{"id":564,"date":"2019-02-11T21:32:30","date_gmt":"2019-02-11T20:32:30","guid":{"rendered":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/?page_id=564"},"modified":"2023-12-06T10:21:05","modified_gmt":"2023-12-06T09:21:05","slug":"ostatnie-pietro","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/ostatnie-pietro\/","title":{"rendered":"Ostatnie pi\u0119tro"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-columns has-2-columns\">\n<div class=\"wp-block-column\">\n<h6>Autor: Irena Landau<\/h6>\n\n\n\n<h6>Ilustracje: Joanna Rusinek<\/h6>\n\n\n\n<h6>Rok wydania: 2015<\/h6>\n\n\n\n<h6>Wydawnictwo: Literatura<\/h6>\n\n\n\n<h6>Miejsce wydania: \u0141\u00f3d\u017a<\/h6>\n\n\n\n<h6>Liczba stron: 102<\/h6>\n\n\n\n<h6>ISBN:&nbsp;9788376723624<\/h6>\n\n\n\n<h6>Uwagi: Seria &#8220;Wojny doros\u0142ych \u2013 historie dzieci&#8221;<\/h6>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column\">\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignright\"><img loading=\"lazy\" width=\"270\" height=\"380\" src=\"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/img-pub-uploads-product-images-f6ab0e22018bbca3f220-ostatniepietrojpg-272-385-1523886310-5582788-e1557743737744.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1757\"\/><figcaption>Wykorzystanie ok\u0142adki za zgod\u0105 wydawcy. \u00a9Wydawnictwo Literatura<\/figcaption><\/figure><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">G\u0142owna bohaterka Cesia zostaje wyprowadzona z <a href=\"https:\/\/sztetl.org.pl\/pl\/slownik\/getto-warszawskie\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">getta<\/a> i ukrywa sie\u0328 u polskiej rodziny. W mieszkaniu przygotowano specjaln\u0105 skrytk\u0119, w kt\u00f3rej dziewczynka musi sie\u0328 chowac\u0301 za kaz\u0307dym razem, gdy ktos\u0301 obcy wchodzi do domu. Niewielkie pomieszczenie jest ciemne i ciasne, a zdarza sie\u0328, z\u0307e bohaterka musi z niego korzystac\u0301 nawet kilka razy dziennie. W skrytce dziewczynka musi sie\u0328 zachowywac\u0301 tak, jakby jej nie by\u0142o. Jedynym pocieszeniem Cesi jest \u201emieszkaja\u0328ca\u201d z nia\u0328 myszka Pliszka, jednak nawet jej obecnos\u0301c\u0301 nie zmienia faktu, z\u0307e kryj\u00f3wk\u0119 zawsze przedstawia si\u0119 w ponurych barwach. Najgorsze chwile dla Cesi to czas bombardowan\u0301, kiedy reszta domownik\u00f3w kryje sie\u0328 w piwnicy, a dziewczynka zostaje sama w mieszkaniu. Dz\u0301wie\u0328ki wybuch\u00f3w i panuja\u0328ca w skrytce ciemnos\u0301c\u0301 wp\u0142ywaja\u0328 druzgoca\u0328co na psychike\u0328 bohaterki. Wiele lat po wojnie Cesia odwiedza mieszkanie, w kt\u00f3rym sie\u0328 ukrywa\u0142a (nadal mieszka tam c\u00f3rka gospodarzy, kt\u00f3rzy opiekowali sie\u0328 dziewczynka\u0328 \u2013 bohaterki sa\u0328 przyjaci\u00f3\u0142kami). Mimo nadarzaja\u0328cej sie\u0328 okazji, doros\u0142a juz\u0307 kobieta nie chce zajrzec\u0301 do wojennej kryj\u00f3wki, kt\u00f3ra przypomina jej o traumie Zag\u0142ady.<\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\"><i>Ostatnie pi\u0119tro <\/i>oparte jest na prze\u017cyciach samej Ireny Landau \u2013 pierwowzorem Cesi by\u0142a matka autorki, Celina. Zaznaczyc\u0301 nalez\u0307y, z\u0307e to jeden z nielicznych tekst\u00f3w literatury dziecie\u0328cej o Zag\u0142adzie zwracaja\u0328cy uwage\u0328 na to, z\u0307e pamie\u0328c\u0301 moz\u0307e byc\u0301 nieprzyjemna, moz\u0307e uwierac\u0301 i sprawiac\u0301 b\u00f3l. Jest to r\u00f3wnie\u017c jeden z rzadkich tekst\u00f3w, w kt\u00f3rych podkre\u015blony zostaje czynny op\u00f3r \u017byd\u00f3w: Cesia dowiaduje sie\u0328, z\u0307e w getcie wybuch\u0142o <a href=\"https:\/\/sztetl.org.pl\/pl\/slownik\/powstanie-w-getcie-warszawskim\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">powstanie<\/a> i z\u0307e zgina\u0328\u0142 w nim Chaim, me\u0328z\u0307czyzna, kt\u00f3ry pom\u00f3g\u0142 jej dotrzec\u0301 do kryj\u00f3wki i w kt\u00f3rym sie\u0328 zadurzy\u0142a. W pos\u0142owiu autorka zaznacza, z\u0307e pisza\u0328c o Chaimie, \u201emys\u0301la\u0142a o wszystkich z\u0307ydowskich bohaterskich ch\u0142opcach, kt\u00f3rzy walczyli o godnos\u0301c\u0301 i honor i zgine\u0328li w czasie powstania w warszawskim getcie\u201d (s. 103).<\/span><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<h6>Bibliografia:<\/h6>\n<ul class=\"ul1\">\n<li><span class=\"s2\">Ippoldt, L., <a href=\"http:\/\/www.ifg.uni.wroc.pl\/wp-content\/uploads\/PUBLIKACJE-IFG\/OL\/OL48.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>Dziecko a wojna \u2013 literatura dla dzieci o tematyce wojennej na wybranych przyk\u0142adach polsko- i niemieckoj\u0119zycznych<\/i><\/a>, \u201eOrbis Linguarum\u201d, nr 48, 2018, s. 501\u2013504 (s. 503);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Janus-Sitarz A.,\u00a0<i>Gry wyobra\u017ani a oswajanie przestrzeni strachu. Czasy Holokaustu w literaturze dla dzieci<\/i>, [w:]\u00a0<i>Wolno\u015b\u0107 i wyobra\u017ania w literaturze dzieci\u0119cej<\/i>, red. A. Czabanowska-Wr\u00f3bel, M. Kotkowska, Krak\u00f3w 2017, s. 195\u2013206;<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Jarzyna, A.,\u00a0<a href=\"http:\/\/www.noz.us.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/15-Szlemiele.-Zwierz%C4%99ta-wobec-Zag%C5%82ady-w-literaturze-dla-dzieci.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span class=\"s3\"><i>Szlemiele. Zwierz\u0119ta wobec Zag\u0142ady w literaturze dla dzieci<\/i><\/span><\/a>, \u201eNarracje o Zag\u0142adzie\u201d, nr 2, 2016, s. 235\u2013256;<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s1\">Jarzyna, A.,\u00a0<i>Post-koin\u00e9. Studia o nieantropocentrycznych j\u0119zykach (poetyckich)<\/i>, \u0141\u00f3d\u017a 2019 (s. 191\u2013214);<\/span><\/li>\n<li>Jeziorkowska-Polakowska, A., <span class=\"s1\"><i>\u201ebia\u0142a plamka na tle MURU to ja&#8230;\u201d \u2013 angielski buldog opowiada o Zag\u0142adzie<\/i><\/span>, [w:] <i>(Nie)zapomniane zwierz\u0119ta<\/i>, red. E. \u0141och, D. Piechota, A. Trze\u015bniewska-Nowak, Gda\u0144sk 2021, s. 129\u2013161 (s. 132);<\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Kania, A., <i>Lekcja (nie)obecno\u015bci. Dziedzictwo polsko-\u017cydowskie w edukacji polonistycznej<\/i>, Krak\u00f3w 2017 (s. 94, 106);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s1\">Karczewska, A., <i>\u201eTylko czy niebo nadal istnieje?\u201d B\u00f3g w najnowszej dzieci\u0119cej literaturze o Zag\u0142adzie<\/i>, [w:]\u00a0<i>Wiara i niewiara. Literackie realizacje wobec do\u015bwiadczenia Zag\u0142ady<\/i>, red. P. Kalwi\u0144ski, A. Karczewska, Lublin 2018, s. 69\u201388;<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s1\">Karczewska, A., <i>Pami\u0119\u0107 i empatia. O dzieci\u0119cej literaturze Zag\u0142ady<\/i>, [w:]\u00a0<i>Pami\u0119\u0107 o Zag\u0142adzie w polskoj\u0119zycznej i niemieckoj\u0119zycznej literaturze autorek i autor\u00f3w drugiego oraz trzeciego pokolenia post-Szoah \/ Das Ged\u00e4chtnis an die Shoah in der polnischen und deutschsprachigen Literatur von Autorinnen und Autoren der zweiten und dritten Post-Shoah-Generation<\/i>, red. I. von der L\u00fche, S.J. \u017burek, Lublin 2019, s. 265\u2013300;<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s1\">Krajewska, A.M., <i>M\u0142odzie\u017cowe ksi\u0105\u017cki o najnowszej historii Polski wydane w ostatnich latach \u2013 przegl\u0105d subiektywny<\/i>, \u201eGuliwer\u201d, no. 3, 2018, pp. 69\u201376 (p. 73);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Krupin\u0301ski, P.,\u00a0<i>Pies patrzy na getto. Zwierze\u0328 jako podmiot narracji postholokaustowych<\/i>, [w:]\u00a0<i>\u015alady II wojny \u015bwiatowej i Zag\u0142ady w najnowszej literaturze polskiej<\/i>, red. B. Sienkiewicz, S. Karolak, Pozna\u0144 2016, s. 57\u201384 (s. 67, przyp. 24);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Mieszek, M., <a href=\"http:\/\/www.atut.ig.pl\/files\/kuchnia-i-stol-w-komunikacji-spolecznej.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>Kulinaria w \u0142\u00f3dzkiej serii ksi\u0105\u017cek dla dzieci \u201eWojny doros\u0142ych \u2013 opowie\u015bci<\/i>[sic!]<i> dzieci\u201d<\/i><\/a>, [w:] <i>Kuchnia i st\u00f3\u0142 w komunikacji spo\u0142ecznej. Tekst, dyskurs, kultura<\/i>, red. W. \u017barski przy wsp\u00f3\u0142pracy T. Piaseckiego, Wroc\u0142aw 2016 s. 569\u2013580;<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Olszewska, B., <i>Konwencja pami\u0119tnika, dziennika, autobiografii w ksi\u0105\u017ckach o wojnie dla m\u0142odego czytelnika<\/i>, [w:] <i>(Od)pami\u0119tywanie \u2013 gry z przesz\u0142o\u015bci\u0105 w literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i>, red. B. Niesporek-Szamburska, M. W\u00f3jcik-Dudek, Katowice 2018, s. 101\u2013117;<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Rybak, K.,\u00a0<a href=\"http:\/\/www.ctct.polonistyka.uj.edu.pl\/documents\/122190295\/135839310\/CTCT2_2017.pdf\/7cdc0d25-4012-4b86-943d-afa4929c50ca\"><span class=\"s3\"><i>\u017byd i uchod\u017aca. Znacz\u0105ce powinowactwa narracyjne w polskiej literaturze dzieci\u0119cej ostatniej dekady<\/i><\/span><\/a>, \u201eCzy\/tam\/czy\/tu. Literatura dzieci\u0119ca i jej konteksty\u201d, nr\u00a02, 2017, s. 44\u201362 (s. 47);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Rybak, K.,\u00a0<i>Rzeczy do zabawy. Zabawki w cieniu Zag\u0142ady w tw\u00f3rczo\u015bci Uriego Orleva<\/i>, [w:]\u00a0<i>O czym m\u00f3wi\u0105 rzeczy? \u015awiat przedmiot\u00f3w w literaturze dzieci\u0119cej i m\u0142odzie\u017cowej<\/i>, red. A. Mik, M. Niewieczerza\u0142, E. R\u0105bkowska, G. Leszczy\u0144ski, Warszawa 2019, s. 93\u2013105 (s. 94, przyp. 3);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Rybak, K., <a href=\"https:\/\/apcz.umk.pl\/czasopisma\/index.php\/LL\/article\/view\/LL.1.2019.001\/17621\"><span class=\"s3\"><i>I (nie) \u017cyli d\u0142ugo i szcz\u0119\u015bliwie. Konstrukcje zako\u0144cze\u0144 w polskiej literaturze dzieci\u0119cej o Zag\u0142adzie<\/i><\/span><\/a>, &#8220;Literatura Ludowa&#8221;, t. 63, nr 1, 2019, s. 10\u201323 (s. 11, 16);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Rybak, K. <em>Dzieci\u0144stwo w labiryncie getta. Recepcja mitu labiryntu w polskiej literaturze dzieci\u0119cej o<\/em> <em>Zag\u0142adzie<\/em>, Warszawa 2019 (s. 14\u201315, 102, 104, 112\u2013113);<\/span><\/li>\n<li>Rybak, K., <em>Stosunki polsko-\u017cydowskie i Zag\u0142ada w polskiej literaturze dzieci\u0119cej XXI wieku<\/em>, [w:] <em>Stosunki polsko-\u017cydowskie<\/em>, t. 2, <em>Kultura. Literatura, sztuka i nauka w XX wieku<\/em>, red. Z. Tr\u0119bacz, Warszawa 2020, s. 171\u2013187;<\/li>\n<li>Rybak, K., <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.31261\/NoZ.2021.07.09\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em>Zag\u0142ada i ideologia w polskiej literaturze dzieci\u0119cej XXI wieku<\/em><\/a>, \u201eNarracje o Zag\u0142adzie<span class=\"s2\">\u201d<\/span>, nr 1(7), 2021, s. 155\u2013173 (s. 167);<\/li>\n<li>Rybak, K.,\u00a0<em>Obrazowanie Zag\u0142ady. Narracje holokaustowe w polskiej literaturze XXI wieku dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/em>, Warszawa 2023;<\/li>\n<li><span class=\"s2\">Sadowska, D., <a href=\"http:\/\/www.ifg.uni.wroc.pl\/wp-content\/uploads\/PUBLIKACJE-IFG\/OL\/OL48.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>\u201eBajki-nie-bajki\u201d czyli II wojna \u015bwiatowa w wybranych polsko- i niemieckoj\u0119zycznych utworach dla dzieci z ostatnich 15 lat ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem <\/i>Asiuni<i> Joanny Papuzi\u0144skiej<\/i><\/a>, \u201eOrbis Linguarum\u201d, nr 48, 2018, s. 169\u2013187 (s. 172, 174);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Sa\u0142atarow, A., <\/span><a href=\"http:\/\/www.ctct.polonistyka.uj.edu.pl\/documents\/122190295\/135839310\/ctct2020.pdf\/87f1551b-46e9-4adf-9874-a9614ab61d97\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span class=\"s3\"><i>Trauma i pami\u0119\u0107 w utworach Henryka Grynberga i <\/i>Arce czasu <em>Marcina Szczygielskiego<\/em><\/span><\/a><span class=\"s2\">, \u201eCzy\/tam\/czy\/tu. Literatura dzieci\u0119ca i jej konteksty\u201d, nr 1\u20132, 2020, s. 34\u201347 (s. 46, przyp. 3);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Skowera, M., <a href=\"http:\/\/apcz.umk.pl\/czasopisma\/index.php\/LC\/article\/view\/LC.2017.054\/13066\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>R\u00f3\u017cne odcienie dzieci\u0144stwa w utworze Agnieszki Suchowierskiej <\/i>Mat i \u015bwiat<\/a>, \u201eLitteraria Copernicana\u201d, nr 3 (23), 2017, s. 127\u2013138 (s. 129, przyp. 8);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Slany, K.,\u00a0<a href=\"http:\/\/www.maska.psc.uj.edu.pl\/documents\/40768330\/43096068\/Maska_35.pdf\/6dcd9ce3-ff84-49c0-8bb4-340d92d565c8\"><span class=\"s3\">Rutka\u00a0<i>Joanny Fabickiej jako przyk\u0142ad postpami\u0119ciowej literatury dla dzieci<\/i><\/span><\/a>, \u201eMaska\u201d, nr 35, 2017, s. 81\u201394 (s. 82);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Szumal, M., <a href=\"https:\/\/pressto.amu.edu.pl\/index.php\/pi\/article\/view\/19136\/18899\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span class=\"s3\">Ada Judytka i zaginiony ta\u0142es. <i>Dzieci\u0119cy klucz do wielokulturowego Bia\u0142egostoku<\/i><\/span><\/a>, \u201ePolonistyka. Innowacje&#8221;, nr 9, 2019, s. 131\u2013140 (s. 133, przyp. 7);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">W\u0105dolny-Tatar, K., <i>(Auto)biograficzna przestrze\u0144 pami\u0119ci (<\/i>Ostatnie pi\u0119tro <i>Ireny Landau)<\/i>, [w:] <i>(Od)pami\u0119tywanie \u2013 gry z przesz\u0142o\u015bci\u0105 w literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i>, red. B. Niesporek-Szamburska, M. W\u00f3jcik-Dudek, Katowice 2018, s. 147\u2013161;<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0<i>Dzieci i ksi\u0105\u017cki w Bibliotece Shoah<\/i>, [w:]\u00a0<i>(Przed)szkolne spotkania z\u00a0lektur\u0105<\/i>, red. B. Niesporek-Szamburska, M. W\u00f3jcik-Dudek, wsp\u00f3\u0142pr. A. Zok-Smo\u0142a, Katowice 2015, s. 81\u201395;<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">W\u00f3jcik-Dudek, M., <a href=\"http:\/\/www.noz.us.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/09_W%C3%B3jcik-Dudek_96-116-.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>Konieczno\u015b\u0107 \u015bladu. Kanony literatury dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i><\/a>, \u201eNarracje o Zag\u0142adzie\u201d, nr 1, 2015, s. 96\u2013116 (s. 105 przyp. 27);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0<i>Mi\u0119dzy udziecinnieniem a infantylizacj\u0105 Zag\u0142ady<\/i>, [w:]\u00a0<i>\u015awiaty dzieci\u0144stwa. Infantylizacje w literaturze i kulturze<\/i>, red. M. Chrobak, K. W\u0105dolny- Tatar, Krak\u00f3w 2016, s.\u00a0435\u2013449 (s. 445, 447);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">W\u00f3jcik-Dudek, M., <a href=\"http:\/\/www.atut.ig.pl\/files\/kuchnia-i-stol-w-komunikacji-spolecznej.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>Matka \u2013 depozytariuszka syto\u015bci i g\u0142odu. Literatura dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy wobec Zag\u0142ady<\/i><\/a>, [w:] <i>Kuchnia i st\u00f3\u0142 w komunikacji spo\u0142ecznej. Tekst, dyskurs, kultura<\/i>, red. W. \u017barski przy wsp\u00f3\u0142pracy T. Piaseckiego, Wroc\u0142aw 2016 s. 449\u2013458 (s. 454);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0<i>W(y)czyta\u0107 Zag\u0142ad\u0119. Praktyki postpami\u0119ci w polskiej literaturze XXI wieku dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i>, Katowice 2016;<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s1\">W\u00f3jcik-Dudek, M., <i>\u201eEfekt\u201d Zag\u0142ady w polskiej wsp\u00f3\u0142czesnej literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i>, [w:]\u00a0<i>Wiara i niewiara. Literackie realizacje wobec do\u015bwiadczenia Zag\u0142ady<\/i>, red. P. Kalwi\u0144ski, A. Karczewska, Lublin 2018, s. 173\u2013187 (s. 174, 178);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s1\">W\u00f3jcik-Dudek, M., <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.23817\/filotek.10-21\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>Memory Boom and Imaginarium of Holocaust in Polish Literature for Young Readers<\/i><\/a>, \u201eFiloteknos\u201d, nr 10, 2020, s. 309\u2013323 (s. 318).<\/span><\/li>\n<\/ul>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Autor: Irena Landau Ilustracje: Joanna Rusinek Rok wydania: 2015 Wydawnictwo: Literatura Miejsce wydania: \u0141\u00f3d\u017a Liczba stron: 102 ISBN:&nbsp;9788376723624 Uwagi: Seria &#8220;Wojny doros\u0142ych \u2013 historie dzieci&#8221; G\u0142owna bohaterka Cesia zostaje wyprowadzona z getta i ukrywa sie\u0328 u polskiej rodziny. W mieszkaniu przygotowano specjaln\u0105 skrytk\u0119, w kt\u00f3rej dziewczynka musi sie\u0328 chowac\u0301 za kaz\u0307dym razem, gdy ktos\u0301 obcy wchodzi do domu. Niewielkie pomieszczenie jest ciemne i ciasne, a zdarza sie\u0328, z\u0307e bohaterka musi z niego korzystac\u0301 nawet kilka razy dziennie. W skrytce dziewczynka musi sie\u0328 zachowywac\u0301 tak, jakby jej nie by\u0142o. Jedynym pocieszeniem Cesi jest \u201emieszkaja\u0328ca\u201d z nia\u0328 myszka Pliszka, jednak nawet jej obecnos\u0301c\u0301 nie zmienia faktu, z\u0307e kryj\u00f3wk\u0119 zawsze przedstawia si\u0119 w ponurych barwach. Najgorsze chwile dla Cesi to czas bombardowan\u0301, kiedy reszta domownik\u00f3w kryje sie\u0328 w piwnicy, a dziewczynka zostaje sama w mieszkaniu. Dz\u0301wie\u0328ki wybuch\u00f3w i panuja\u0328ca w skrytce ciemnos\u0301c\u0301 wp\u0142ywaja\u0328 druzgoca\u0328co na psychike\u0328 bohaterki. Wiele lat po wojnie Cesia odwiedza mieszkanie, w kt\u00f3rym sie\u0328 ukrywa\u0142a (nadal mieszka tam c\u00f3rka gospodarzy, kt\u00f3rzy opiekowali sie\u0328 dziewczynka\u0328 \u2013 bohaterki sa\u0328 przyjaci\u00f3\u0142kami). Mimo nadarzaja\u0328cej sie\u0328 okazji, doros\u0142a juz\u0307 kobieta nie chce zajrzec\u0301 do wojennej kryj\u00f3wki, kt\u00f3ra przypomina jej o traumie Zag\u0142ady. Ostatnie pi\u0119tro oparte jest na prze\u017cyciach samej Ireny Landau \u2013 pierwowzorem Cesi by\u0142a matka autorki, Celina. Zaznaczyc\u0301 nalez\u0307y, z\u0307e to jeden z nielicznych tekst\u00f3w literatury dziecie\u0328cej o Zag\u0142adzie zwracaja\u0328cy uwage\u0328 na to, z\u0307e pamie\u0328c\u0301 moz\u0307e byc\u0301 nieprzyjemna, moz\u0307e uwierac\u0301 i sprawiac\u0301 b\u00f3l. Jest to r\u00f3wnie\u017c jeden z rzadkich tekst\u00f3w, w kt\u00f3rych podkre\u015blony zostaje czynny op\u00f3r \u017byd\u00f3w: Cesia dowiaduje sie\u0328, z\u0307e w getcie wybuch\u0142o powstanie i z\u0307e zgina\u0328\u0142 w nim Chaim, me\u0328z\u0307czyzna, kt\u00f3ry pom\u00f3g\u0142 jej dotrzec\u0301 do kryj\u00f3wki i w kt\u00f3rym sie\u0328 zadurzy\u0142a. W pos\u0142owiu autorka zaznacza, z\u0307e pisza\u0328c o Chaimie, \u201emys\u0301la\u0142a o wszystkich z\u0307ydowskich bohaterskich ch\u0142opcach, kt\u00f3rzy walczyli o godnos\u0301c\u0301 i honor i zgine\u0328li w czasie powstania w warszawskim getcie\u201d (s. 103). \u00a0 Bibliografia: Ippoldt, L., Dziecko a wojna \u2013 literatura dla dzieci o tematyce wojennej na wybranych przyk\u0142adach polsko- i niemieckoj\u0119zycznych, \u201eOrbis Linguarum\u201d, nr 48, 2018, s. 501\u2013504 (s. 503); Janus-Sitarz A.,\u00a0Gry wyobra\u017ani a oswajanie przestrzeni strachu. Czasy Holokaustu w literaturze dla dzieci, [w:]\u00a0Wolno\u015b\u0107 i wyobra\u017ania w literaturze dzieci\u0119cej, red. A. Czabanowska-Wr\u00f3bel, M. Kotkowska, Krak\u00f3w 2017, s. 195\u2013206; Jarzyna, A.,\u00a0Szlemiele. Zwierz\u0119ta wobec Zag\u0142ady w literaturze dla dzieci, \u201eNarracje o Zag\u0142adzie\u201d, nr 2, 2016, s. 235\u2013256; Jarzyna, A.,\u00a0Post-koin\u00e9. Studia o nieantropocentrycznych j\u0119zykach (poetyckich), \u0141\u00f3d\u017a 2019 (s. 191\u2013214); Jeziorkowska-Polakowska, A., \u201ebia\u0142a plamka na tle MURU to ja&#8230;\u201d \u2013 angielski buldog opowiada o Zag\u0142adzie, [w:] (Nie)zapomniane zwierz\u0119ta, red. E. \u0141och, D. Piechota, A. Trze\u015bniewska-Nowak, Gda\u0144sk 2021, s. 129\u2013161 (s. 132); Kania, A., Lekcja (nie)obecno\u015bci. Dziedzictwo polsko-\u017cydowskie w edukacji polonistycznej, Krak\u00f3w 2017 (s. 94, 106); Karczewska, A., \u201eTylko czy niebo nadal istnieje?\u201d B\u00f3g w najnowszej dzieci\u0119cej literaturze o Zag\u0142adzie, [w:]\u00a0Wiara i niewiara. Literackie realizacje wobec do\u015bwiadczenia Zag\u0142ady, red. P. Kalwi\u0144ski, A. Karczewska, Lublin 2018, s. 69\u201388; Karczewska, A., Pami\u0119\u0107 i empatia. O dzieci\u0119cej literaturze Zag\u0142ady, [w:]\u00a0Pami\u0119\u0107 o Zag\u0142adzie w polskoj\u0119zycznej i niemieckoj\u0119zycznej literaturze autorek i autor\u00f3w drugiego oraz trzeciego pokolenia post-Szoah \/ Das Ged\u00e4chtnis an die Shoah in der polnischen und deutschsprachigen Literatur von Autorinnen und Autoren der zweiten und dritten Post-Shoah-Generation, red. I. von der L\u00fche, S.J. \u017burek, Lublin 2019, s. 265\u2013300; Krajewska, A.M., M\u0142odzie\u017cowe ksi\u0105\u017cki o najnowszej historii Polski wydane w ostatnich latach \u2013 przegl\u0105d subiektywny, \u201eGuliwer\u201d, no. 3, 2018, pp. 69\u201376 (p. 73); Krupin\u0301ski, P.,\u00a0Pies patrzy na getto. Zwierze\u0328 jako podmiot narracji postholokaustowych, [w:]\u00a0\u015alady II wojny \u015bwiatowej i Zag\u0142ady w najnowszej literaturze polskiej, red. B. Sienkiewicz, S. Karolak, Pozna\u0144 2016, s. 57\u201384 (s. 67, przyp. 24); Mieszek, M., Kulinaria w \u0142\u00f3dzkiej serii ksi\u0105\u017cek dla dzieci \u201eWojny doros\u0142ych \u2013 opowie\u015bci[sic!] dzieci\u201d, [w:] Kuchnia i st\u00f3\u0142 w komunikacji spo\u0142ecznej. Tekst, dyskurs, kultura, red. W. \u017barski przy wsp\u00f3\u0142pracy T. Piaseckiego, Wroc\u0142aw 2016 s. 569\u2013580; Olszewska, B., Konwencja pami\u0119tnika, dziennika, autobiografii w ksi\u0105\u017ckach o wojnie dla m\u0142odego czytelnika, [w:] (Od)pami\u0119tywanie \u2013 gry z przesz\u0142o\u015bci\u0105 w literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, red. B. Niesporek-Szamburska, M. W\u00f3jcik-Dudek, Katowice 2018, s. 101\u2013117; Rybak, K.,\u00a0\u017byd i uchod\u017aca. Znacz\u0105ce powinowactwa narracyjne w polskiej literaturze dzieci\u0119cej ostatniej dekady, \u201eCzy\/tam\/czy\/tu. Literatura dzieci\u0119ca i jej konteksty\u201d, nr\u00a02, 2017, s. 44\u201362 (s. 47); Rybak, K.,\u00a0Rzeczy do zabawy. Zabawki w cieniu Zag\u0142ady w tw\u00f3rczo\u015bci Uriego Orleva, [w:]\u00a0O czym m\u00f3wi\u0105 rzeczy? \u015awiat przedmiot\u00f3w w literaturze dzieci\u0119cej i m\u0142odzie\u017cowej, red. A. Mik, M. Niewieczerza\u0142, E. R\u0105bkowska, G. Leszczy\u0144ski, Warszawa 2019, s. 93\u2013105 (s. 94, przyp. 3); Rybak, K., I (nie) \u017cyli d\u0142ugo i szcz\u0119\u015bliwie. Konstrukcje zako\u0144cze\u0144 w polskiej literaturze dzieci\u0119cej o Zag\u0142adzie, &#8220;Literatura Ludowa&#8221;, t. 63, nr 1, 2019, s. 10\u201323 (s. 11, 16); Rybak, K. Dzieci\u0144stwo w labiryncie getta. Recepcja mitu labiryntu w polskiej literaturze dzieci\u0119cej o Zag\u0142adzie, Warszawa 2019 (s. 14\u201315, 102, 104, 112\u2013113); Rybak, K., Stosunki polsko-\u017cydowskie i Zag\u0142ada w polskiej literaturze dzieci\u0119cej XXI wieku, [w:] Stosunki polsko-\u017cydowskie, t. 2, Kultura. Literatura, sztuka i nauka w XX wieku, red. Z. Tr\u0119bacz, Warszawa 2020, s. 171\u2013187; Rybak, K., Zag\u0142ada i ideologia w polskiej literaturze dzieci\u0119cej XXI wieku, \u201eNarracje o Zag\u0142adzie\u201d, nr 1(7), 2021, s. 155\u2013173 (s. 167); Rybak, K.,\u00a0Obrazowanie Zag\u0142ady. Narracje holokaustowe w polskiej literaturze XXI wieku dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, Warszawa 2023; Sadowska, D., \u201eBajki-nie-bajki\u201d czyli II wojna \u015bwiatowa w wybranych polsko- i niemieckoj\u0119zycznych utworach dla dzieci z ostatnich 15 lat ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem Asiuni Joanny Papuzi\u0144skiej, \u201eOrbis Linguarum\u201d, nr 48, 2018, s. 169\u2013187 (s. 172, 174); Sa\u0142atarow, A., Trauma i pami\u0119\u0107 w utworach Henryka Grynberga i Arce czasu Marcina Szczygielskiego, \u201eCzy\/tam\/czy\/tu. Literatura dzieci\u0119ca i jej konteksty\u201d, nr 1\u20132, 2020, s. 34\u201347 (s. 46, przyp. 3); Skowera, M., R\u00f3\u017cne odcienie dzieci\u0144stwa w utworze Agnieszki Suchowierskiej Mat i \u015bwiat, \u201eLitteraria Copernicana\u201d, nr 3 (23), 2017, s. 127\u2013138 (s. 129, przyp. 8); Slany, K.,\u00a0Rutka\u00a0Joanny Fabickiej jako przyk\u0142ad postpami\u0119ciowej literatury dla dzieci, \u201eMaska\u201d, nr 35, 2017, s. 81\u201394 (s. 82); Szumal, M., Ada Judytka i zaginiony ta\u0142es. Dzieci\u0119cy klucz do wielokulturowego Bia\u0142egostoku, \u201ePolonistyka. Innowacje&#8221;, nr 9, 2019, s. 131\u2013140 (s. 133, przyp. 7); W\u0105dolny-Tatar, K., (Auto)biograficzna przestrze\u0144 pami\u0119ci (Ostatnie pi\u0119tro Ireny Landau), [w:] (Od)pami\u0119tywanie \u2013 gry z przesz\u0142o\u015bci\u0105 w literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, red. B. Niesporek-Szamburska, M. W\u00f3jcik-Dudek, Katowice 2018, s. 147\u2013161; W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0Dzieci i ksi\u0105\u017cki w Bibliotece Shoah, [w:]\u00a0(Przed)szkolne spotkania z\u00a0lektur\u0105, red. B. Niesporek-Szamburska, M. W\u00f3jcik-Dudek, wsp\u00f3\u0142pr. A. Zok-Smo\u0142a, Katowice 2015, s. 81\u201395; W\u00f3jcik-Dudek, M., Konieczno\u015b\u0107 \u015bladu. Kanony literatury dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, \u201eNarracje o Zag\u0142adzie\u201d, nr 1, 2015, s. 96\u2013116 (s. 105 przyp. 27); W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0Mi\u0119dzy udziecinnieniem a infantylizacj\u0105 Zag\u0142ady, [w:]\u00a0\u015awiaty dzieci\u0144stwa. Infantylizacje w literaturze i kulturze, red. M. Chrobak, K. W\u0105dolny- Tatar, Krak\u00f3w 2016, s.\u00a0435\u2013449 (s. 445, 447); W\u00f3jcik-Dudek, M., Matka \u2013 depozytariuszka syto\u015bci i g\u0142odu. Literatura dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy wobec Zag\u0142ady, [w:] Kuchnia i st\u00f3\u0142 w komunikacji spo\u0142ecznej. Tekst, dyskurs, kultura, red. W. \u017barski przy wsp\u00f3\u0142pracy T. Piaseckiego, Wroc\u0142aw 2016 s. 449\u2013458 (s. 454); W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0W(y)czyta\u0107 Zag\u0142ad\u0119. Praktyki postpami\u0119ci w polskiej literaturze XXI wieku dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, Katowice 2016; W\u00f3jcik-Dudek, M., \u201eEfekt\u201d Zag\u0142ady w polskiej wsp\u00f3\u0142czesnej literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, [w:]\u00a0Wiara i niewiara. Literackie realizacje wobec do\u015bwiadczenia Zag\u0142ady, red. P. Kalwi\u0144ski, A. Karczewska, Lublin 2018, s. 173\u2013187 (s. 174, 178); W\u00f3jcik-Dudek, M., Memory Boom and Imaginarium of Holocaust in Polish Literature for Young Readers, \u201eFiloteknos\u201d, nr 10, 2020, s. 309\u2013323 (s. 318).<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/564"}],"collection":[{"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=564"}],"version-history":[{"count":44,"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/564\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3627,"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/564\/revisions\/3627"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=564"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}