanie. Niestety, co ukazuje Ryrych, cz\u0119sto na przegranej wzbogacali si\u0119 stoj\u0105cy z boku \u2013 autorka sygnalizuje dzia\u0142alno\u015b\u0107 szabrownik\u00f3w, zagarniaj\u0105cych po\u017cydowskie mienie, wpisuj\u0105c swoj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 w dyskurs spo\u0142eczny i polityczny dotycz\u0105cy udzia\u0142u Polak\u00f3w w Zag\u0142adzie. \u00a0 Bibliografia: Karczewska, A., \u201eTylko czy niebo nadal istnieje?\u201d B\u00f3g w najnowszej dzieci\u0119cej literaturze o Zag\u0142adzie, [w:]\u00a0Wiara i niewiara. Literackie realizacje wobec do\u015bwiadczenia Zag\u0142ady, red. P. Kalwi\u0144ski, A. Karczewska, Lublin 2018, s. 69\u201388 (s. 71 przyp. 7, s. 73 przyp. 12); Karczewska, A., Pami\u0119\u0107 i empatia. O dzieci\u0119cej literaturze Zag\u0142ady, [w:]\u00a0Pami\u0119\u0107 o Zag\u0142adzie w polskoj\u0119zycznej i niemieckoj\u0119zycznej literaturze autorek i autor\u00f3w drugiego oraz trzeciego pokolenia post-Szoah \/ Das Ged\u00e4chtnis an die Shoah in der polnischen und deutschsprachigen Literatur von Autorinnen und Autoren der zweiten und dritten Post-Shoah-Generation, red. I. von der L\u00fche, S.J. \u017burek, Lublin 2019, s. 265\u2013300; Rybak, K.,\u00a0\u201eGrandma Zilbersztajn\u2019s Christmas Bauble [Bombka babci Zilbersztajn]\u201d,\u00a0Our Mythical Childhood Survey; Rybak, K.,\u00a0Dzieci\u0144stwo w labiryncie getta. Recepcja mitu labiryntu w polskiej literaturze dzieci\u0119cej o Zag\u0142adzie, Warszawa 2019 (s. 15, 76); Rybak, K., Stosunki polsko-\u017cydowskie i Zag\u0142ada w polskiej literaturze dzieci\u0119cej XXI wieku, [w:] Stosunki polsko-\u017cydowskie, t. 2, Kultura. Literatura, sztuka i nauka w XX wieku, red. Z. Tr\u0119bacz, Warszawa 2020, s. 171\u2013187; Rybak, K., Zag\u0142ada i ideologia w polskiej literaturze dzieci\u0119cej XXI wieku, \u201eNarracje o Zag\u0142adzie\u201d, nr 1(7), 2021, s. 155\u2013173 (s. 164); Rybak, K.,\u00a0Obrazowanie Zag\u0142ady. Narracje holokaustowe w polskiej literaturze XXI wieku dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, Warszawa 2023.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/594"}],"collection":[{"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=594"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/594\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3591,"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/594\/revisions\/3591"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=594"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}