{"id":471,"date":"2019-02-10T18:52:06","date_gmt":"2019-02-10T17:52:06","guid":{"rendered":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/?page_id=471"},"modified":"2023-12-06T10:07:49","modified_gmt":"2023-12-06T09:07:49","slug":"arka-czasu-czyli-wielka-ucieczka-rafala-od-kiedys-przez-wtedy-do-teraz-i-wstecz-the-ark-of-time-or-rafals-great-escape-from-once-through-then-until-now-and-back","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/en\/arka-czasu-czyli-wielka-ucieczka-rafala-od-kiedys-przez-wtedy-do-teraz-i-wstecz-the-ark-of-time-or-rafals-great-escape-from-once-through-then-until-now-and-back\/","title":{"rendered":"Arka czasu, czyli wielka ucieczka Rafa\u0142a od kiedy\u015b przez wtedy do teraz i wstecz [The Ark of Time, or Rafa\u0142\u2019s Great Escape from Once Through Then Until Now and Back]"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-columns has-2-columns\">\n<div class=\"wp-block-column\">\n<h6>Author: Marcin Szczygielski<\/h6>\n\n\n\n<h6>Illustrator: Daniel de Latour<\/h6>\n\n\n\n<h6>Year:&nbsp;2013<\/h6>\n\n\n\n<h6>Publisher: Wydawnictwo Piotra Marciszuka STENTOR<\/h6>\n\n\n\n<h6>Place of publication: Warszawa<\/h6>\n\n\n\n<h6>Pages:&nbsp;288<\/h6>\n\n\n\n<h6>ISBN:&nbsp;9788363462154<\/h6>\n\n\n\n<h6>Notes: Second edition&nbsp;with illustrations by the author: M. Szczygielski, <em>Arka czasu, czyli wielka ucieczka Rafa\u0142a od kiedy\u015b przez wtedy do teraz i wstecz<\/em>, Warszawa: Instytut Wydawniczy Latarnik, 2015, pp. 221, ISBN: 9788363841218<\/h6>\n\n\n\n<h6>Translations:<\/h6>\n\n\n\n<ul><li><em>El arca del tiempo<\/em>, trans. K. Olszewska Sonnenberg, Madrid: B\u00e1ltica Editorial, pp. 255, ISBN: 9788494722714;<\/li><li><em>Fl\u00fcgel aus Papier<\/em>, trans. T. Weiler, Frankfurt am Main: Fischer Sauerl\u00e4nder Verlag, 2015, pp. 285, ISBN: 9783737352123;<\/li><li><em>\u041a\u043e\u0432\u0447\u0435\u0433 \u0432\u0440\u0435\u043c\u0435\u043d\u0438 \u0438\u043b\u0438 \u0411\u043e\u043b\u044c\u0448\u043e\u0439 \u043f\u043e\u0431\u0435\u0433 \u0420\u0430\u0444\u0430\u043b\u0430 \u0438\u0437 \u041a\u043e\u0433\u0434\u0430-\u0442\u043e \u0432 \u0421\u0435\u0439\u0447\u0430\u0441 \u0447\u0435\u0440\u0435\u0437 \u0422\u043e\u0433\u0434\u0430 &#8211; \u0438 \u043e\u0431\u0440\u0430\u0442\u043d\u043e<\/em>, trans.&nbsp;\u0410. \u0424\u0440\u0443\u043c\u0430\u043d, ill.&nbsp;\u0421. \u0423\u0445\u0430\u0447,&nbsp;\u041c\u043e\u0441\u043a\u0432\u0430: \u0422\u0435\u043a\u0441\u0442, 2018, pp. 222, ISBN: 9785751614898;<\/li><li><em>\u041a\u043e\u0432\u0447\u0435\u0433 \u0447\u0430\u0441\u0443 \u0430\u0431\u043e \u0412\u0435\u043b\u0438\u043a\u0430 \u0432\u0442\u0435\u0447\u0430 \u0420\u0430\u0444\u0430\u043b\u0430 \u0456\u0437 \u043a\u043e\u043b\u0438\u0441\u044c \u043a\u0440\u0456\u0437\u044c \u0442\u043e\u0434\u0456 \u0432 \u0442\u0435\u043f\u0435\u0440 \u0456 \u043d\u0430\u0437\u0430\u0434<\/em>, trans.&nbsp;\u0411. \u0410\u043d\u0442\u043e\u043d\u044f\u043a, \u041b\u044c\u0432\u0456\u0432: \u0423\u0440\u0431\u0456\u043d\u043e 2016, pp. 232, ISBN: 9789662647303.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column\">\n<figure class=\"wp-block-gallery alignright columns-1 is-cropped\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" width=\"699\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/arka-czasu-2013-1-699x1024.jpg\" alt=\"\" data-id=\"1748\" data-link=\"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/en\/arka-czasu-czyli-wielka-ucieczka-rafala-od-kiedys-przez-wtedy-do-teraz-i-wstecz-the-ark-of-time-or-rafals-great-escape-from-once-through-then-until-now-and-back\/arka-czasu-2013-1\/\" class=\"wp-image-1748\" srcset=\"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/arka-czasu-2013-1-699x1024.jpg 699w, https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/arka-czasu-2013-1-205x300.jpg 205w, https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/arka-czasu-2013-1-768x1125.jpg 768w, https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/arka-czasu-2013-1.jpg 1066w\" sizes=\"(max-width: 699px) 100vw, 699px\" \/><figcaption class=\"blocks-gallery-item__caption\">Cover by Daniel de Latour courtesy of the publisher. \u00a9Wydawnictwo Piotra Marciszuka STENTOR<\/figcaption><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" width=\"693\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/Arka_Czasu__cover-693x1024.jpg\" alt=\"Arka czasu 2015 ok\u0142adka\" data-id=\"1664\" data-link=\"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/_arka_czasu__cover\/\" class=\"wp-image-1664\"\/><figcaption class=\"blocks-gallery-item__caption\">Cover by Marcin Szczygielski courtesy of the publisher. \u00a9<a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 International (opens in a new tab)\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:%22Arka_Czasu%22_cover.jpg\" target=\"_blank\">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 International<\/a><\/figcaption><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n<p>Rafa\u0142\u2019s favorite pastime is reading books, particularly adventure and fantastic stories. He lives with his grandfather in the Warsaw Ghetto. Despite the tragic realities surrounding him, Rafa\u0142 visits the library regularly. One day, he reaches for H. G. Wells\u2019 <i style=\"font-size: inherit;\">Time Machine<\/i><span style=\"font-size: inherit;\"> (1895), the classic science fiction novel. In the tale of the conflict between cave-dwelling Morlocks and the oppressed Elois, Rafa\u0142 sees an analogy to his own existence under German occupation, the everyday life in the Ghetto, and the time of the Holocaust. The word &#8220;KIEDY\u015a&#8221; (in Polish meaning both &#8220;once&#8221; and &#8220;one day&#8221;) is repeated throughout <\/span><i style=\"font-size: inherit;\">The Ark of Time<\/i><span style=\"font-size: inherit;\"> like a mantra. It is always written in capital letters. In Rafa\u0142\u2019s perspective, it refers both to the past and the present, allowing him to compare the dreadful contemporaneity to what once was, but also to dream about a hopeful future. In the face of terror increasing in the Ghetto, Rafa\u0142\u2019s grandfather pays for his smuggling to the so-called &#8220;Aryan&#8221; side, where the boy finds a hiding place in Warsaw\u2019s zoological garden. At one point, he even gets into a Time Machine and is transported into the future, that is the year 2013 (when the novel was published). After a short sojourn, he returns to the time of the Second World War. However, the trip in time fills Rafa\u0142 with the hope that a different future will come &#8220;ONE DAY&#8221;. When the area surrounding the zoo is stormed by the Germans, Rafa\u0142 is transported to an elderly woman\u2019s apartment where he survives the rest of the war.<\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\"><i>The Ark of Time <\/i>is distinguished by its combination of realistic and fantastic conventions (e.g. time travel). Notably, most of its plot is set on the &#8220;Aryan&#8221; side of Warsaw. Fragments of Szczygielski\u2019s prose are inspired by surviving accounts of the Holocaust, <a href=\"https:\/\/sztetl.org.pl\/en\/biographies\/5896-korczak-janusz\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Janusz Korczak\u2019s<\/a> writings, and the memoirs of Antonina \u017babinska, who harbored Jews smuggled out of the Warsaw Ghetto in the Warsaw Zoo with her husband Jan, the Zoo\u2019s director. Moreover, the author mentions a variety of locations in the Jewish quarter, often lesser known ones, which rarely appear in children\u2019s literature. They include the <a href=\"https:\/\/sztetl.org.pl\/en\/glossary\/centos-zwiazek-stowarzyszen-opieki-nad-zydowskimi-sierotami\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Centos<\/a> soup kitchen or the library at 67 Leszno Street, whose collections Rafa\u0142 peruses (indeed, a lending library was located at that address as one of the twenty similar facilities in the Warsaw Ghetto). All this attests to the author\u2019s meticulous research. In addition, the text was annotated and given a postface, entitled &#8220;Afterword, or what the first reader of the book wanted to know&#8221; (the original Polish refers to a female reader specifically), where Szczygielski reveals his inspirations and readings about the Holocaust as well as discusses events and people described in <i>The Ark of Time<\/i>.<\/span><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<h6>Bibliography:<\/h6>\n<ul class=\"ul1\">\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Boli\u0144ska, M., <i>Marcina Szczygielskiego spotkanie ze \u017ar\u00f3d\u0142em (<\/i>Ludzie i zwierz\u0119ta <i>Antoniny \u017babi\u0144skiej)<\/i>, [in:] <i>(Od)pami\u0119tywanie \u2013 gry z przesz\u0142o\u015bci\u0105 w literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i>, eds. B. Niesporek-Szamburska, M. W\u00f3jcik-Dudek, Katowice 2018, pp. 119\u2013134; <\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Ippoldt, L., <a href=\"http:\/\/www.ifg.uni.wroc.pl\/wp-content\/uploads\/PUBLIKACJE-IFG\/OL\/OL48.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>Dziecko a wojna \u2013 literatura dla dzieci o tematyce wojennej na wybranych przyk\u0142adach polsko- i niemieckoj\u0119zycznych<\/i><\/a>, \u201eOrbis Linguarum\u201d, no. 48, 2018, pp. 501\u2013504 (p. 503);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Janus-Sitarz A.,\u00a0<i>Gry wyobra\u017ani a oswajanie przestrzeni strachu. Czasy Holokaustu w literaturze dla dzieci<\/i>, [in:]\u00a0<i>Wolno\u015b\u0107 i wyobra\u017ania w literaturze dzieci\u0119cej<\/i>, eds. A. Czabanowska-Wr\u00f3bel, M. Kotkowska, Krak\u00f3w 2017, pp. 195\u2013206;<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Jarzyna, A.,\u00a0<a href=\"http:\/\/www.noz.us.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/15-Szlemiele.-Zwierz%C4%99ta-wobec-Zag%C5%82ady-w-literaturze-dla-dzieci.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span class=\"s3\"><i>Szlemiele. Zwierz\u0119ta wobec Zag\u0142ady w literaturze dla dzieci<\/i><\/span><\/a>, \u201eNarracje o Zag\u0142adzie\u201d, no. 2, 2016, pp. 235\u2013256;<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s1\">Jarzyna, A.,\u00a0<i>Post-koin\u00e9. Studia o nieantropocentrycznych j\u0119zykach (poetyckich)<\/i>, \u0141\u00f3d\u017a 2019 (pp. 191\u2013214);<\/span><\/li>\n<li>Jeziorkowska-Polakowska, A., <span class=\"s1\"><i>\u201ebia\u0142a plamka na tle MURU to ja&#8230;\u201d \u2013 angielski buldog opowiada o Zag\u0142adzie<\/i><\/span>, [in:] <i>(Nie)zapomniane zwierz\u0119ta<\/i>, eds. E. \u0141och, D. Piechota, A. Trze\u015bniewska-Nowak, Gda\u0144sk 2021, pp. 129\u2013161 (p. 132);<\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Kania, A., <i>Lekcja (nie)obecno\u015bci. Dziedzictwo polsko-\u017cydowskie w edukacji polonistycznej<\/i>, Krak\u00f3w 2017 (p. 94, 106);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s1\">Karczewska, A., <i>\u201eTylko czy niebo nadal istnieje?\u201d B\u00f3g w najnowszej dzieci\u0119cej literaturze o Zag\u0142adzie<\/i>, [in:] <i>Wiara i niewiara. Literackie realizacje wobec do\u015bwiadczenia Zag\u0142ady<\/i>, eds. P. Kalwi\u0144ski, A. Karczewska, Lublin 2018, pp. 69\u201388;Karczewska, A., <i>Pami\u0119\u0107 i empatia. O dzieci\u0119cej literaturze Zag\u0142ady<\/i>, [in:] <i>Pami\u0119\u0107 o Zag\u0142adzie w polskoj\u0119zycznej i niemieckoj\u0119zycznej literaturze autorek i autor\u00f3w drugiego oraz trzeciego pokolenia post-Szoah \/ Das Ged\u00e4chtnis an die Shoah in der polnischen und deutschsprachigen Literatur von Autorinnen und Autoren der zweiten und dritten Post-Shoah-Generation<\/i>, eds. I. von der L\u00fche, S.J. \u017burek, Lublin 2019, pp. 265\u2013300; <\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Kasperek, A., <i>\u201eSzlemiel\u201d i \u201eArka czasu\u201d jako przyk\u0142ady wsp\u00f3\u0142czesnej literatury dla dzieci poruszaj\u0105cej tematyk\u0119 Zag\u0142ady<\/i>, [in:] <i>Zdeptane dzieci\u0144stwo. II wojna \u015bwiatowa i jej wp\u0142yw na sytuacj\u0119 dzieci<\/i>, eds. A. Bartu\u015b, P. Troja\u0144ski, O\u015bwi\u0119cim 2017, pp. 329\u2013335;<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Kmiecik, I., <i>Pami\u0119\u0107 o Zag\u0142adzie w postmodernistycznej ba\u015bni \u2013 <\/i>XY<i> Joanny Rudnia\u0144skiej<\/i>, [in:] <i>(Od)pami\u0119tywanie \u2013 gry z przesz\u0142o\u015bci\u0105 w literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i>, eds. B. Niesporek-Szamburska, M. W\u00f3jcik-Dudek, Katowice 2018, pp. 135\u2013146 (p. 135, 137);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s1\">Kmiecik, I., <i>Empatyzacja w powie\u015bci <\/i>Arka czasu <i>Marcina Szczygielskiego<\/i>, [in:] <i>Pami\u0119\u0107 o Zag\u0142adzie w polskoj\u0119zycznej i niemieckoj\u0119zycznej literaturze autorek i autor\u00f3w drugiego oraz trzeciego pokolenia post-Szoah \/ Das Ged\u00e4chtnis an die Shoah in der polnischen und deutschsprachigen Literatur von Autorinnen und Autoren der zweiten und dritten Post-Shoah-Generation<\/i>, eds. I. von der L\u00fche, S.J. \u017burek, Lublin 2019, pp. 317\u2013327;<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Kostecka, W., <a href=\"http:\/\/www.maska.psc.uj.edu.pl\/documents\/40768330\/43096068\/Maska_36.pdf\/86472123-23ef-44c5-9a60-c3ed80b1ea2a\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>Once Upon a Time There Was a War: The Use of Fairy-tale Conventions in Contemporary Polish Literature for Children about Refugees<\/i><\/a>, \u201eMaska\u201d, no. 36, 2017, pp. 33\u201349 (p. 33, fn. 2);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Kowalska-Leder, J., <i>Literatura polska ostatniego dziesi\u0119ciolecia wobec Zag\u0142ady \u2013 pr\u00f3by odpowiedzi na nowe wyzwania<\/i>, \u201eZag\u0142ada \u017byd\u00f3w. Studia i materia\u0142y\u201d, no. 10, 2014, pp. 768\u2013802 (p. 789);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s1\">Krajewska, A.M., <i>M\u0142odzie\u017cowe ksi\u0105\u017cki o najnowszej historii Polski wydane w ostatnich latach \u2013 przegl\u0105d subiektywny<\/i>, \u201eGuliwer\u201d, no. 3, 2018, pp. 69\u201376 (p. 73);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Michu\u0142ka, D., <a href=\"http:\/\/ifp.univ.rzeszow.pl\/dydaktyka\/dydaktyka_11\/09_michulka.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em>Prze\u0142amywanie granic ksi\u0105\u017cki dla dziecka. <\/em>Ostatnie przedstawienie panny Esterki<em> Adama Jaromira jako lektura o czytaniu pami\u0119ci<\/em><\/a>, \u201eDydaktyka Polonistyczna\u201d, no. 2 (11), 2016, pp. 98\u2013107 (p. 99);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Michu\u0142ka, D., Gregorowicz, \u0141., <a href=\"https:\/\/pressto.amu.edu.pl\/index.php\/pi\/article\/view\/12838\/12620\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>Czytanie pami\u0119ci \u2013 do\u015bwiadczenie \u2013 emocje. Narracje literackie m\u0142odego czytelnika \u2013 teoria i praktyka odbioru (<\/i>Rutka <i>Joanny Fabickiej)<\/i><\/a>,<i> <\/i>\u201ePolonistyka. Innowacje\u201d, no. 7, 2018, pp. 41\u201358 (p. 45);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Olszewska, B., <i>Konwencja pami\u0119tnika, dziennika, autobiografii w ksi\u0105\u017ckach o wojnie dla m\u0142odego czytelnika<\/i>, [in:] <i>(Od)pami\u0119tywanie \u2013 gry z przesz\u0142o\u015bci\u0105 w literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i>, eds. B. Niesporek-Szamburska, M. W\u00f3jcik-Dudek, Katowice 2018, pp. 101\u2013117;<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s1\">Roszak, J., <a href=\"https:\/\/www.journals.polon.uw.edu.pl\/index.php\/pfl\/article\/view\/132\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>Czarne sezony. Czarne latawce. O dzieci\u0119cych bibliotekach w gettach<\/i><\/a>, \u201ePrace Filologiczne. Literaturoznawstwo\u201d, no. 9 (12) part 2, 2019, pp. 231\u2013244 (pp. 240\u2013241);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Rybak, K.,\u00a0<a href=\"http:\/\/www.omc.obta.al.uw.edu.pl\/myth-survey\/item\/591\"><span class=\"s3\">\u201eGrandma Zilbersztajn\u2019s Christmas Bauble [Bombka babci Zilbersztajn]\u201d<\/span><\/a>,\u00a0<i>Our Mythical Childhood Survey<\/i>;<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Rybak, K.,\u00a0<a href=\"http:\/\/www.librietliberi.org\/wp\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/2017-09-25-Libri_i_Liberi-11_STUDIJE_1_WEB.pdf\"><span class=\"s3\"><i>Hide and Seek with Nazis. Playing with Child Identity in Polish Children\u2019s Literature about the Shoah<\/i><\/span><\/a>, \u201eLibri &amp; Liberi\u201d, no. 6 (1), 2017, pp. 11\u201324;<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Rybak, K.,\u00a0<a href=\"http:\/\/www.ctct.polonistyka.uj.edu.pl\/documents\/122190295\/135839310\/CTCT2_2017.pdf\/7cdc0d25-4012-4b86-943d-afa4929c50ca\"><span class=\"s3\"><i>\u017byd i uchod\u017aca. Znacz\u0105ce powinowactwa narracyjne w polskiej literaturze dzieci\u0119cej ostatniej dekady<\/i><\/span><\/a>, \u201eCzy\/tam\/czy\/tu. Literatura dzieci\u0119ca i jej konteksty\u201d, no. 2, 2017, pp. 44\u201362;<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Rybak, K., <a href=\"https:\/\/apcz.umk.pl\/czasopisma\/index.php\/LL\/article\/view\/LL.1.2019.001\/17621\"><span class=\"s3\"><i>I (nie) \u017cyli d\u0142ugo i szcz\u0119\u015bliwie. Konstrukcje zako\u0144cze\u0144 w polskiej literaturze dzieci\u0119cej o Zag\u0142adzie<\/i><\/span><\/a>, &#8220;Literatura Ludowa&#8221;, vol. 63, no. 1, 2019, pp. 10\u201323;<\/span><\/li>\n<li>Rybak, K.,\u00a0<em>Dzieci\u0144stwo w labiryncie getta. Recepcja mitu labiryntu w polskiej literaturze dzieci\u0119cej o Zag\u0142adzie<\/em>, Warszawa 2019;<\/li>\n<li>Rybak, K., <em>Stosunki polsko-\u017cydowskie i Zag\u0142ada w polskiej literaturze dzieci\u0119cej XXI wieku<\/em>, [in:] <em>Stosunki polsko-\u017cydowskie<\/em>, vol. 2, <em>Kultura. Literatura, sztuka i nauka w XX wieku<\/em>, ed. Z. Tr\u0119bacz, Warszawa 2020, pp. 171\u2013187;<\/li>\n<li>Rybak, K., <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.31261\/NoZ.2021.07.09\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em>Zag\u0142ada i ideologia w polskiej literaturze dzieci\u0119cej XXI wieku<\/em><\/a>, \u201eNarracje o Zag\u0142adzie<span class=\"s2\">\u201d<\/span>, no. 1(7), 2021, pp. 155\u2013173 (p. 159, 163);<\/li>\n<li>Rybak, K., <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.32798\/dlk.634\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em>\u201eZupe\u0142nie inne miasto<span class=\"s2\">\u201d. Obrazy warszawskiego getta w polskiej literaturze dzieci\u0119cej XXI wieku<\/span><\/em><\/a>, \u201eDzieci\u0144stwo. Literatura i Kultura<span class=\"s2\">\u201d<\/span>, no. 3(1), 2021, pp. 67\u201384;<\/li>\n<li>Rybak, K.,\u00a0<em>Obrazowanie Zag\u0142ady. Narracje holokaustowe w polskiej literaturze XXI wieku dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/em>, Warszawa 2023;<\/li>\n<li><span class=\"s2\">Sadowska, D., <a href=\"http:\/\/www.ifg.uni.wroc.pl\/wp-content\/uploads\/PUBLIKACJE-IFG\/OL\/OL48.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>\u201eBajki-nie-bajki\u201d czyli II wojna \u015bwiatowa w wybranych polsko- i niemieckoj\u0119zycznych utworach dla dzieci z ostatnich 15 lat ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem <\/i>Asiuni<i> Joanny Papuzi\u0144skiej<\/i><\/a>, \u201eOrbis Linguarum\u201d, no. 48, 2018, pp. 169\u2013187;<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Sa\u0142atarow, A., <\/span><a href=\"http:\/\/www.ctct.polonistyka.uj.edu.pl\/documents\/122190295\/135839310\/ctct2020.pdf\/87f1551b-46e9-4adf-9874-a9614ab61d97\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span class=\"s3\"><i>Trauma i pami\u0119\u0107 w utworach Henryka Grynberga i <\/i>Arce czasu <em>Marcina Szczygielskiego<\/em><\/span><\/a><span class=\"s2\">, \u201eCzy\/tam\/czy\/tu. Literatura dzieci\u0119ca i jej konteksty\u201d, no. 1\u20132, 2020, pp. 34\u201347;<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Skowera, M.,\u00a0<a href=\"http:\/\/www.ejournals.eu\/Konteksty_Kultury\/2014\/Tom-11-zeszyt-1\/art\/2838\/\"><span class=\"s3\"><i>Polacy i \u017bydzi, dzieci i doro\u015bli. Kto jest kim w\u00a0<\/i>Kotce Brygidy\u00a0<i>Joanny Rudnia\u0144skiej\u00a0<\/i>i Bezsenno\u015bci Jutki<i>\u00a0Doroty Combrzy\u0144skiej-Nogali<\/i><\/span><\/a>, \u201eKonteksty Kultury\u201d, vol. 11, no. 1, 2014, pp. 57\u201372 (p. 59);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Skowera, M., <a href=\"http:\/\/apcz.umk.pl\/czasopisma\/index.php\/LC\/article\/view\/LC.2017.054\/13066\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>R\u00f3\u017cne odcienie dzieci\u0144stwa w utworze Agnieszki Suchowierskiej <\/i>Mat i \u015bwiat<\/a>, \u201eLitteraria Copernicana\u201d, no. 3 (23), 2017, pp. 127\u2013138 (p. 129, fn. 8);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Skowera, M.,\u00a0<a href=\"http:\/\/www.omc.obta.al.uw.edu.pl\/myth-survey\/item\/385\"><span class=\"s3\">\u201eJutka\u2019s Insomnia [Bezsenno\u015b\u0107 Jutki]\u201d<\/span><\/a>,\u00a0<i>Our Mythical Childhood Survey<\/i>;<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Slany, K.,\u00a0<a href=\"http:\/\/www.maska.psc.uj.edu.pl\/documents\/40768330\/43096068\/Maska_35.pdf\/6dcd9ce3-ff84-49c0-8bb4-340d92d565c8\"><span class=\"s3\">Rutka\u00a0<i>Joanny Fabickiej jako przyk\u0142ad postpami\u0119ciowej literatury dla dzieci<\/i><\/span><\/a>, \u201eMaska\u201d, no. 35, 2017, pp. 81\u201394 (p. 82);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Szumal, M., <a href=\"https:\/\/pressto.amu.edu.pl\/index.php\/pi\/article\/view\/19136\/18899\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span class=\"s3\">Ada Judytka i zaginiony ta\u0142es. <i>Dzieci\u0119cy klucz do wielokulturowego Bia\u0142egostoku<\/i><\/span><\/a>, \u201ePolonistyka. Innowacje&#8221;, no. 9, 2019, pp. 131\u2013140 (p. 133, fn. 7);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Szumal, M., <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.14746\/pi.2021.13.12\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em>Mi\u0119dzy przesz\u0142o\u015bci\u0105 a tera\u017aniejszo\u015bci\u0105. Literackie portrety prze\u015bladowanych w perspektywie dydaktyki polonistycznej<\/em><\/a>, \u201ePolonistyka. Innowacje&#8221;, no. 13, 2021, pp. 127\u2013143;<\/span><\/li>\n<li>Tomczok, M., <i>Anna Mach, <\/i>\u015awiadkowie \u015bwiadectw. Postpami\u0119\u0107 Zag\u0142ady w polskiej literaturze najnowszej<i>; Ma\u0142gorzata W\u00f3jcik-Dudek<\/i>, W(y)czyta\u0107 Zag\u0142ad\u0119. Praktyki postpami\u0119ci w polskiej literaturze XXI wieku dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, \u201eZag\u0142ada \u017byd\u00f3w. Studia i materia\u0142y\u201d, no. 13, 2017, pp. 795\u2013801 (p. 800);<\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0<i>Dzieci i ksi\u0105\u017cki w Bibliotece Shoah<\/i>, [w:]\u00a0<i>(Przed)szkolne spotkania z\u00a0lektur\u0105<\/i>, eds. B. Niesporek-Szamburska, M. W\u00f3jcik-Dudek, in collaboration with A. Zok-Smo\u0142a, Katowice 2015, pp. 81\u201395;<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">W\u00f3jcik-Dudek, M., <a href=\"http:\/\/www.noz.us.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/09_W%C3%B3jcik-Dudek_96-116-.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>Konieczno\u015b\u0107 \u015bladu. Kanony literatury dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i><\/a>, \u201eNarracje o Zag\u0142adzie\u201d, no. 1, 2015, pp. 96\u2013116 (p. 105 fn. 27);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0<i>Mi\u0119dzy udziecinnieniem a infantylizacj\u0105 Zag\u0142ady<\/i>, [in:]\u00a0<i>\u015awiaty dzieci\u0144stwa. Infantylizacje w literaturze i kulturze<\/i>, eds. M. Chrobak, K. W\u0105dolny- Tatar, Krak\u00f3w 2016, pp.\u00a0435\u2013449 (p. 445, 447);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">W\u00f3jcik-Dudek, M., <a href=\"http:\/\/www.atut.ig.pl\/files\/kuchnia-i-stol-w-komunikacji-spolecznej.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>Matka \u2013 depozytariuszka syto\u015bci i g\u0142odu. Literatura dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy wobec Zag\u0142ady<\/i><\/a>, [in:] <i>Kuchnia i st\u00f3\u0142 w komunikacji spo\u0142ecznej. Tekst, dyskurs, kultura<\/i>, eds. W. \u017barski przy wsp\u00f3\u0142pracy T. Piaseckiego, Wroc\u0142aw 2016 pp. 449\u2013458 (p. 453, 456 fn. 26);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0<i>Zamieszka\u0107 w Zag\u0142adzie. Geografia Holocaustu w literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i>, [in:]\u00a0<i>Geografia krain zmy\u015blonych. Wok\u00f3\u0142 kategorii miejsca i przestrzeni w\u00a0literaturze dzieci\u0119cej, m\u0142odzie\u017cowej i fantastycznej<\/i>, eds. W. Kostecka, M. Skowera, Warszawa 2016, pp. 43\u201356;<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0<i>W(y)czyta\u0107 Zag\u0142ad\u0119. Praktyki postpami\u0119ci w polskiej literaturze XXI wieku dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i>, Katowice 2016;<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0<i>P\u0142ynna postpami\u0119\u0107 \u2013 motywy akwatyczne w literaturze osobnej podejmuj\u0105cej problematyk\u0119 Holokaustu<\/i>, [in:]\u00a0<i>\u017bywio\u0142y w literaturze dzieci\u0119cej. Woda<\/i>, eds. A. Czabanowska-Wr\u00f3bel, K. Zabawa, Krak\u00f3w 2017, pp. 201\u2013217;<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s1\">W\u00f3jcik-Dudek, M., <i>\u201eEfekt\u201d Zag\u0142ady w polskiej wsp\u00f3\u0142czesnej literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i>, [in:] <i>Wiara i niewiara. Literackie realizacje wobec do\u015bwiadczenia Zag\u0142ady<\/i>, eds. P. Kalwi\u0144ski, A. Karczewska, Lublin 2018, pp. 173\u2013187 (p. 178);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s1\">W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0<i>Do\u015bwiadczenie ziemi. Zag\u0142ada w najnowszej literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i>, [in:] <i>\u017bywio\u0142y w literaturze dzieci\u0119cej. Ziemia<\/i>, eds. A. Czabanowska-Wr\u00f3bel, K. Zabawa, Krak\u00f3w 2019, pp. 243\u2013257 (pp. 250\u2013255);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s1\">W\u00f3jcik-Dudek, M., <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.23817\/filotek.10-21\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>Memory Boom and Imaginarium of Holocaust in Polish Literature for Young Readers<\/i><\/a>, \u201eFiloteknos\u201d, no. 10, 2020, pp. 309\u2013323 (p. 320);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s1\">Wr\u00f3blewski, M., <i>Do\u015bwiadczanie dzieci\u0144stwa. Studium z antropologii literatury<\/i>, Toru\u0144 2019 (p. 181, 183\u2013184)<\/span><span class=\"s2\">.<\/span><\/li>\n<\/ul>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Author: Marcin Szczygielski Illustrator: Daniel de Latour Year:&nbsp;2013 Publisher: Wydawnictwo Piotra Marciszuka STENTOR Place of publication: Warszawa Pages:&nbsp;288 ISBN:&nbsp;9788363462154 Notes: Second edition&nbsp;with illustrations by the author: M. Szczygielski, Arka czasu, czyli wielka ucieczka Rafa\u0142a od kiedy\u015b przez wtedy do teraz i wstecz, Warszawa: Instytut Wydawniczy Latarnik, 2015, pp. 221, ISBN: 9788363841218 Translations: El arca del tiempo, trans. K. Olszewska Sonnenberg, Madrid: B\u00e1ltica Editorial, pp. 255, ISBN: 9788494722714; Fl\u00fcgel aus Papier, trans. T. Weiler, Frankfurt am Main: Fischer Sauerl\u00e4nder Verlag, 2015, pp. 285, ISBN: 9783737352123; \u041a\u043e\u0432\u0447\u0435\u0433 \u0432\u0440\u0435\u043c\u0435\u043d\u0438 \u0438\u043b\u0438 \u0411\u043e\u043b\u044c\u0448\u043e\u0439 \u043f\u043e\u0431\u0435\u0433 \u0420\u0430\u0444\u0430\u043b\u0430 \u0438\u0437 \u041a\u043e\u0433\u0434\u0430-\u0442\u043e \u0432 \u0421\u0435\u0439\u0447\u0430\u0441 \u0447\u0435\u0440\u0435\u0437 \u0422\u043e\u0433\u0434\u0430 &#8211; \u0438 \u043e\u0431\u0440\u0430\u0442\u043d\u043e, trans.&nbsp;\u0410. \u0424\u0440\u0443\u043c\u0430\u043d, ill.&nbsp;\u0421. \u0423\u0445\u0430\u0447,&nbsp;\u041c\u043e\u0441\u043a\u0432\u0430: \u0422\u0435\u043a\u0441\u0442, 2018, pp. 222, ISBN: 9785751614898; \u041a\u043e\u0432\u0447\u0435\u0433 \u0447\u0430\u0441\u0443 \u0430\u0431\u043e \u0412\u0435\u043b\u0438\u043a\u0430 \u0432\u0442\u0435\u0447\u0430 \u0420\u0430\u0444\u0430\u043b\u0430 \u0456\u0437 \u043a\u043e\u043b\u0438\u0441\u044c \u043a\u0440\u0456\u0437\u044c \u0442\u043e\u0434\u0456 \u0432 \u0442\u0435\u043f\u0435\u0440 \u0456 \u043d\u0430\u0437\u0430\u0434, trans.&nbsp;\u0411. \u0410\u043d\u0442\u043e\u043d\u044f\u043a, \u041b\u044c\u0432\u0456\u0432: \u0423\u0440\u0431\u0456\u043d\u043e 2016, pp. 232, ISBN: 9789662647303. Rafa\u0142\u2019s favorite pastime is reading books, particularly adventure and fantastic stories. He lives with his grandfather in the Warsaw Ghetto. Despite the tragic realities surrounding him, Rafa\u0142 visits the library regularly. One day, he reaches for H. G. Wells\u2019 Time Machine (1895), the classic science fiction novel. In the tale of the conflict between cave-dwelling Morlocks and the oppressed Elois, Rafa\u0142 sees an analogy to his own existence under German occupation, the everyday life in the Ghetto, and the time of the Holocaust. The word &#8220;KIEDY\u015a&#8221; (in Polish meaning both &#8220;once&#8221; and &#8220;one day&#8221;) is repeated throughout The Ark of Time like a mantra. It is always written in capital letters. In Rafa\u0142\u2019s perspective, it refers both to the past and the present, allowing him to compare the dreadful contemporaneity to what once was, but also to dream about a hopeful future. In the face of terror increasing in the Ghetto, Rafa\u0142\u2019s grandfather pays for his smuggling to the so-called &#8220;Aryan&#8221; side, where the boy finds a hiding place in Warsaw\u2019s zoological garden. At one point, he even gets into a Time Machine and is transported into the future, that is the year 2013 (when the novel was published). After a short sojourn, he returns to the time of the Second World War. However, the trip in time fills Rafa\u0142 with the hope that a different future will come &#8220;ONE DAY&#8221;. When the area surrounding the zoo is stormed by the Germans, Rafa\u0142 is transported to an elderly woman\u2019s apartment where he survives the rest of the war. The Ark of Time is distinguished by its combination of realistic and fantastic conventions (e.g. time travel). Notably, most of its plot is set on the &#8220;Aryan&#8221; side of Warsaw. Fragments of Szczygielski\u2019s prose are inspired by surviving accounts of the Holocaust, Janusz Korczak\u2019s writings, and the memoirs of Antonina \u017babinska, who harbored Jews smuggled out of the Warsaw Ghetto in the Warsaw Zoo with her husband Jan, the Zoo\u2019s director. Moreover, the author mentions a variety of locations in the Jewish quarter, often lesser known ones, which rarely appear in children\u2019s literature. They include the Centos soup kitchen or the library at 67 Leszno Street, whose collections Rafa\u0142 peruses (indeed, a lending library was located at that address as one of the twenty similar facilities in the Warsaw Ghetto). All this attests to the author\u2019s meticulous research. In addition, the text was annotated and given a postface, entitled &#8220;Afterword, or what the first reader of the book wanted to know&#8221; (the original Polish refers to a female reader specifically), where Szczygielski reveals his inspirations and readings about the Holocaust as well as discusses events and people described in The Ark of Time. \u00a0 Bibliography: Boli\u0144ska, M., Marcina Szczygielskiego spotkanie ze \u017ar\u00f3d\u0142em (Ludzie i zwierz\u0119ta Antoniny \u017babi\u0144skiej), [in:] (Od)pami\u0119tywanie \u2013 gry z przesz\u0142o\u015bci\u0105 w literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, eds. B. Niesporek-Szamburska, M. W\u00f3jcik-Dudek, Katowice 2018, pp. 119\u2013134; Ippoldt, L., Dziecko a wojna \u2013 literatura dla dzieci o tematyce wojennej na wybranych przyk\u0142adach polsko- i niemieckoj\u0119zycznych, \u201eOrbis Linguarum\u201d, no. 48, 2018, pp. 501\u2013504 (p. 503); Janus-Sitarz A.,\u00a0Gry wyobra\u017ani a oswajanie przestrzeni strachu. Czasy Holokaustu w literaturze dla dzieci, [in:]\u00a0Wolno\u015b\u0107 i wyobra\u017ania w literaturze dzieci\u0119cej, eds. A. Czabanowska-Wr\u00f3bel, M. Kotkowska, Krak\u00f3w 2017, pp. 195\u2013206; Jarzyna, A.,\u00a0Szlemiele. Zwierz\u0119ta wobec Zag\u0142ady w literaturze dla dzieci, \u201eNarracje o Zag\u0142adzie\u201d, no. 2, 2016, pp. 235\u2013256; Jarzyna, A.,\u00a0Post-koin\u00e9. Studia o nieantropocentrycznych j\u0119zykach (poetyckich), \u0141\u00f3d\u017a 2019 (pp. 191\u2013214); Jeziorkowska-Polakowska, A., \u201ebia\u0142a plamka na tle MURU to ja&#8230;\u201d \u2013 angielski buldog opowiada o Zag\u0142adzie, [in:] (Nie)zapomniane zwierz\u0119ta, eds. E. \u0141och, D. Piechota, A. Trze\u015bniewska-Nowak, Gda\u0144sk 2021, pp. 129\u2013161 (p. 132); Kania, A., Lekcja (nie)obecno\u015bci. Dziedzictwo polsko-\u017cydowskie w edukacji polonistycznej, Krak\u00f3w 2017 (p. 94, 106); Karczewska, A., \u201eTylko czy niebo nadal istnieje?\u201d B\u00f3g w najnowszej dzieci\u0119cej literaturze o Zag\u0142adzie, [in:] Wiara i niewiara. Literackie realizacje wobec do\u015bwiadczenia Zag\u0142ady, eds. P. Kalwi\u0144ski, A. Karczewska, Lublin 2018, pp. 69\u201388;Karczewska, A., Pami\u0119\u0107 i empatia. O dzieci\u0119cej literaturze Zag\u0142ady, [in:] Pami\u0119\u0107 o Zag\u0142adzie w polskoj\u0119zycznej i niemieckoj\u0119zycznej literaturze autorek i autor\u00f3w drugiego oraz trzeciego pokolenia post-Szoah \/ Das Ged\u00e4chtnis an die Shoah in der polnischen und deutschsprachigen Literatur von Autorinnen und Autoren der zweiten und dritten Post-Shoah-Generation, eds. I. von der L\u00fche, S.J. \u017burek, Lublin 2019, pp. 265\u2013300; Kasperek, A., \u201eSzlemiel\u201d i \u201eArka czasu\u201d jako przyk\u0142ady wsp\u00f3\u0142czesnej literatury dla dzieci poruszaj\u0105cej tematyk\u0119 Zag\u0142ady, [in:] Zdeptane dzieci\u0144stwo. II wojna \u015bwiatowa i jej wp\u0142yw na sytuacj\u0119 dzieci, eds. A. Bartu\u015b, P. Troja\u0144ski, O\u015bwi\u0119cim 2017, pp. 329\u2013335; Kmiecik, I., Pami\u0119\u0107 o Zag\u0142adzie w postmodernistycznej ba\u015bni \u2013 XY Joanny Rudnia\u0144skiej, [in:] (Od)pami\u0119tywanie \u2013 gry z przesz\u0142o\u015bci\u0105 w literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, eds. B. Niesporek-Szamburska, M. W\u00f3jcik-Dudek, Katowice 2018, pp. 135\u2013146 (p. 135, 137); Kmiecik, I., Empatyzacja w powie\u015bci Arka czasu Marcina Szczygielskiego, [in:] Pami\u0119\u0107 o Zag\u0142adzie w polskoj\u0119zycznej i niemieckoj\u0119zycznej literaturze autorek i autor\u00f3w drugiego oraz trzeciego pokolenia post-Szoah \/ Das Ged\u00e4chtnis an die Shoah in der polnischen und deutschsprachigen Literatur von Autorinnen und Autoren der zweiten und dritten Post-Shoah-Generation, eds. I. von der L\u00fche, S.J. \u017burek, Lublin 2019, pp. 317\u2013327; Kostecka, W., Once Upon a Time There Was a War: The Use of Fairy-tale Conventions in Contemporary Polish Literature for Children about Refugees, \u201eMaska\u201d, no. 36, 2017, pp. 33\u201349 (p. 33, fn. 2); Kowalska-Leder, J., Literatura polska ostatniego dziesi\u0119ciolecia wobec Zag\u0142ady \u2013 pr\u00f3by odpowiedzi na nowe wyzwania, \u201eZag\u0142ada \u017byd\u00f3w. Studia i materia\u0142y\u201d, no. 10, 2014, pp. 768\u2013802 (p. 789); Krajewska, A.M., M\u0142odzie\u017cowe ksi\u0105\u017cki o najnowszej historii Polski wydane w ostatnich latach \u2013 przegl\u0105d subiektywny, \u201eGuliwer\u201d, no. 3, 2018, pp. 69\u201376 (p. 73); Michu\u0142ka, D., Prze\u0142amywanie granic ksi\u0105\u017cki dla dziecka. Ostatnie przedstawienie panny Esterki Adama Jaromira jako lektura o czytaniu pami\u0119ci, \u201eDydaktyka Polonistyczna\u201d, no. 2 (11), 2016, pp. 98\u2013107 (p. 99); Michu\u0142ka, D., Gregorowicz, \u0141., Czytanie pami\u0119ci \u2013 do\u015bwiadczenie \u2013 emocje. Narracje literackie m\u0142odego czytelnika \u2013 teoria i praktyka odbioru (Rutka Joanny Fabickiej), \u201ePolonistyka. Innowacje\u201d, no. 7, 2018, pp. 41\u201358 (p. 45); Olszewska, B., Konwencja pami\u0119tnika, dziennika, autobiografii w ksi\u0105\u017ckach o wojnie dla m\u0142odego czytelnika, [in:] (Od)pami\u0119tywanie \u2013 gry z przesz\u0142o\u015bci\u0105 w literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, eds. B. Niesporek-Szamburska, M. W\u00f3jcik-Dudek, Katowice 2018, pp. 101\u2013117; Roszak, J., Czarne sezony. Czarne latawce. O dzieci\u0119cych bibliotekach w gettach, \u201ePrace Filologiczne. Literaturoznawstwo\u201d, no. 9 (12) part 2, 2019, pp. 231\u2013244 (pp. 240\u2013241); Rybak, K.,\u00a0\u201eGrandma Zilbersztajn\u2019s Christmas Bauble [Bombka babci Zilbersztajn]\u201d,\u00a0Our Mythical Childhood Survey; Rybak, K.,\u00a0Hide and Seek with Nazis. Playing with Child Identity in Polish Children\u2019s Literature about the Shoah, \u201eLibri &amp; Liberi\u201d, no. 6 (1), 2017, pp. 11\u201324; Rybak, K.,\u00a0\u017byd i uchod\u017aca. Znacz\u0105ce powinowactwa narracyjne w polskiej literaturze dzieci\u0119cej ostatniej dekady, \u201eCzy\/tam\/czy\/tu. Literatura dzieci\u0119ca i jej konteksty\u201d, no. 2, 2017, pp. 44\u201362; Rybak, K., I (nie) \u017cyli d\u0142ugo i szcz\u0119\u015bliwie. Konstrukcje zako\u0144cze\u0144 w polskiej literaturze dzieci\u0119cej o Zag\u0142adzie, &#8220;Literatura Ludowa&#8221;, vol. 63, no. 1, 2019, pp. 10\u201323; Rybak, K.,\u00a0Dzieci\u0144stwo w labiryncie getta. Recepcja mitu labiryntu w polskiej literaturze dzieci\u0119cej o Zag\u0142adzie, Warszawa 2019; Rybak, K., Stosunki polsko-\u017cydowskie i Zag\u0142ada w polskiej literaturze dzieci\u0119cej XXI wieku, [in:] Stosunki polsko-\u017cydowskie, vol. 2, Kultura. Literatura, sztuka i nauka w XX wieku, ed. Z. Tr\u0119bacz, Warszawa 2020, pp. 171\u2013187; Rybak, K., Zag\u0142ada i ideologia w polskiej literaturze dzieci\u0119cej XXI wieku, \u201eNarracje o Zag\u0142adzie\u201d, no. 1(7), 2021, pp. 155\u2013173 (p. 159, 163); Rybak, K., \u201eZupe\u0142nie inne miasto\u201d. Obrazy warszawskiego getta w polskiej literaturze dzieci\u0119cej XXI wieku, \u201eDzieci\u0144stwo. Literatura i Kultura\u201d, no. 3(1), 2021, pp. 67\u201384; Rybak, K.,\u00a0Obrazowanie Zag\u0142ady. Narracje holokaustowe w polskiej literaturze XXI wieku dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, Warszawa 2023; Sadowska, D., \u201eBajki-nie-bajki\u201d czyli II wojna \u015bwiatowa w wybranych polsko- i niemieckoj\u0119zycznych utworach dla dzieci z ostatnich 15 lat ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem Asiuni Joanny Papuzi\u0144skiej, \u201eOrbis Linguarum\u201d, no. 48, 2018, pp. 169\u2013187; Sa\u0142atarow, A., Trauma i pami\u0119\u0107 w utworach Henryka Grynberga i Arce czasu Marcina Szczygielskiego, \u201eCzy\/tam\/czy\/tu. Literatura dzieci\u0119ca i jej konteksty\u201d, no. 1\u20132, 2020, pp. 34\u201347; Skowera, M.,\u00a0Polacy i \u017bydzi, dzieci i doro\u015bli. Kto jest kim w\u00a0Kotce Brygidy\u00a0Joanny Rudnia\u0144skiej\u00a0i Bezsenno\u015bci Jutki\u00a0Doroty Combrzy\u0144skiej-Nogali, \u201eKonteksty Kultury\u201d, vol. 11, no. 1, 2014, pp. 57\u201372 (p. 59); Skowera, M., R\u00f3\u017cne odcienie dzieci\u0144stwa w utworze Agnieszki Suchowierskiej Mat i \u015bwiat, \u201eLitteraria Copernicana\u201d, no. 3 (23), 2017, pp. 127\u2013138 (p. 129, fn. 8); Skowera, M.,\u00a0\u201eJutka\u2019s Insomnia [Bezsenno\u015b\u0107 Jutki]\u201d,\u00a0Our Mythical Childhood Survey; Slany, K.,\u00a0Rutka\u00a0Joanny Fabickiej jako przyk\u0142ad postpami\u0119ciowej literatury dla dzieci, \u201eMaska\u201d, no. 35, 2017, pp. 81\u201394 (p. 82); Szumal, M., Ada Judytka i zaginiony ta\u0142es. Dzieci\u0119cy klucz do wielokulturowego Bia\u0142egostoku, \u201ePolonistyka. Innowacje&#8221;, no. 9, 2019, pp. 131\u2013140 (p. 133, fn. 7); Szumal, M., Mi\u0119dzy przesz\u0142o\u015bci\u0105 a tera\u017aniejszo\u015bci\u0105. Literackie portrety prze\u015bladowanych w perspektywie dydaktyki polonistycznej, \u201ePolonistyka. Innowacje&#8221;, no. 13, 2021, pp. 127\u2013143; Tomczok, M., Anna Mach, \u015awiadkowie \u015bwiadectw. Postpami\u0119\u0107 Zag\u0142ady w polskiej literaturze najnowszej; Ma\u0142gorzata W\u00f3jcik-Dudek, W(y)czyta\u0107 Zag\u0142ad\u0119. Praktyki postpami\u0119ci w polskiej literaturze XXI wieku dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, \u201eZag\u0142ada \u017byd\u00f3w. Studia i materia\u0142y\u201d, no. 13, 2017, pp. 795\u2013801 (p. 800); W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0Dzieci i ksi\u0105\u017cki w Bibliotece Shoah, [w:]\u00a0(Przed)szkolne spotkania z\u00a0lektur\u0105, eds. B. Niesporek-Szamburska, M. W\u00f3jcik-Dudek, in collaboration with A. Zok-Smo\u0142a, Katowice 2015, pp. 81\u201395; W\u00f3jcik-Dudek, M., Konieczno\u015b\u0107 \u015bladu. Kanony literatury dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, \u201eNarracje o Zag\u0142adzie\u201d, no. 1, 2015, pp. 96\u2013116 (p. 105 fn. 27); W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0Mi\u0119dzy udziecinnieniem a infantylizacj\u0105 Zag\u0142ady, [in:]\u00a0\u015awiaty dzieci\u0144stwa. Infantylizacje w literaturze i kulturze, eds. M. Chrobak, K. W\u0105dolny- Tatar, Krak\u00f3w 2016, pp.\u00a0435\u2013449 (p. 445, 447); W\u00f3jcik-Dudek, M., Matka \u2013 depozytariuszka syto\u015bci i g\u0142odu. Literatura dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy wobec Zag\u0142ady, [in:] Kuchnia i st\u00f3\u0142 w komunikacji spo\u0142ecznej. Tekst, dyskurs, kultura, eds. W. \u017barski przy wsp\u00f3\u0142pracy T. Piaseckiego, Wroc\u0142aw 2016 pp. 449\u2013458 (p. 453, 456 fn. 26); W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0Zamieszka\u0107 w Zag\u0142adzie. Geografia Holocaustu w literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, [in:]\u00a0Geografia krain zmy\u015blonych. Wok\u00f3\u0142 kategorii miejsca i przestrzeni w\u00a0literaturze dzieci\u0119cej, m\u0142odzie\u017cowej i fantastycznej, eds. W. Kostecka, M. Skowera, Warszawa 2016, pp. 43\u201356; W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0W(y)czyta\u0107 Zag\u0142ad\u0119. Praktyki postpami\u0119ci w polskiej literaturze XXI wieku dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, Katowice 2016; W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0P\u0142ynna postpami\u0119\u0107 \u2013 motywy akwatyczne w literaturze osobnej podejmuj\u0105cej problematyk\u0119 Holokaustu, [in:]\u00a0\u017bywio\u0142y w literaturze dzieci\u0119cej. Woda, eds. A. Czabanowska-Wr\u00f3bel, K. Zabawa, Krak\u00f3w 2017, pp. 201\u2013217; W\u00f3jcik-Dudek, M., \u201eEfekt\u201d Zag\u0142ady w polskiej wsp\u00f3\u0142czesnej literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, [in:] Wiara i niewiara. Literackie realizacje wobec do\u015bwiadczenia Zag\u0142ady, eds. P. Kalwi\u0144ski, A. Karczewska, Lublin 2018, pp. 173\u2013187 (p. 178); W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0Do\u015bwiadczenie ziemi. Zag\u0142ada w najnowszej literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, [in:] \u017bywio\u0142y w literaturze dzieci\u0119cej. Ziemia, eds. A. Czabanowska-Wr\u00f3bel, K. Zabawa, Krak\u00f3w 2019, pp. 243\u2013257 (pp. 250\u2013255); W\u00f3jcik-Dudek, M., Memory Boom and Imaginarium of Holocaust in Polish Literature for Young Readers, \u201eFiloteknos\u201d, no. 10, 2020, pp. 309\u2013323 (p. 320); Wr\u00f3blewski, M., Do\u015bwiadczanie dzieci\u0144stwa. Studium z antropologii literatury, Toru\u0144 2019 (p. 181, 183\u2013184).<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/471"}],"collection":[{"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=471"}],"version-history":[{"count":76,"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/471\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3587,"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/471\/revisions\/3587"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=471"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}