{"id":578,"date":"2019-02-11T22:01:06","date_gmt":"2019-02-11T21:01:06","guid":{"rendered":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/?page_id=578"},"modified":"2023-12-06T10:28:56","modified_gmt":"2023-12-06T09:28:56","slug":"xy","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/xy\/","title":{"rendered":"XY"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-columns has-2-columns\">\n<div class=\"wp-block-column\">\n<h6>Autor: Joanna Rudnia\u0144ska<\/h6>\n\n\n\n<h6>Ilustracje: Jacek Ambro\u017cewski<\/h6>\n\n\n\n<h6>Rok wydania: 2012<\/h6>\n\n\n\n<h6>Wydawnictwo: Muchomor<\/h6>\n\n\n\n<h6>Miejsce wydania: Warszawa<\/h6>\n\n\n\n<h6>Liczba stron:&nbsp;57<\/h6>\n\n\n\n<h6>ISBN:&nbsp;9788389774606<\/h6>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column\">\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignright\"><img loading=\"lazy\" width=\"291\" height=\"380\" src=\"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/79d761acae90be71696b01a7083a3999-e1557747911685.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1829\"\/><figcaption>Wykorzystanie ok\u0142adki za zgod\u0105 wydawcy. \u00a9Muchomor 2012<\/figcaption><\/figure><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Rudnian\u0301ska opowiada historie\u0328 rozdzielonych przy narodzinach bliz\u0301niaczek \u2013 Hani X i Hani Y \u2013 wychowuja\u0328cych sie\u0328 w dw\u00f3ch r\u00f3z\u0307nych rodzinach: z\u0307ydowskiej i polskiej. W momencie utworzenia <a href=\"https:\/\/sztetl.org.pl\/pl\/slownik\/getto-warszawskie\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">warszawskiego getta<\/a>, rodzina Hani X \u2013 wtedy ju\u017c siedmiolatki \u2013 musi przeprowadzic\u0301 sie\u0328 z wielkiego mieszkania przy Pie\u0328knej do ciasnego, zat\u0142oczonego mieszkania dziadk\u00f3w przy Twardej. Pierwsze \u015bwiadome spotkanie dziewczynek ma miejsce, gdy Hania Y wraz z rodzicami przeje\u017cd\u017ca tramwajem przez getto, a kiedy po powrocie do domu zrozpaczona pyta, czy te\u017c jest \u017byd\u00f3wk\u0105, w odpowiedzi s\u0142yszy histori\u0119 rozstania bli\u017aniaczek tu\u017c po porodzie. W 1942 roku przychodzi czas <a href=\"https:\/\/sztetl.org.pl\/pl\/tradycja-i-kultura-zydowska\/historia-zydow-w-polsce\/wielka-akcja\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">wielkich transport\u00f3w do oboz\u00f3w zag\u0142ady<\/a>, wtedy te\u017c Hania X ucieka z getta (jej rodzina ginie) i trafia na wie\u015b, gdzie mieszka wraz z siostr\u0105 \u2013 ich sposobem na przetrwanie jest udawanie jednej osoby. Gdy wojna si\u0119 ko\u0144czy, dwunastoletnie wtedy dziewczynki wracaj\u0105 do Warszawy i mieszkaj\u0105 razem z rodzicami Hani Y.<\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">W <em>XY<\/em> autorka si\u0119ga po konwencj\u0119 ba\u015bniow\u0105 i ukazuje narodziny, jak i p\u00f3\u017aniejsze ukrywanie si\u0119 dziewczynek, korzystaj\u0105c z motyw\u00f3w i topos\u00f3w tradycyjnych ba\u015bni i bajek ludowych. Przedstawienie Zag\u0142ady z dw\u00f3ch perspektyw \u2013 ofiary i \u015bwiadka \u2013 ukazuje r\u00f3\u017cnic\u0119 nie tylko do\u015bwiadcze\u0144 wojennych, ale r\u00f3wnie\u017c powojennych. Hania X musi \u017cy\u0107 z traum\u0105 utraty rodziny i bliskich, o czym nie pozwala zapomnie\u0107 nawet po\u0142\u0105czenie z siostr\u0105 i jej rodzin\u0105.<\/span><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<h6>Bibliografia:<\/h6>\n<ul>\n<li><span class=\"s1\">Biernacka-Licznar, K., Jamr\u00f3z-Stolarska, E., Paprocka, N., <i>Lilipucia rewolucja. Awangardowe wydawnictwa dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy w Polsce w latach 2000\u20132015. Produkcja wydawnicza. Bibliografia<\/i>, Warszawa 2018 (s. 60);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Gajownik, S., <i>II wojna \u015bwiatowa we wsp\u00f3\u0142czesnej literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i>, [w:] <i>Historia \u2013 pami\u0119\u0107 \u2013 edukacja w edukacji humanistycznej<\/i>, t. 2: <i>Literatura i kultura<\/i>, red. Z. Budrewicz, M. Sienko, Krak\u00f3w 2013, s. 167\u2013179 (s. 173\u2013174);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Heska-Kwa\u015bniewicz, K., <i>Wojna<\/i>[sic!]<i> Doros\u0142ych \u2013 Historie Dzieci. Narracje o wojnie w literaturze dla m\u0142odych odbiorc\u00f3w po transformacji ustrojowej (1990\u20132015)<\/i>, [w:] <i>Literatura dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i>, t. 5, red. K. Ta\u0142u\u0107, Katowice 2017, s. 33\u201356 (s. 48);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Jarzyna, A.,\u00a0<a href=\"http:\/\/www.noz.us.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/15-Szlemiele.-Zwierz%C4%99ta-wobec-Zag%C5%82ady-w-literaturze-dla-dzieci.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span class=\"s3\"><i>Szlemiele. Zwierz\u0119ta wobec Zag\u0142ady w literaturze dla dzieci<\/i><\/span><\/a>, \u201eNarracje o Zag\u0142adzie\u201d, nr 2, 2016, s. 235\u2013256;<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s1\">Jarzyna, A.,\u00a0<i>Post-koin\u00e9. Studia o nieantropocentrycznych j\u0119zykach (poetyckich)<\/i>, \u0141\u00f3d\u017a 2019 (s. 191\u2013214);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Jasnowski, P.,\u00a0<\/span><span class=\"s3\"><i>Zag\u0142ada \u017byd\u00f3w w najnowszej literaturze dzieci\u0119cej<\/i><\/span><span class=\"s2\">, \u201eRyms. Kwartalnik o ksi\u0105\u017ckach dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy\u201d, nr\u00a019, 2013, s. 6\u20137;<\/span><\/li>\n<li>Jeziorkowska-Polakowska, A., <span class=\"s1\"><i>\u201ebia\u0142a plamka na tle MURU to ja&#8230;\u201d \u2013 angielski buldog opowiada o Zag\u0142adzie<\/i><\/span>, [w:] <i>(Nie)zapomniane zwierz\u0119ta<\/i>, red. E. \u0141och, D. Piechota, A. Trze\u015bniewska-Nowak, Gda\u0144sk 2021, s. 129\u2013161 (s. 132);<\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Kania, A., <i>Lekcja (nie)obecno\u015bci. Dziedzictwo polsko-\u017cydowskie w edukacji polonistycznej<\/i>, Krak\u00f3w 2017 (s. 94);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s1\">Karczewska, A., <i>\u201eTylko czy niebo nadal istnieje?\u201d B\u00f3g w najnowszej dzieci\u0119cej literaturze o Zag\u0142adzie<\/i>, [w:]\u00a0<i>Wiara i niewiara. Literackie realizacje wobec do\u015bwiadczenia Zag\u0142ady<\/i>, red. P. Kalwi\u0144ski, A. Karczewska, Lublin 2018, s. 69\u201388 (s. 73\u201374);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s1\">Karczewska, A., <i>Pami\u0119\u0107 i empatia. O dzieci\u0119cej literaturze Zag\u0142ady<\/i>, [w:]\u00a0<i>Pami\u0119\u0107 o Zag\u0142adzie w polskoj\u0119zycznej i niemieckoj\u0119zycznej literaturze autorek i autor\u00f3w drugiego oraz trzeciego pokolenia post-Szoah \/ Das Ged\u00e4chtnis an die Shoah in der polnischen und deutschsprachigen Literatur von Autorinnen und Autoren der zweiten und dritten Post-Shoah-Generation<\/i>, red. I. von der L\u00fche, S.J. \u017burek, Lublin 2019, s. 265\u2013300;<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Kasperek, A., <i>\u201eSzlemiel\u201d i \u201eArka czasu\u201d jako przyk\u0142ady wsp\u00f3\u0142czesnej literatury dla dzieci poruszaj\u0105cej tematyk\u0119 Zag\u0142ady<\/i>, [w:] <i>Zdeptane dzieci\u0144stwo. II wojna \u015bwiatowa i jej wp\u0142yw na sytuacj\u0119 dzieci<\/i>, red. A. Bartu\u015b, P. Troja\u0144ski, O\u015bwi\u0119cim 2017, s. 329\u2013335 (s. 329);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Kmiecik, I., <i>Pami\u0119\u0107 o Zag\u0142adzie w postmodernistycznej ba\u015bni \u2013 <\/i>XY<i> Joanny Rudnia\u0144skiej<\/i>, [w:] <i>(Od)pami\u0119tywanie \u2013 gry z przesz\u0142o\u015bci\u0105 w literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i>, red. B. Niesporek-Szamburska, M. W\u00f3jcik-Dudek, Katowice 2018, s. 135\u2013146;<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s1\">Kmiecik, I., <i>Empatyzacja w powie\u015bci <\/i>Arka czasu <i>Marcina Szczygielskiego<\/i>, [w:]\u00a0<i>Pami\u0119\u0107 o Zag\u0142adzie w polskoj\u0119zycznej i niemieckoj\u0119zycznej literaturze autorek i autor\u00f3w drugiego oraz trzeciego pokolenia post-Szoah \/ Das Ged\u00e4chtnis an die Shoah in der polnischen und deutschsprachigen Literatur von Autorinnen und Autoren der zweiten und dritten Post-Shoah-Generation<\/i>, red. I. von der L\u00fche, S.J. \u017burek, Lublin 2019, s. 317\u2013327 (s. 318);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Kostecka, W., <a href=\"http:\/\/www.maska.psc.uj.edu.pl\/documents\/40768330\/43096068\/Maska_36.pdf\/86472123-23ef-44c5-9a60-c3ed80b1ea2a\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>Once Upon a Time There Was a War: The Use of Fairy-tale Conventions in Contemporary Polish Literature for Children about Refugees<\/i><\/a>, \u201eMaska\u201d, nr 36, 2017, s. 33\u201349 (s. 33, przyp. 2);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Kowalska-Leder, J., <i>Literatura polska ostatniego dziesi\u0119ciolecia wobec Zag\u0142ady \u2013 pr\u00f3by odpowiedzi na nowe wyzwania<\/i>, \u201eZag\u0142ada \u017byd\u00f3w. Studia i materia\u0142y\u201d, nr 10, 2014, s. 768\u2013802 (s. 791\u2013792);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Krupin\u0301ski, P.,\u00a0<i>Pies patrzy na getto. Zwierze\u0328 jako podmiot narracji postholokaustowych<\/i>, [w:]\u00a0<i>\u015alady II wojny \u015bwiatowej i Zag\u0142ady w najnowszej literaturze polskiej<\/i>, red. B. Sienkiewicz, S. Karolak, Pozna\u0144 2016, s. 57\u201384 (s. 67, przyp. 24);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Michu\u0142ka, D., Gregorowicz, \u0141., <a href=\"https:\/\/pressto.amu.edu.pl\/index.php\/pi\/article\/view\/12838\/12620\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>Czytanie pami\u0119ci \u2013 do\u015bwiadczenie \u2013 emocje. Narracje literackie m\u0142odego czytelnika \u2013 teoria i praktyka odbioru (<\/i>Rutka <i>Joanny Fabickiej)<\/i><\/a>,<i> <\/i>\u201ePolonistyka. Innowacje\u201d, nr 7, 2018, s. 41\u201358 (s. 45);<\/span><\/li>\n<li class=\"p1\">Mytych-Forajter, B., <i>Energia metamorfozy w prozie Joanny Rudnia\u0144skiej<\/i>, [w:] I. Gralewicz-Wolny, B. Mytych-Forajter, <i>Uwolni\u0107 Pippi! Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 dla dzieci wobec przemian kultury<\/i>, Katowice 2013,<i>\u00a0<\/i>s. 87\u2013100;<\/li>\n<li><span class=\"s2\">Olszewska, B., <i>Konwencja pami\u0119tnika, dziennika, autobiografii w ksi\u0105\u017ckach o wojnie dla m\u0142odego czytelnika<\/i>, [w:] <i>(Od)pami\u0119tywanie \u2013 gry z przesz\u0142o\u015bci\u0105 w literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i>, red. B. Niesporek-Szamburska, M. W\u00f3jcik-Dudek, Katowice 2018, s. 101\u2013117 (s. 101, przyp. 1);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Rybak, K.,\u00a0<a href=\"http:\/\/www.ctct.polonistyka.uj.edu.pl\/documents\/122190295\/135839310\/CTCT2_2017.pdf\/7cdc0d25-4012-4b86-943d-afa4929c50ca\"><span class=\"s3\"><i>\u017byd i uchod\u017aca. Znacz\u0105ce powinowactwa narracyjne w polskiej literaturze dzieci\u0119cej ostatniej dekady<\/i><\/span><\/a>, \u201eCzy\/tam\/czy\/tu. Literatura dzieci\u0119ca i jej konteksty\u201d, nr\u00a02, 2017, s. 44\u201362 (s. 47);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Rybak, K., <a href=\"https:\/\/apcz.umk.pl\/czasopisma\/index.php\/LL\/article\/view\/LL.1.2019.001\/17621\"><span class=\"s3\"><i>I (nie) \u017cyli d\u0142ugo i szcz\u0119\u015bliwie. Konstrukcje zako\u0144cze\u0144 w polskiej literaturze dzieci\u0119cej o Zag\u0142adzie<\/i><\/span><\/a>, &#8220;Literatura Ludowa&#8221;, t. 63, nr 1, 2019, s. 10\u201323 (s. 11, 15\u201316);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Rybak, K. <em>Dzieci\u0144stwo w labiryncie getta. Recepcja mitu labiryntu w polskiej literaturze dzieci\u0119cej o<\/em> <em>Zag\u0142adzie<\/em>, Warszawa 2019 (s. 14, 18, 66, 68, 117);<\/span><\/li>\n<li>Rybak, K., <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.31261\/NoZ.2021.07.09\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em>Zag\u0142ada i ideologia w polskiej literaturze dzieci\u0119cej XXI wieku<\/em><\/a>, \u201eNarracje o Zag\u0142adzie<span class=\"s2\">\u201d<\/span>, nr 1(7), 2021, s. 155\u2013173 (s. 159, 167);<\/li>\n<li>Rybak, K., <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.32798\/dlk.634\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em>\u201eZupe\u0142nie inne miasto<span class=\"s2\">\u201d. Obrazy warszawskiego getta w polskiej literaturze dzieci\u0119cej XXI wieku<\/span><\/em><\/a>, \u201eDzieci\u0144stwo. Literatura i Kultura<span class=\"s2\">\u201d<\/span>, nr 3(1), 2021, s. 67\u201384;<\/li>\n<li>Rybak, K.,\u00a0<em>Obrazowanie Zag\u0142ady. Narracje holokaustowe w polskiej literaturze XXI wieku dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/em>, Warszawa 2023;<\/li>\n<li><span class=\"s2\">Sadowska, D., <a href=\"http:\/\/www.ifg.uni.wroc.pl\/wp-content\/uploads\/PUBLIKACJE-IFG\/OL\/OL48.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>\u201eBajki-nie-bajki\u201d czyli II wojna \u015bwiatowa w wybranych polsko- i niemieckoj\u0119zycznych utworach dla dzieci z ostatnich 15 lat ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem <\/i>Asiuni<i> Joanny Papuzi\u0144skiej<\/i><\/a>, \u201eOrbis Linguarum\u201d, nr 48, 2018, s. 169\u2013187;<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Skibi\u0144ska, E.,\u00a0<\/span><a href=\"http:\/\/ryms.pl\/ksiazka_szczegoly\/1340\/xy.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span class=\"s3\"><i>XY<\/i><\/span><\/a><span class=\"s2\">, \u201eRyms. Kwartalnik o ksi\u0105\u017ckach dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy\u201d, nr\u00a019, 2013, s. 27;<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Skowera, M.,\u00a0<a href=\"http:\/\/www.ejournals.eu\/Konteksty_Kultury\/2014\/Tom-11-zeszyt-1\/art\/2838\/\"><span class=\"s3\"><i>Polacy i \u017bydzi, dzieci i doro\u015bli. Kto jest kim w\u00a0<\/i>Kotce Brygidy\u00a0<i>Joanny Rudnia\u0144skiej\u00a0<\/i>i Bezsenno\u015bci Jutki<i>\u00a0Doroty Combrzy\u0144skiej-Nogali<\/i><\/span><\/a>, \u201eKonteksty Kultury\u201d, t. 11, nr 1, 2014, s. 57\u201372 (s. 59);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Skowera, M., <a href=\"http:\/\/apcz.umk.pl\/czasopisma\/index.php\/LC\/article\/view\/LC.2017.054\/13066\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>R\u00f3\u017cne odcienie dzieci\u0144stwa w utworze Agnieszki Suchowierskiej <\/i>Mat i \u015bwiat<\/a>, \u201eLitteraria Copernicana\u201d, nr 3 (23), 2017, s. 127\u2013138 (s. 129, przyp. 8);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Skowera, M.,\u00a0<a href=\"http:\/\/www.omc.obta.al.uw.edu.pl\/myth-survey\/item\/385\"><span class=\"s3\">\u201eJutka\u2019s Insomnia [Bezsenno\u015b\u0107 Jutki]\u201d<\/span><\/a>,\u00a0<i>Our Mythical Childhood Survey<\/i>;<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Slany, K.,\u00a0<a href=\"http:\/\/www.maska.psc.uj.edu.pl\/documents\/40768330\/43096068\/Maska_35.pdf\/6dcd9ce3-ff84-49c0-8bb4-340d92d565c8\"><span class=\"s3\">Rutka\u00a0<i>Joanny Fabickiej jako przyk\u0142ad postpami\u0119ciowej literatury dla dzieci<\/i><\/span><\/a>, \u201eMaska\u201d, nr 35, 2017, s. 81\u201394 (s. 82);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Smyczy\u0144ska, K., <i>Wyzwania wsp\u00f3\u0142czesnej literatury wizualnej. Czy \u201eDziewczynka z cienia\u201d ocala pami\u0119\u0107 o ofiarach wojny?<\/i>, [w:] <i>Zdeptane dzieci\u0144stwo. II wojna \u015bwiatowa i jej wp\u0142yw na sytuacj\u0119 dzieci<\/i>, red. A. Bartu\u015b, P. Troja\u0144ski, O\u015bwi\u0119cim 2017, s. 337\u2013347 (s. 337, przyp. 3);<\/span><\/li>\n<li>Tomczok, M., <i>Anna Mach, <\/i>\u015awiadkowie \u015bwiadectw. Postpami\u0119\u0107 Zag\u0142ady w polskiej literaturze najnowszej<i>; Ma\u0142gorzata W\u00f3jcik-Dudek<\/i>, W(y)czyta\u0107 Zag\u0142ad\u0119. Praktyki postpami\u0119ci w polskiej literaturze XXI wieku dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, \u201eZag\u0142ada \u017byd\u00f3w. Studia i materia\u0142y\u201d, nr 13, 2017, s. 795\u2013801 (s. 796);<\/li>\n<li><span class=\"s2\">Tomczok, M.,\u00a0<i>Czyja dzisiaj jest Zag\u0142ada? Retoryka \u2013 ideologia \u2013 popkultura<\/i>, Warszawa 2017 (p. 242);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">W\u00f3jcik-Dudek, M., <i>Dziewczyny i wojna (na podstawie wybranych przyk\u0142ad\u00f3w literatury dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy)<\/i>, [w:] <i>Uwi\u0119zione w grzeczno\u015bci. Obrazy kobiecych inno\u015bci w tekstach literackich<\/i>, red. B. Wal\u0119ciuk-Dejneka, \u0141. A. Wawryniuk, Krak\u00f3w 2015, s. 153\u2013164 (s. 163);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s1\">W\u00f3jcik-Dudek, M., <i>Inkaust. Holokaust. Trudna lekcja pisania w czasach Zag\u0142ady<\/i>, \u201eZ Teorii i Praktyki Dydaktyki J\u0119zyka Polskiego\u201d, t. 24, 2015, s. 7\u201318 (s. 14, przyp. 20);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">W\u00f3jcik-Dudek, M., <a href=\"http:\/\/www.noz.us.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/09_W%C3%B3jcik-Dudek_96-116-.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>Konieczno\u015b\u0107 \u015bladu. Kanony literatury dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i><\/a>, \u201eNarracje o Zag\u0142adzie\u201d, nr 1, 2015, s. 96\u2013116 (s. 105 przyp. 27, s. 107 przyp. 37);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">W\u00f3jcik-Dudek, M., <a href=\"http:\/\/www.atut.ig.pl\/files\/kuchnia-i-stol-w-komunikacji-spolecznej.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>Matka \u2013 depozytariuszka syto\u015bci i g\u0142odu. Literatura dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy wobec Zag\u0142ady<\/i><\/a>, [w:] <i>Kuchnia i st\u00f3\u0142 w komunikacji spo\u0142ecznej. Tekst, dyskurs, kultura<\/i>, red. W. \u017barski przy wsp\u00f3\u0142pracy T. Piaseckiego, Wroc\u0142aw 2016 s. 449\u2013458 (s. 453);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0<i>W(y)czyta\u0107 Zag\u0142ad\u0119. Praktyki postpami\u0119ci w polskiej literaturze XXI wieku dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i>, Katowice 2016;<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s1\">W\u00f3jcik-Dudek, M., <i>\u201eEfekt\u201d Zag\u0142ady w polskiej wsp\u00f3\u0142czesnej literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i>, [w:]\u00a0<i>Wiara i niewiara. Literackie realizacje wobec do\u015bwiadczenia Zag\u0142ady<\/i>, red. P. Kalwi\u0144ski, A. Karczewska, Lublin 2018, s. 173\u2013187 (s. 174);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">W\u00f3jcik-Dudek, M., <i>Elementarz Zag\u0142ady w polskiej najnowszej literaturze dla dzieci<\/i>, [w:] <i>\u015amier\u0107 w literaturze dzieci\u0119cej i m\u0142odzie\u017cowej<\/i>, red. K. Slany, Warszawa 2018, s. 279\u2013294 (s. 282\u2013283);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s1\">W\u00f3jcik-Dudek, M., <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.23817\/filotek.10-21\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>Memory Boom and Imaginarium of Holocaust in Polish Literature for Young Readers<\/i><\/a>, \u201eFiloteknos\u201d, nr 10, 2020, s. 309\u2013323 (s. 319\u2013320);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Wr\u00f3blewska, V., <i>Oblicza \u015bmierci w polskiej bajce ludowej i w ba\u015bni literackiej<\/i>, [w:] <i>\u015amier\u0107 w literaturze dzieci\u0119cej i m\u0142odzie\u017cowej<\/i>, red. K. Slany, Warszawa 2018, s. 73\u201387 (s. 85);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s1\">Wr\u00f3blewski, M., <a href=\"https:\/\/apcz.umk.pl\/czasopisma\/index.php\/LL\/article\/view\/LL.3.2018.003\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>The Betrayal of Childhood in a Socio-Cultural Context<\/i><\/a>, \u201eLiteratura Ludowa\u201d, nr 3, 2018, s. 40\u201349 (s. 46);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s1\">Wr\u00f3blewski, M., <i>Do\u015bwiadczanie dzieci\u0144stwa. Studium z antropologii literatury<\/i>, Toru\u0144 2019 (s. 109, 169\u2013170)<\/span><span class=\"s2\">.<\/span><\/li>\n<\/ul>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Autor: Joanna Rudnia\u0144ska Ilustracje: Jacek Ambro\u017cewski Rok wydania: 2012 Wydawnictwo: Muchomor Miejsce wydania: Warszawa Liczba stron:&nbsp;57 ISBN:&nbsp;9788389774606 Rudnian\u0301ska opowiada historie\u0328 rozdzielonych przy narodzinach bliz\u0301niaczek \u2013 Hani X i Hani Y \u2013 wychowuja\u0328cych sie\u0328 w dw\u00f3ch r\u00f3z\u0307nych rodzinach: z\u0307ydowskiej i polskiej. W momencie utworzenia warszawskiego getta, rodzina Hani X \u2013 wtedy ju\u017c siedmiolatki \u2013 musi przeprowadzic\u0301 sie\u0328 z wielkiego mieszkania przy Pie\u0328knej do ciasnego, zat\u0142oczonego mieszkania dziadk\u00f3w przy Twardej. Pierwsze \u015bwiadome spotkanie dziewczynek ma miejsce, gdy Hania Y wraz z rodzicami przeje\u017cd\u017ca tramwajem przez getto, a kiedy po powrocie do domu zrozpaczona pyta, czy te\u017c jest \u017byd\u00f3wk\u0105, w odpowiedzi s\u0142yszy histori\u0119 rozstania bli\u017aniaczek tu\u017c po porodzie. W 1942 roku przychodzi czas wielkich transport\u00f3w do oboz\u00f3w zag\u0142ady, wtedy te\u017c Hania X ucieka z getta (jej rodzina ginie) i trafia na wie\u015b, gdzie mieszka wraz z siostr\u0105 \u2013 ich sposobem na przetrwanie jest udawanie jednej osoby. Gdy wojna si\u0119 ko\u0144czy, dwunastoletnie wtedy dziewczynki wracaj\u0105 do Warszawy i mieszkaj\u0105 razem z rodzicami Hani Y. W XY autorka si\u0119ga po konwencj\u0119 ba\u015bniow\u0105 i ukazuje narodziny, jak i p\u00f3\u017aniejsze ukrywanie si\u0119 dziewczynek, korzystaj\u0105c z motyw\u00f3w i topos\u00f3w tradycyjnych ba\u015bni i bajek ludowych. Przedstawienie Zag\u0142ady z dw\u00f3ch perspektyw \u2013 ofiary i \u015bwiadka \u2013 ukazuje r\u00f3\u017cnic\u0119 nie tylko do\u015bwiadcze\u0144 wojennych, ale r\u00f3wnie\u017c powojennych. Hania X musi \u017cy\u0107 z traum\u0105 utraty rodziny i bliskich, o czym nie pozwala zapomnie\u0107 nawet po\u0142\u0105czenie z siostr\u0105 i jej rodzin\u0105. \u00a0 Bibliografia: Biernacka-Licznar, K., Jamr\u00f3z-Stolarska, E., Paprocka, N., Lilipucia rewolucja. Awangardowe wydawnictwa dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy w Polsce w latach 2000\u20132015. Produkcja wydawnicza. Bibliografia, Warszawa 2018 (s. 60); Gajownik, S., II wojna \u015bwiatowa we wsp\u00f3\u0142czesnej literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, [w:] Historia \u2013 pami\u0119\u0107 \u2013 edukacja w edukacji humanistycznej, t. 2: Literatura i kultura, red. Z. Budrewicz, M. Sienko, Krak\u00f3w 2013, s. 167\u2013179 (s. 173\u2013174); Heska-Kwa\u015bniewicz, K., Wojna[sic!] Doros\u0142ych \u2013 Historie Dzieci. Narracje o wojnie w literaturze dla m\u0142odych odbiorc\u00f3w po transformacji ustrojowej (1990\u20132015), [w:] Literatura dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, t. 5, red. K. Ta\u0142u\u0107, Katowice 2017, s. 33\u201356 (s. 48); Jarzyna, A.,\u00a0Szlemiele. Zwierz\u0119ta wobec Zag\u0142ady w literaturze dla dzieci, \u201eNarracje o Zag\u0142adzie\u201d, nr 2, 2016, s. 235\u2013256; Jarzyna, A.,\u00a0Post-koin\u00e9. Studia o nieantropocentrycznych j\u0119zykach (poetyckich), \u0141\u00f3d\u017a 2019 (s. 191\u2013214); Jasnowski, P.,\u00a0Zag\u0142ada \u017byd\u00f3w w najnowszej literaturze dzieci\u0119cej, \u201eRyms. Kwartalnik o ksi\u0105\u017ckach dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy\u201d, nr\u00a019, 2013, s. 6\u20137; Jeziorkowska-Polakowska, A., \u201ebia\u0142a plamka na tle MURU to ja&#8230;\u201d \u2013 angielski buldog opowiada o Zag\u0142adzie, [w:] (Nie)zapomniane zwierz\u0119ta, red. E. \u0141och, D. Piechota, A. Trze\u015bniewska-Nowak, Gda\u0144sk 2021, s. 129\u2013161 (s. 132); Kania, A., Lekcja (nie)obecno\u015bci. Dziedzictwo polsko-\u017cydowskie w edukacji polonistycznej, Krak\u00f3w 2017 (s. 94); Karczewska, A., \u201eTylko czy niebo nadal istnieje?\u201d B\u00f3g w najnowszej dzieci\u0119cej literaturze o Zag\u0142adzie, [w:]\u00a0Wiara i niewiara. Literackie realizacje wobec do\u015bwiadczenia Zag\u0142ady, red. P. Kalwi\u0144ski, A. Karczewska, Lublin 2018, s. 69\u201388 (s. 73\u201374); Karczewska, A., Pami\u0119\u0107 i empatia. O dzieci\u0119cej literaturze Zag\u0142ady, [w:]\u00a0Pami\u0119\u0107 o Zag\u0142adzie w polskoj\u0119zycznej i niemieckoj\u0119zycznej literaturze autorek i autor\u00f3w drugiego oraz trzeciego pokolenia post-Szoah \/ Das Ged\u00e4chtnis an die Shoah in der polnischen und deutschsprachigen Literatur von Autorinnen und Autoren der zweiten und dritten Post-Shoah-Generation, red. I. von der L\u00fche, S.J. \u017burek, Lublin 2019, s. 265\u2013300; Kasperek, A., \u201eSzlemiel\u201d i \u201eArka czasu\u201d jako przyk\u0142ady wsp\u00f3\u0142czesnej literatury dla dzieci poruszaj\u0105cej tematyk\u0119 Zag\u0142ady, [w:] Zdeptane dzieci\u0144stwo. II wojna \u015bwiatowa i jej wp\u0142yw na sytuacj\u0119 dzieci, red. A. Bartu\u015b, P. Troja\u0144ski, O\u015bwi\u0119cim 2017, s. 329\u2013335 (s. 329); Kmiecik, I., Pami\u0119\u0107 o Zag\u0142adzie w postmodernistycznej ba\u015bni \u2013 XY Joanny Rudnia\u0144skiej, [w:] (Od)pami\u0119tywanie \u2013 gry z przesz\u0142o\u015bci\u0105 w literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, red. B. Niesporek-Szamburska, M. W\u00f3jcik-Dudek, Katowice 2018, s. 135\u2013146; Kmiecik, I., Empatyzacja w powie\u015bci Arka czasu Marcina Szczygielskiego, [w:]\u00a0Pami\u0119\u0107 o Zag\u0142adzie w polskoj\u0119zycznej i niemieckoj\u0119zycznej literaturze autorek i autor\u00f3w drugiego oraz trzeciego pokolenia post-Szoah \/ Das Ged\u00e4chtnis an die Shoah in der polnischen und deutschsprachigen Literatur von Autorinnen und Autoren der zweiten und dritten Post-Shoah-Generation, red. I. von der L\u00fche, S.J. \u017burek, Lublin 2019, s. 317\u2013327 (s. 318); Kostecka, W., Once Upon a Time There Was a War: The Use of Fairy-tale Conventions in Contemporary Polish Literature for Children about Refugees, \u201eMaska\u201d, nr 36, 2017, s. 33\u201349 (s. 33, przyp. 2); Kowalska-Leder, J., Literatura polska ostatniego dziesi\u0119ciolecia wobec Zag\u0142ady \u2013 pr\u00f3by odpowiedzi na nowe wyzwania, \u201eZag\u0142ada \u017byd\u00f3w. Studia i materia\u0142y\u201d, nr 10, 2014, s. 768\u2013802 (s. 791\u2013792); Krupin\u0301ski, P.,\u00a0Pies patrzy na getto. Zwierze\u0328 jako podmiot narracji postholokaustowych, [w:]\u00a0\u015alady II wojny \u015bwiatowej i Zag\u0142ady w najnowszej literaturze polskiej, red. B. Sienkiewicz, S. Karolak, Pozna\u0144 2016, s. 57\u201384 (s. 67, przyp. 24); Michu\u0142ka, D., Gregorowicz, \u0141., Czytanie pami\u0119ci \u2013 do\u015bwiadczenie \u2013 emocje. Narracje literackie m\u0142odego czytelnika \u2013 teoria i praktyka odbioru (Rutka Joanny Fabickiej), \u201ePolonistyka. Innowacje\u201d, nr 7, 2018, s. 41\u201358 (s. 45); Mytych-Forajter, B., Energia metamorfozy w prozie Joanny Rudnia\u0144skiej, [w:] I. Gralewicz-Wolny, B. Mytych-Forajter, Uwolni\u0107 Pippi! Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 dla dzieci wobec przemian kultury, Katowice 2013,\u00a0s. 87\u2013100; Olszewska, B., Konwencja pami\u0119tnika, dziennika, autobiografii w ksi\u0105\u017ckach o wojnie dla m\u0142odego czytelnika, [w:] (Od)pami\u0119tywanie \u2013 gry z przesz\u0142o\u015bci\u0105 w literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, red. B. Niesporek-Szamburska, M. W\u00f3jcik-Dudek, Katowice 2018, s. 101\u2013117 (s. 101, przyp. 1); Rybak, K.,\u00a0\u017byd i uchod\u017aca. Znacz\u0105ce powinowactwa narracyjne w polskiej literaturze dzieci\u0119cej ostatniej dekady, \u201eCzy\/tam\/czy\/tu. Literatura dzieci\u0119ca i jej konteksty\u201d, nr\u00a02, 2017, s. 44\u201362 (s. 47); Rybak, K., I (nie) \u017cyli d\u0142ugo i szcz\u0119\u015bliwie. Konstrukcje zako\u0144cze\u0144 w polskiej literaturze dzieci\u0119cej o Zag\u0142adzie, &#8220;Literatura Ludowa&#8221;, t. 63, nr 1, 2019, s. 10\u201323 (s. 11, 15\u201316); Rybak, K. Dzieci\u0144stwo w labiryncie getta. Recepcja mitu labiryntu w polskiej literaturze dzieci\u0119cej o Zag\u0142adzie, Warszawa 2019 (s. 14, 18, 66, 68, 117); Rybak, K., Zag\u0142ada i ideologia w polskiej literaturze dzieci\u0119cej XXI wieku, \u201eNarracje o Zag\u0142adzie\u201d, nr 1(7), 2021, s. 155\u2013173 (s. 159, 167); Rybak, K., \u201eZupe\u0142nie inne miasto\u201d. Obrazy warszawskiego getta w polskiej literaturze dzieci\u0119cej XXI wieku, \u201eDzieci\u0144stwo. Literatura i Kultura\u201d, nr 3(1), 2021, s. 67\u201384; Rybak, K.,\u00a0Obrazowanie Zag\u0142ady. Narracje holokaustowe w polskiej literaturze XXI wieku dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, Warszawa 2023; Sadowska, D., \u201eBajki-nie-bajki\u201d czyli II wojna \u015bwiatowa w wybranych polsko- i niemieckoj\u0119zycznych utworach dla dzieci z ostatnich 15 lat ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem Asiuni Joanny Papuzi\u0144skiej, \u201eOrbis Linguarum\u201d, nr 48, 2018, s. 169\u2013187; Skibi\u0144ska, E.,\u00a0XY, \u201eRyms. Kwartalnik o ksi\u0105\u017ckach dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy\u201d, nr\u00a019, 2013, s. 27; Skowera, M.,\u00a0Polacy i \u017bydzi, dzieci i doro\u015bli. Kto jest kim w\u00a0Kotce Brygidy\u00a0Joanny Rudnia\u0144skiej\u00a0i Bezsenno\u015bci Jutki\u00a0Doroty Combrzy\u0144skiej-Nogali, \u201eKonteksty Kultury\u201d, t. 11, nr 1, 2014, s. 57\u201372 (s. 59); Skowera, M., R\u00f3\u017cne odcienie dzieci\u0144stwa w utworze Agnieszki Suchowierskiej Mat i \u015bwiat, \u201eLitteraria Copernicana\u201d, nr 3 (23), 2017, s. 127\u2013138 (s. 129, przyp. 8); Skowera, M.,\u00a0\u201eJutka\u2019s Insomnia [Bezsenno\u015b\u0107 Jutki]\u201d,\u00a0Our Mythical Childhood Survey; Slany, K.,\u00a0Rutka\u00a0Joanny Fabickiej jako przyk\u0142ad postpami\u0119ciowej literatury dla dzieci, \u201eMaska\u201d, nr 35, 2017, s. 81\u201394 (s. 82); Smyczy\u0144ska, K., Wyzwania wsp\u00f3\u0142czesnej literatury wizualnej. Czy \u201eDziewczynka z cienia\u201d ocala pami\u0119\u0107 o ofiarach wojny?, [w:] Zdeptane dzieci\u0144stwo. II wojna \u015bwiatowa i jej wp\u0142yw na sytuacj\u0119 dzieci, red. A. Bartu\u015b, P. Troja\u0144ski, O\u015bwi\u0119cim 2017, s. 337\u2013347 (s. 337, przyp. 3); Tomczok, M., Anna Mach, \u015awiadkowie \u015bwiadectw. Postpami\u0119\u0107 Zag\u0142ady w polskiej literaturze najnowszej; Ma\u0142gorzata W\u00f3jcik-Dudek, W(y)czyta\u0107 Zag\u0142ad\u0119. Praktyki postpami\u0119ci w polskiej literaturze XXI wieku dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, \u201eZag\u0142ada \u017byd\u00f3w. Studia i materia\u0142y\u201d, nr 13, 2017, s. 795\u2013801 (s. 796); Tomczok, M.,\u00a0Czyja dzisiaj jest Zag\u0142ada? Retoryka \u2013 ideologia \u2013 popkultura, Warszawa 2017 (p. 242); W\u00f3jcik-Dudek, M., Dziewczyny i wojna (na podstawie wybranych przyk\u0142ad\u00f3w literatury dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy), [w:] Uwi\u0119zione w grzeczno\u015bci. Obrazy kobiecych inno\u015bci w tekstach literackich, red. B. Wal\u0119ciuk-Dejneka, \u0141. A. Wawryniuk, Krak\u00f3w 2015, s. 153\u2013164 (s. 163); W\u00f3jcik-Dudek, M., Inkaust. Holokaust. Trudna lekcja pisania w czasach Zag\u0142ady, \u201eZ Teorii i Praktyki Dydaktyki J\u0119zyka Polskiego\u201d, t. 24, 2015, s. 7\u201318 (s. 14, przyp. 20); W\u00f3jcik-Dudek, M., Konieczno\u015b\u0107 \u015bladu. Kanony literatury dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, \u201eNarracje o Zag\u0142adzie\u201d, nr 1, 2015, s. 96\u2013116 (s. 105 przyp. 27, s. 107 przyp. 37); W\u00f3jcik-Dudek, M., Matka \u2013 depozytariuszka syto\u015bci i g\u0142odu. Literatura dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy wobec Zag\u0142ady, [w:] Kuchnia i st\u00f3\u0142 w komunikacji spo\u0142ecznej. Tekst, dyskurs, kultura, red. W. \u017barski przy wsp\u00f3\u0142pracy T. Piaseckiego, Wroc\u0142aw 2016 s. 449\u2013458 (s. 453); W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0W(y)czyta\u0107 Zag\u0142ad\u0119. Praktyki postpami\u0119ci w polskiej literaturze XXI wieku dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, Katowice 2016; W\u00f3jcik-Dudek, M., \u201eEfekt\u201d Zag\u0142ady w polskiej wsp\u00f3\u0142czesnej literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, [w:]\u00a0Wiara i niewiara. Literackie realizacje wobec do\u015bwiadczenia Zag\u0142ady, red. P. Kalwi\u0144ski, A. Karczewska, Lublin 2018, s. 173\u2013187 (s. 174); W\u00f3jcik-Dudek, M., Elementarz Zag\u0142ady w polskiej najnowszej literaturze dla dzieci, [w:] \u015amier\u0107 w literaturze dzieci\u0119cej i m\u0142odzie\u017cowej, red. K. Slany, Warszawa 2018, s. 279\u2013294 (s. 282\u2013283); W\u00f3jcik-Dudek, M., Memory Boom and Imaginarium of Holocaust in Polish Literature for Young Readers, \u201eFiloteknos\u201d, nr 10, 2020, s. 309\u2013323 (s. 319\u2013320); Wr\u00f3blewska, V., Oblicza \u015bmierci w polskiej bajce ludowej i w ba\u015bni literackiej, [w:] \u015amier\u0107 w literaturze dzieci\u0119cej i m\u0142odzie\u017cowej, red. K. Slany, Warszawa 2018, s. 73\u201387 (s. 85); Wr\u00f3blewski, M., The Betrayal of Childhood in a Socio-Cultural Context, \u201eLiteratura Ludowa\u201d, nr 3, 2018, s. 40\u201349 (s. 46); Wr\u00f3blewski, M., Do\u015bwiadczanie dzieci\u0144stwa. Studium z antropologii literatury, Toru\u0144 2019 (s. 109, 169\u2013170).<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/578"}],"collection":[{"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=578"}],"version-history":[{"count":60,"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/578\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3658,"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/578\/revisions\/3658"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=578"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}