{"id":458,"date":"2019-02-10T18:16:46","date_gmt":"2019-02-10T17:16:46","guid":{"rendered":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/?page_id=458"},"modified":"2023-12-06T10:09:57","modified_gmt":"2023-12-06T09:09:57","slug":"bezsennosc-jutki","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/bezsennosc-jutki\/","title":{"rendered":"Bezsenno\u015b\u0107 Jutki"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-columns has-2-columns\">\n<div class=\"wp-block-column\">\n<h6>Autor: Dorota Combrzy\u0144ska-Nogala<\/h6>\n\n\n\n<h6>Ilustracje: Joanna Rusinek<\/h6>\n\n\n\n<h6>Rok wydania: 2012<\/h6>\n\n\n\n<h6>Wydawnictwo: Literatura<\/h6>\n\n\n\n<h6>Miejsce wydania: \u0141\u00f3d\u017a<\/h6>\n\n\n\n<h6>Liczba stron: 79<\/h6>\n\n\n\n<h6>ISBN:&nbsp;9788376721514<\/h6>\n\n\n\n<h6>Uwagi: Seria &#8220;Wojny doros\u0142ych \u2013 historie dzieci&#8221;<\/h6>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column\">\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignright\"><img loading=\"lazy\" width=\"273\" height=\"380\" src=\"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/img-pub-uploads-product-images-b27d6f1c9ae9a2e33041-bezsennoscjutkijpg-1500-800-1503065367-753932-e1557745878284.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1806\"\/><figcaption>Wykorzystanie ok\u0142adki za zgod\u0105 wydawcy. \u00a9Wydawnictwo Literatura<\/figcaption><\/figure><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Jutka mieszka z dziadkiem Dawidem Cwancygierem i cioci\u0105 w \u0142\u00f3dzkim getcie. Z powodu wojennych wydarze\u0144 tocz\u0105cych si\u0119 wok\u00f3\u0142 ma trudno\u015bci z za\u015bni\u0119ciem, dziadek opowiada jej wi\u0119c r\u00f3\u017cne historie na dobranoc: ba\u015b\u0144 o Kr\u00f3lowej \u015anie\u017cce, smoku wawelskim oraz mit o Tezeuszu, Ariadnie i Minotaurze. To w\u0142a\u015bnie ta historia najmocniej wp\u0142ywa na dziewczynk\u0119, kt\u00f3ra zaczyna zauwa\u017ca\u0107 podobie\u0144stwa \u0142\u0105cz\u0105ce antyczn\u0105 histori\u0119 z rzeczywisto\u015bci\u0105 Zag\u0142ady: getto przypomina labirynt, nazista Minotaura, a w momencie rozpocz\u0119cia tzw. Wielkiej Szpery, w ramach kt\u00f3rej Niemcy przeszukuj\u0105 getto i wywo\u017c\u0105 z niego dzieci i starc\u00f3w, Dawid ukrywa wnuczk\u0119 w specjalnej skrytce i niczym Ariadna daruje Jutce k\u0142\u0119bek nici, by wzorem Tezeusza przetrwa\u0142a Wielk\u0105 Szper\u0119. Po zako\u0144czeniu akcji udaje mu si\u0119 zorganizowa\u0107 wyprowadzenie dziewczynki i jej ciotki na drug\u0105 stron\u0119 muru. <\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Powie\u015b\u0107 ukazuje realia \u017cycia w \u0142\u00f3dzkim getcie \u2013 dzieci bawi\u0105 si\u0119 na terenie Ba\u0142ut (dzielnicy \u0141odzi, w kt\u00f3rej znajdowa\u0142o si\u0119 getto), \u015bpiewaj\u0105 piosenki w jidisz i po hebrajsku,<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>cz\u0119sto brakuje im jedzenia, a rodzice i opiekunowie s\u0105 wywo\u017ceni poci\u0105gami w nieznanym kierunku. Najdramatyczniejsze sceny to czas tzw. Wielkiej Szpery, kt\u00f3ra rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 5 wrze\u015bnia 1942 roku \u2013 w ramach akcji do obozu w <a href=\"https:\/\/sztetl.org.pl\/pl\/slownik\/kulmhof\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Che\u0142mnie nad Nerem<\/a> wywieziono wtedy 15 000 os\u00f3b, w tym 5862 dzieci. Niemiecki rozkaz 4 wrze\u015bnia przekaza\u0142 mieszka\u0144com getta <a href=\"https:\/\/sztetl.org.pl\/pl\/biogramy\/3666-rumkowski-chaim\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Chaim Mordechaj Rumkowski<\/a>, przewodnicz\u0105cy Judenratu czyli \u017bydowskiej Rady Starszych, niejednoznacznie oceniany przez historyk\u00f3w, w <i>Bezsenno\u015bci Jutki <\/i>przedstawiony w spos\u00f3b negatywny.<\/span><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<h6>Bibliografia:<\/h6>\n<ul>\n<li><span class=\"s2\">Baluch, A., <i>Jutka i Anna potrzebowa\u0142y opowie\u015bci jak powietrza. Interpretacja utwor\u00f3w dla dzieci i dzieci\u0119cych na podstawie <\/i>Bezsenno\u015bci Jutki<i> Doroty Combrzy\u0144skiej-Nogali oraz <\/i>Anny i Pana Jask\u00f3\u0142ki<i> Gavriela Savita<\/i>, [w:]\u00a0<i>J\u0119zyk \u2013 lektura \u2013 interpretacja w dydaktyce szkolnej<\/i>, red. E. Jask\u00f3\u0142owa, M. W\u00f3jcik-Dudek, Katowice 2018, s. 257\u2013266;<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s1\">Baluch, A.,\u00a0Bezsenno\u015b\u0107 Jutki<i> Doroty Combrzy\u0144skiej-Nogali jako literacka forma przemieszczenia mitu o Demeter i Korze<\/i>, [w:]\u00a0<i>\u017bywio\u0142y w literaturze dzieci\u0119cej. Ziemia<\/i>, red. A. Czabanowska-Wr\u00f3bel, K. Zabawa, Krak\u00f3w 2019, s. 235\u2013242;<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s1\">Baluch, A., <a href=\"https:\/\/www.journals.us.edu.pl\/index.php\/pl\/article\/view\/9184\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>Ludzie i przedmioty. Literatura dla dzieci jako szko\u0142a estetycznej wra\u017cliwo\u015bc<\/i><em>i<\/em><\/a>, \u201ePaidia i Literatura\u201d, nr 2, 2020, s. 59\u201366;<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Borowicz, J., <i>Chleb<\/i>, [w:] <i>\u015alady Holokaustu w imaginarium kultury polskiej<\/i>, red. J. Kowalska-Leder, P. Dobrosielski, I. Kurz, M. Szpakowska, Warszawa 2017, s. 81\u2013102 (s. 93\u201394);<\/span><\/li>\n<li>Dymel-Trzebiatowska, H.,\u00a0<i>Opowie\u015b\u0107 dla dzieci a opowie\u015b\u0107 dla doros\u0142ych. Dwie literackie ods\u0142ony Wielkiej Szpery w \u0142\u00f3dzkim getcie<\/i>, [w:]\u00a0<i>(Od)pami\u0119tywanie \u2013 gry z przesz\u0142o\u015bci\u0105 w literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i>, red. B. Niesporek-Szamburska, M. W\u00f3jcik-Dudek, Katowice 2018, s. 173\u2013186;<\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Gajownik, S., <i>II wojna \u015bwiatowa we wsp\u00f3\u0142czesnej literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i>, [w:] <i>Historia \u2013 pami\u0119\u0107 \u2013 edukacja w edukacji humanistycznej<\/i>, t. 2: <i>Literatura i kultura<\/i>, red. Z. Budrewicz, M. Sienko, Krak\u00f3w 2013, s. 167\u2013179 (s. 168, przyp. 14; 173);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Heska-Kwa\u015bniewicz, K., <i>Wojna<\/i>[sic!]<i> Doros\u0142ych \u2013 Historie Dzieci. Narracje o wojnie w literaturze dla m\u0142odych odbiorc\u00f3w po transformacji ustrojowej (1990\u20132015)<\/i>, [w:] <i>Literatura dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i>, t. 5, red. K. Ta\u0142u\u0107, Katowice 2017, s. 33\u201356 (s. 38\u201339, 41);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Howrus-Czajka, M.,\u00a0<\/span><a href=\"http:\/\/ryms.pl\/artykul_szczegoly\/223\/obraz-ii-wojny-swiatowej-w-polskiej-ksiazce-obrazkowej.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span class=\"s3\"><i>Obraz II wojny \u015bwiatowej w polskiej ksi\u0105\u017cce obrazkowej<\/i><\/span><\/a><span class=\"s2\">, \u201eRyms. Kwartalnik o ksi\u0105\u017ckach dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy\u201d, nr\u00a027, 2016, s. 8\u20139;<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s1\">Howrus-Czajka, M.,\u00a0<a href=\"https:\/\/czasopisma.bg.ug.edu.pl\/index.php\/pwe\/article\/view\/796\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>\u201cTrue fiction\u201d \u2013 the memory and the postmemory of traumatic war events in a picturebook<\/i><\/a>, \u201eProblemy Wczesnej Edukacji \/ Issues in Early Education\u201d, nr 3 (34), 2016, s. 94\u2013106 (s. 100\u2013101);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Janus-Sitarz A.,\u00a0<i>Gry wyobra\u017ani a oswajanie przestrzeni strachu. Czasy Holokaustu w literaturze dla dzieci<\/i>, [w:]\u00a0<i>Wolno\u015b\u0107 i wyobra\u017ania w literaturze dzieci\u0119cej<\/i>, red. A. Czabanowska-Wr\u00f3bel, M. Kotkowska, Krak\u00f3w 2017, s. 195\u2013206;<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Jarzyna, A.,\u00a0<a href=\"http:\/\/www.noz.us.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/15-Szlemiele.-Zwierz%C4%99ta-wobec-Zag%C5%82ady-w-literaturze-dla-dzieci.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span class=\"s3\"><i>Szlemiele. Zwierz\u0119ta wobec Zag\u0142ady w literaturze dla dzieci<\/i><\/span><\/a>, \u201eNarracje o Zag\u0142adzie\u201d, nr 2, 2016, s. 235\u2013256;<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s1\">Jarzyna, A.,\u00a0<i>Post-koin\u00e9. Studia o nieantropocentrycznych j\u0119zykach (poetyckich)<\/i>, \u0141\u00f3d\u017a 2019 (s. 191\u2013214);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Jasnowski, P.,\u00a0<\/span><span class=\"s3\"><i>Zag\u0142ada \u017byd\u00f3w w najnowszej literaturze dzieci\u0119cej<\/i><\/span><span class=\"s2\">, \u201eRyms. Kwartalnik o ksi\u0105\u017ckach dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy\u201d, nr\u00a019, 2013, s. 6\u20137;<\/span><\/li>\n<li>Jeziorkowska-Polakowska, A., <span class=\"s1\"><i>\u201ebia\u0142a plamka na tle MURU to ja&#8230;\u201d \u2013 angielski buldog opowiada o Zag\u0142adzie<\/i><\/span>, [w:] <i>(Nie)zapomniane zwierz\u0119ta<\/i>, red. E. \u0141och, D. Piechota, A. Trze\u015bniewska-Nowak, Gda\u0144sk 2021, s. 129\u2013161 (s. 132);<\/li>\n<li><span class=\"s1\">J\u00f3zefowicz, A.,\u00a0<i>Child-family-peer relations in the most regent Polish prosi for children, in an educational context<\/i>, [w:]\u00a0<a href=\"https:\/\/repozytorium.amu.edu.pl\/handle\/10593\/13086\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>The Educational and Social World of a Child Discourses of Communication, Subjectivity and Cyborgization<\/i><\/a>, red. H. Krauze-Sikorska, M. Kichowski, Pozna\u0144 2015, s. 287\u2013299 (s. 295);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Kania, A., <i>Lekcja (nie)obecno\u015bci. Dziedzictwo polsko-\u017cydowskie w edukacji polonistycznej<\/i>, Krak\u00f3w 2017 (s. 93, przyp. 34);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s1\">Karczewska, A., <i>\u201eTylko czy niebo nadal istnieje?\u201d B\u00f3g w najnowszej dzieci\u0119cej literaturze o Zag\u0142adzie<\/i>, [w:]\u00a0<i>Wiara i niewiara. Literackie realizacje wobec do\u015bwiadczenia Zag\u0142ady<\/i>, red. P. Kalwi\u0144ski, A. Karczewska, Lublin 2018, s. 69\u201388;<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s1\">Karczewska, A., <i>Pami\u0119\u0107 i empatia. O dzieci\u0119cej literaturze Zag\u0142ady<\/i>, [w:]\u00a0<i>Pami\u0119\u0107 o Zag\u0142adzie w polskoj\u0119zycznej i niemieckoj\u0119zycznej literaturze autorek i autor\u00f3w drugiego oraz trzeciego pokolenia post-Szoah \/ Das Ged\u00e4chtnis an die Shoah in der polnischen und deutschsprachigen Literatur von Autorinnen und Autoren der zweiten und dritten Post-Shoah-Generation<\/i>, red. I. von der L\u00fche, S.J. \u017burek, Lublin 2019, s. 265\u2013300; <\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Kasperek, A., <i>\u201eSzlemiel\u201d i \u201eArka czasu\u201d jako przyk\u0142ady wsp\u00f3\u0142czesnej literatury dla dzieci poruszaj\u0105cej tematyk\u0119 Zag\u0142ady<\/i>, [w:] <i>Zdeptane dzieci\u0144stwo. II wojna \u015bwiatowa i jej wp\u0142yw na sytuacj\u0119 dzieci<\/i>, red. A. Bartu\u015b, P. Troja\u0144ski, O\u015bwi\u0119cim 2017, s. 329\u2013335 (s. 329);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Kowalska-Leder, J., <i>Literatura polska ostatniego dziesi\u0119ciolecia wobec Zag\u0142ady \u2013 pr\u00f3by odpowiedzi na nowe wyzwania<\/i>, \u201eZag\u0142ada \u017byd\u00f3w. Studia i materia\u0142y\u201d, nr 10, 2014, s. 768\u2013802 (s. 792\u2013794);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s1\">Krajewska, A.M., <i>M\u0142odzie\u017cowe ksi\u0105\u017cki o najnowszej historii Polski wydane w ostatnich latach \u2013 przegl\u0105d subiektywny<\/i>, \u201eGuliwer\u201d, nr 3, 2018, s. 69\u201376 (s. 73);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Krupin\u0301ski, P.,\u00a0<i>Pies patrzy na getto. Zwierze\u0328 jako podmiot narracji postholokaustowych<\/i>, [w:]\u00a0<i>\u015alady II wojny \u015bwiatowej i Zag\u0142ady w najnowszej literaturze polskiej<\/i>, red. B. Sienkiewicz, S. Karolak, Pozna\u0144 2016, s. 57\u201384 (s. 67, przyp. 24);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s1\">Kwiatkowska, A., <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.14746\/pi.2021.13.7\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>Motyw szycia i haftu w najnowszej polskiej literaturze dla dzieci dotycz\u0105cej Zag\u0142ady<\/i><\/a>, \u201ePolonistyka. Innowacje\u201d, nr 13, 2021, s. 55\u201365;<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s1\">Kwiatkowska, A., <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.14746\/por.2021.1.6\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>Jak narysowa\u0107 pami\u0119\u0107? Zag\u0142ada w polskich ilustrowanych ksi\u0105\u017ckach dla dzieci<\/i><\/a>, \u201ePor\u00f3wnania\u201d, nr 1, 2021, s. 123\u2013140;<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Marciniak, K.,\u00a0<i>(De)Constructing Arcadia. The Polish Struggles with History and Differing Colours of Childhood in the Mirror of Classical Mythology<\/i>, [w:]\u00a0<i>The Reception of Ancient Greece and Rome in Children\u2019s <\/i><\/span><span class=\"s2\"><i>Literature. Heroes and Eagles<\/i>, red. L. Maurice, Leiden, Boston, 2015, s. 56\u201382 (s. 81\u201382);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Mieszek, M., <a href=\"http:\/\/www.atut.ig.pl\/files\/kuchnia-i-stol-w-komunikacji-spolecznej.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>Kulinaria w \u0142\u00f3dzkiej serii ksi\u0105\u017cek dla dzieci \u201eWojny doros\u0142ych \u2013 opowie\u015bci<\/i>[sic!]<i> dzieci\u201d<\/i><\/a>, [w:] <i>Kuchnia i st\u00f3\u0142 w komunikacji spo\u0142ecznej. Tekst, dyskurs, kultura<\/i>, red. W. \u017barski przy wsp\u00f3\u0142pracy T. Piaseckiego, Wroc\u0142aw 2016 s. 569\u2013580;<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Michu\u0142ka, D., <a href=\"http:\/\/ifp.univ.rzeszow.pl\/dydaktyka\/dydaktyka_11\/09_michulka.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em>Prze\u0142amywanie granic ksi\u0105\u017cki dla dziecka. <\/em>Ostatnie przedstawienie panny Esterki<em> Adama Jaromira jako lektura o czytaniu pami\u0119ci<\/em><\/a>, \u201eDydaktyka Polonistyczna\u201d, nr 2 (11), 2016, s. 98\u2013107 (s. 99);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Mioduszewska, Z., <a href=\"http:\/\/instytutbajki.pacanow.eu\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/Koziolek_Matolek_i_inne_bajkowe_zwierzeta.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>Zwierz\u0119ta w literaturze o Zag\u0142adzie<\/i><\/a>, [w:] <i>Kozio\u0142ek Mato\u0142ek i inne bajkowe zwierz\u0119ta w tekstach literatury i kultury<\/i>, red. M. Bator, B. Gierszewska, K. K\u0119pczyk, Pacan\u00f3w 2016, s. 44\u201355 (s. 54, przyp. 32);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Olszewska, B., <i>Konwencja pami\u0119tnika, dziennika, autobiografii w ksi\u0105\u017ckach o wojnie dla m\u0142odego czytelnika<\/i>, [w:] <i>(Od)pami\u0119tywanie \u2013 gry z przesz\u0142o\u015bci\u0105 w literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i>, red. B. Niesporek-Szamburska, M. W\u00f3jcik-Dudek, Katowice 2018, s. 101\u2013117 (s. 101, przyp. 1; 113);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Pietrych, K., <em>(Re)prezentacje czy symulacje? Przestrze\u0144 \u0142\u00f3dzkiego getta w literaturze XXI wieku<\/em>, [w:] <i>Geograficzne przestrzenie utekstowione<\/i>, red. B. Karwowska, E. Kono\u0144czuk, E. Sidoruk, E. Wampuszyc, Bia\u0142ystok 2017, s. 309\u2013330 (s. 315, 326\u2013328);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s1\">Roszak, J., <a href=\"https:\/\/www.journals.polon.uw.edu.pl\/index.php\/pfl\/article\/view\/132\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>Czarne sezony. Czarne latawce. O dzieci\u0119cych bibliotekach w gettach<\/i><\/a>, \u201ePrace Filologiczne. Literaturoznawstwo\u201d, nr 9 (12) cz. 2, 2019, s. 231\u2013244 (s. 235);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Rybak, K.,\u00a0<a href=\"http:\/\/www.librietliberi.org\/wp\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/2017-09-25-Libri_i_Liberi-11_STUDIJE_1_WEB.pdf\"><span class=\"s3\"><i>Hide and Seek with Nazis. Playing with Child Identity in Polish Children\u2019s Literature about the Shoah<\/i><\/span><\/a>, \u201eLibri &amp; Liberi\u201d, nr 6 (1), 2017, s. 11\u201324;<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Rybak, K.,\u00a0<a href=\"http:\/\/www.ctct.polonistyka.uj.edu.pl\/documents\/122190295\/135839310\/CTCT2_2017.pdf\/7cdc0d25-4012-4b86-943d-afa4929c50ca\"><span class=\"s3\"><i>\u017byd i uchod\u017aca. Znacz\u0105ce powinowactwa narracyjne w polskiej literaturze dzieci\u0119cej ostatniej dekady<\/i><\/span><\/a>, \u201eCzy\/tam\/czy\/tu. Literatura dzieci\u0119ca i jej konteksty\u201d, nr\u00a02, 2017, s. 44\u201362;<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Rybak, K.,\u00a0<i>Rzeczy do zabawy. Zabawki w cieniu Zag\u0142ady w tw\u00f3rczo\u015bci Uriego Orleva<\/i>, [w:]\u00a0<i>O czym m\u00f3wi\u0105 rzeczy? \u015awiat przedmiot\u00f3w w literaturze dzieci\u0119cej i m\u0142odzie\u017cowej<\/i>, red. A. Mik, M. Niewieczerza\u0142, E. R\u0105bkowska, G. Leszczy\u0144ski, Warszawa 2019, s. 93\u2013105 (s. 94, przyp. 3);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Rybak, K., <a href=\"https:\/\/apcz.umk.pl\/czasopisma\/index.php\/LL\/article\/view\/LL.1.2019.001\/17621\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span class=\"s3\"><i>I (nie) \u017cyli d\u0142ugo i szcz\u0119\u015bliwie. Konstrukcje zako\u0144cze\u0144 w polskiej literaturze dzieci\u0119cej o Zag\u0142adzie<\/i><\/span><\/a>, &#8220;Literatura Ludowa&#8221;, t. 63, nr 1, 2019, s. 10\u201323 (s. 11, 15);<\/span><\/li>\n<li>Rybak, K.,\u00a0<em>Dzieci\u0144stwo w labiryncie getta. Recepcja mitu labiryntu w polskiej literaturze dzieci\u0119cej o Zag\u0142adzie<\/em>, Warszawa 2019;<\/li>\n<li>Rybak, K., <em>Stosunki polsko-\u017cydowskie i Zag\u0142ada w polskiej literaturze dzieci\u0119cej XXI wieku<\/em>, [w:] <em>Stosunki polsko-\u017cydowskie<\/em>, t. 2, <em>Kultura. Literatura, sztuka i nauka w XX wieku<\/em>, red. Z. Tr\u0119bacz, Warszawa 2020, s. 171\u2013187;<\/li>\n<li>Rybak, K., <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.31261\/NoZ.2021.07.09\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em>Zag\u0142ada i ideologia w polskiej literaturze dzieci\u0119cej XXI wieku<\/em><\/a>, \u201eNarracje o Zag\u0142adzie<span class=\"s2\">\u201d<\/span>, nr 1(7), 2021, s. 155\u2013173 (s. 159, 167);<\/li>\n<li>Rybak, K., <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.32798\/dlk.634\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em>\u201eZupe\u0142nie inne miasto<span class=\"s2\">\u201d. Obrazy warszawskiego getta w polskiej literaturze dzieci\u0119cej XXI wieku<\/span><\/em><\/a>, \u201eDzieci\u0144stwo. Literatura i Kultura<span class=\"s2\">\u201d<\/span>, nr 3(1), 2021, s. 67\u201384 (s. 69, przyp. 6);<\/li>\n<li>Rybak, K.,\u00a0<em>Obrazowanie Zag\u0142ady. Narracje holokaustowe w polskiej literaturze XXI wieku dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/em>, Warszawa 2023;<\/li>\n<li><span class=\"s2\">Sadowska, D., <a href=\"http:\/\/www.ifg.uni.wroc.pl\/wp-content\/uploads\/PUBLIKACJE-IFG\/OL\/OL48.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>\u201eBajki-nie-bajki\u201d czyli II wojna \u015bwiatowa w wybranych polsko- i niemieckoj\u0119zycznych utworach dla dzieci z ostatnich 15 lat ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem <\/i>Asiuni<i> Joanny Papuzi\u0144skiej<\/i><\/a>, \u201eOrbis Linguarum\u201d, nr 48, 2018, s. 169\u2013187 (s. 172, 174);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Sa\u0142atarow, A., <\/span><a href=\"http:\/\/www.ctct.polonistyka.uj.edu.pl\/documents\/122190295\/135839310\/ctct2020.pdf\/87f1551b-46e9-4adf-9874-a9614ab61d97\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span class=\"s3\"><i>Trauma i pami\u0119\u0107 w utworach Henryka Grynberga i <\/i>Arce czasu <em>Marcina Szczygielskiego<\/em><\/span><\/a><span class=\"s2\">, \u201eCzy\/tam\/czy\/tu. Literatura dzieci\u0119ca i jej konteksty\u201d, nr 1\u20132, 2020, s. 34\u201347 (s. 46, przyp. 3);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Sikora, A., <a href=\"http:\/\/dspace.uni.lodz.pl:8080\/xmlui\/bitstream\/handle\/11089\/6957\/Folia_19_025-044_Sikora.pdf?sequence=1&amp;isAllowed=y\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>W jaki spos\u00f3b m\u00f3wimy dzieciom o wojnie? Charakterystyka prozy o tematyce wojennej na podstawie wybranych ksi\u0105\u017cek dla dzieci<\/i><\/a>, \u201eActa Universitatis Lodziensis. Folia Librorum\u201d, nr 2 (19), 2014, s. 25\u201344;<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Skibi\u0144ska, E.,\u00a0<\/span><a href=\"http:\/\/ryms.pl\/ksiazka_szczegoly\/1213\/bezsennosc-jutki.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span class=\"s3\"><i>Bezsenno\u015b\u0107 Jutki<\/i><\/span><\/a><span class=\"s2\">, \u201eRyms. Kwartalnik o ksi\u0105\u017ckach dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy\u201d, nr\u00a018, 2012, s. 30;<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Skowera, M.,<span class=\"s3\"><span class=\"s3\">\u00a0<\/span><a href=\"http:\/\/www.kamar.domeczek.pl\/OMC%20www\/Polish%20Literature%20for%20Children%20&amp;%20Young%20Adults%20Inspired%20by%20Classical%20Antiquity.%20A%20Catalogue.pdf\">\u201eDorota Combrzy\u0144ska-Nogala\u201d<\/a><\/span>, [w:]\u00a0<i>Polish Literature for Children and Young Adults Inspired by Classical Antiquity. A Catalogue<\/i>, red. K. Marciniak, E. Olechowska, J. K\u0142os, Micha\u0142 Kucharski, Warsaw 2013, s.\u00a050\u201352;<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Skowera, M.,\u00a0<a href=\"http:\/\/www.ejournals.eu\/Konteksty_Kultury\/2014\/Tom-11-zeszyt-1\/art\/2838\/\"><span class=\"s3\"><i>Polacy i \u017bydzi, dzieci i doro\u015bli. Kto jest kim w\u00a0<\/i>Kotce Brygidy\u00a0<i>Joanny Rudnia\u0144skiej\u00a0<\/i>i Bezsenno\u015bci Jutki<i>\u00a0Doroty Combrzy\u0144skiej-Nogali<\/i><\/span><\/a>, \u201eKonteksty Kultury\u201d, t. 11, nr 1, 2014, s. 57\u201372;<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Skowera, M., <a href=\"http:\/\/apcz.umk.pl\/czasopisma\/index.php\/LC\/article\/view\/LC.2017.054\/13066\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>R\u00f3\u017cne odcienie dzieci\u0144stwa w utworze Agnieszki Suchowierskiej <\/i>Mat i \u015bwiat<\/a>, \u201eLitteraria Copernicana\u201d, nr 3 (23), 2017, s. 127\u2013138 (s. 129, przyp. 8);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Skowera, M.,\u00a0<a href=\"http:\/\/www.omc.obta.al.uw.edu.pl\/myth-survey\/item\/385\"><span class=\"s3\">\u201eJutka\u2019s Insomnia [Bezsenno\u015b\u0107 Jutki]\u201d<\/span><\/a>,\u00a0<i>Our Mythical Childhood Survey<\/i>;<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Slany, K.,\u00a0<a href=\"http:\/\/www.maska.psc.uj.edu.pl\/documents\/40768330\/43096068\/Maska_35.pdf\/6dcd9ce3-ff84-49c0-8bb4-340d92d565c8\"><span class=\"s3\">Rutka\u00a0<i>Joanny Fabickiej jako przyk\u0142ad postpami\u0119ciowej literatury dla dzieci<\/i><\/span><\/a>, \u201eMaska\u201d, nr 35, 2017, s. 81\u201394 (s. 82, 85);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Slany, K., <i>Kobieca opowie\u015b\u0107 o Zag\u0142adzie na przyk\u0142adzie genologii kobiet w <\/i>Rutce <i>Joanny Fabickiej<\/i>, [w:] <i>(Od)pami\u0119tywanie \u2013 gry z przesz\u0142o\u015bci\u0105 w literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i>, red. B. Niesporek-Szamburska, M. W\u00f3jcik-Dudek, Katowice 2018, s. 213\u2013225 (s. 217);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Szajnert, D., <i>Przestrze\u0144 do\u015bwiadczona, przestrze\u0144 wytworzona \u2013 literackie topografie <\/i>Litzmannstadt Getto<i> (rekonesans). Cz\u0119\u015b\u0107 pierwsza<\/i>, \u201eBia\u0142ostockie Studia Literaturoznawcze\u201d, nr 5, 2014, s. 7\u201328 (s. 12);<\/span><\/li>\n<li>Tomczok, M., <i>Anna Mach, <\/i>\u015awiadkowie \u015bwiadectw. Postpami\u0119\u0107 Zag\u0142ady w polskiej literaturze najnowszej<i>; Ma\u0142gorzata W\u00f3jcik-Dudek<\/i>, W(y)czyta\u0107 Zag\u0142ad\u0119. Praktyki postpami\u0119ci w polskiej literaturze XXI wieku dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, \u201eZag\u0142ada \u017byd\u00f3w. Studia i materia\u0142y\u201d, nr 13, 2017, s. 795\u2013801 (s. 796);<\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Tomczok, M.,\u00a0<i>Czyja dzisiaj jest Zag\u0142ada? Retoryka \u2013 ideologia \u2013 popkultura<\/i>, Warszawa 2017 (s. 208);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Wawer, K., <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.14746\/pi.2021.13.13\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em>Lekcje (polskiego) z wielokulturowo\u015bci. Praca z seri\u0105 <\/em>Wojny doros\u0142ych \u2013 historie dzieci <em>w szkole podstawowej na wybranych przyk\u0142adach<\/em><\/a>, \u201ePolonistyka. Innowacje&#8221;, nr 13, 2021, s. 145\u2013161 (s. 146);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">W\u0105dolny-Tatar, K., <i>Synekdocha jako trop wizualny w ksi\u0105\u017ckowych ilustracjach dla dzieci (na przyk\u0142adzie wybranych narracji s\u0142owa i obrazu o drugiej wojnie \u015bwiatowej)<\/i>, [w:] <i>Literatura i inne sztuki w przestrzeni edukacyjnej dziecka<\/i>, red. A. Ungeheuer-Go\u0142\u0105b, U. Kope\u0107, Rzesz\u00f3w 2016, s. 164\u2013176 (s. 172\u2013174);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">W\u0105dolny-Tatar, K., <a href=\"http:\/\/apcz.umk.pl\/czasopisma\/index.php\/LC\/article\/view\/LC.2017.053\/13065\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>Dziecko i wojna w perspektywie postpami\u0119ci. Narracje dla najm\u0142odszych<\/i><\/a>, \u201eLitteraria Copernicana\u201d, nr 3 (23), 2017, s. 111\u2013124;<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">W\u0105dolny-Tatar, K., <i>(Auto)biograficzna przestrze\u0144 pami\u0119ci (<\/i>Ostatnie pi\u0119tro <i>Ireny Landau)<\/i>, [w:] <i>(Od)pami\u0119tywanie \u2013 gry z przesz\u0142o\u015bci\u0105 w literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i>, red. B. Niesporek-Szamburska, M. W\u00f3jcik-Dudek, Katowice 2018, s. 147\u2013161 (s. 159);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0<i>Kiedy ma\u0142y Srulek staje si\u0119 bohaterem literackim \u2013 Holokaust w\u00a0literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i>, [w:] \u017b<i>ydowskie dziecko<\/i>, red. A. Jeziorkowska- Polakowska, A. Karczewska, Lublin 2013, s. 245\u2013255 (s. 251);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0<i>Architektura pamie\u0328ci \u2013 (nie)literackie przestrzenie getta<\/i>, \u201eAnnales Universitatis Pedagogicae Cracoviensis. Studia Historicolitteraria\u201d, nr XIV, 2014, s. 215\u2013224;<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0<i>Dzieci i ksi\u0105\u017cki w Bibliotece Shoah<\/i>, [w:]\u00a0<i>(Przed)szkolne spotkania z\u00a0lektur\u0105<\/i>, red. B. Niesporek-Szamburska, M. W\u00f3jcik-Dudek, wsp\u00f3\u0142pr. A. Zok-Smo\u0142a, Katowice 2015, s. 81\u201395;<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">W\u00f3jcik-Dudek, M., <a href=\"http:\/\/www.noz.us.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/09_W%C3%B3jcik-Dudek_96-116-.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>Konieczno\u015b\u0107 \u015bladu. Kanony literatury dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i><\/a>, \u201eNarracje o Zag\u0142adzie\u201d, nr 1, 2015, s. 96\u2013116 (s. 105 przyp. 27);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">W\u00f3jcik-Dudek, M., <i>Dziewczyny i wojna (na podstawie wybranych przyk\u0142ad\u00f3w literatury dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy)<\/i>, [w:] <i>Uwi\u0119zione w grzeczno\u015bci. Obrazy kobiecych inno\u015bci w tekstach literackich<\/i>, red. B. Wal\u0119ciuk-Dejneka, \u0141. A. Wawryniuk, Krak\u00f3w 2015, s. 153\u2013164 (s. 161\u2013162);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0<i>Mi\u0119dzy udziecinnieniem a infantylizacj\u0105 Zag\u0142ady<\/i>, [w:]\u00a0<i>\u015awiaty dzieci\u0144stwa. Infantylizacje w literaturze i kulturze<\/i>, red. M. Chrobak, K. W\u0105dolny- Tatar, Krak\u00f3w 2016, s.\u00a0435\u2013449 (s. 445);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0<i>Zamieszka\u0107 w Zag\u0142adzie. Geografia Holocaustu w literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i>, [w:]\u00a0<i>Geografia krain zmy\u015blonych. Wok\u00f3\u0142 kategorii miejsca i przestrzeni w\u00a0literaturze dzieci\u0119cej, m\u0142odzie\u017cowej i fantastycznej<\/i>, red. W. Kostecka, M. Skowera, Warszawa 2016, s. 43\u201356 (s. 47);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">W\u00f3jcik-Dudek, M., <a href=\"http:\/\/www.atut.ig.pl\/files\/kuchnia-i-stol-w-komunikacji-spolecznej.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>Matka \u2013 depozytariuszka syto\u015bci i g\u0142odu. Literatura dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy wobec Zag\u0142ady<\/i><\/a>, [w:] <i>Kuchnia i st\u00f3\u0142 w komunikacji spo\u0142ecznej. Tekst, dyskurs, kultura<\/i>, red. W. \u017barski przy wsp\u00f3\u0142pracy T. Piaseckiego, Wroc\u0142aw 2016 s. 449\u2013458 (s. 454, 456 przyp. 26);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0<i>W(y)czyta\u0107 Zag\u0142ad\u0119. Praktyki postpami\u0119ci w polskiej literaturze XXI wieku dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i>, Katowice 2016;<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s1\">W\u00f3jcik-Dudek, M., <i>\u201eEfekt\u201d Zag\u0142ady w polskiej wsp\u00f3\u0142czesnej literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i>, [w:]\u00a0<i>Wiara i niewiara. Literackie realizacje wobec do\u015bwiadczenia Zag\u0142ady<\/i>, red. P. Kalwi\u0144ski, A. Karczewska, Lublin 2018, s. 173\u2013187 (s. 177\u2013178);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">W\u00f3jcik-Dudek, M., <i>Elementarz Zag\u0142ady w polskiej najnowszej literaturze dla dzieci<\/i>, [w:] <i>\u015amier\u0107 w literaturze dzieci\u0119cej i m\u0142odzie\u017cowej<\/i>, red. K. Slany, Warszawa 2018, s. 279\u2013294 (s. 285\u2013286, 288);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s1\">W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0<i>Do\u015bwiadczenie ziemi. Zag\u0142ada w najnowszej literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i>, [w:]\u00a0<i>\u017bywio\u0142y w literaturze dzieci\u0119cej. Ziemia<\/i>, red. A. Czabanowska-Wr\u00f3bel, K. Zabawa, Krak\u00f3w 2019, s. 243\u2013257 (s. 249\u2013250);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s1\">W\u00f3jcik-Dudek, M., <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.23817\/filotek.10-21\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>Memory Boom and Imaginarium of Holocaust in Polish Literature for Young Readers<\/i><\/a>, \u201eFiloteknos\u201d, nr 10, 2020, s. 309\u2013323 (s. 318);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s1\">Wr\u00f3blewski, M., <a href=\"https:\/\/apcz.umk.pl\/czasopisma\/index.php\/LL\/article\/view\/LL.3.2018.003\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>The Betrayal of Childhood in a Socio-Cultural Context<\/i><\/a>, \u201eLiteratura Ludowa\u201d, nr 3, 2018, s. 40\u201349 (s. 46);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s1\">Wr\u00f3blewski, M., <i>Do\u015bwiadczanie dzieci\u0144stwa. Studium z antropologii literatury<\/i>, Toru\u0144 2019 (s. 183);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s1\">\u0412\u0443\u0439\u0447\u0438\u043a-\u0414\u0443\u0434\u0435\u043a, \u041c., <a href=\"https:\/\/www.abcdar.com\/magazine\/XVII\/Dzl_2020_br17_19_Vuichik-Dudek_Malgojata_Holokost%20za%20mladi%20chitateli.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em>\u0416\u0438\u0432\u043e\u0442\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0438 \u0425\u043e\u043b\u043e\u043a\u043e\u0441\u0442\u044a\u0442 \u0432 \u0441\u044a\u0432\u0440\u0435\u043c\u0435\u043d\u043d\u0438 \u043f\u043e\u043b\u0441\u043a\u0438 \u0442\u0435\u043a\u0441\u0442\u043e\u0432\u0435 \u0437\u0430 \u043c\u043b\u0430\u0434\u0438 \u0447\u0438\u0442\u0430\u0442\u0435\u043b\u0438<\/em><\/a>, \u201e\u0414\u0437\u044f\u043b\u043e\u201d, nr 17, 2020.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Autor: Dorota Combrzy\u0144ska-Nogala Ilustracje: Joanna Rusinek Rok wydania: 2012 Wydawnictwo: Literatura Miejsce wydania: \u0141\u00f3d\u017a Liczba stron: 79 ISBN:&nbsp;9788376721514 Uwagi: Seria &#8220;Wojny doros\u0142ych \u2013 historie dzieci&#8221; Jutka mieszka z dziadkiem Dawidem Cwancygierem i cioci\u0105 w \u0142\u00f3dzkim getcie. Z powodu wojennych wydarze\u0144 tocz\u0105cych si\u0119 wok\u00f3\u0142 ma trudno\u015bci z za\u015bni\u0119ciem, dziadek opowiada jej wi\u0119c r\u00f3\u017cne historie na dobranoc: ba\u015b\u0144 o Kr\u00f3lowej \u015anie\u017cce, smoku wawelskim oraz mit o Tezeuszu, Ariadnie i Minotaurze. To w\u0142a\u015bnie ta historia najmocniej wp\u0142ywa na dziewczynk\u0119, kt\u00f3ra zaczyna zauwa\u017ca\u0107 podobie\u0144stwa \u0142\u0105cz\u0105ce antyczn\u0105 histori\u0119 z rzeczywisto\u015bci\u0105 Zag\u0142ady: getto przypomina labirynt, nazista Minotaura, a w momencie rozpocz\u0119cia tzw. Wielkiej Szpery, w ramach kt\u00f3rej Niemcy przeszukuj\u0105 getto i wywo\u017c\u0105 z niego dzieci i starc\u00f3w, Dawid ukrywa wnuczk\u0119 w specjalnej skrytce i niczym Ariadna daruje Jutce k\u0142\u0119bek nici, by wzorem Tezeusza przetrwa\u0142a Wielk\u0105 Szper\u0119. Po zako\u0144czeniu akcji udaje mu si\u0119 zorganizowa\u0107 wyprowadzenie dziewczynki i jej ciotki na drug\u0105 stron\u0119 muru. Powie\u015b\u0107 ukazuje realia \u017cycia w \u0142\u00f3dzkim getcie \u2013 dzieci bawi\u0105 si\u0119 na terenie Ba\u0142ut (dzielnicy \u0141odzi, w kt\u00f3rej znajdowa\u0142o si\u0119 getto), \u015bpiewaj\u0105 piosenki w jidisz i po hebrajsku,\u00a0 cz\u0119sto brakuje im jedzenia, a rodzice i opiekunowie s\u0105 wywo\u017ceni poci\u0105gami w nieznanym kierunku. Najdramatyczniejsze sceny to czas tzw. Wielkiej Szpery, kt\u00f3ra rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 5 wrze\u015bnia 1942 roku \u2013 w ramach akcji do obozu w Che\u0142mnie nad Nerem wywieziono wtedy 15 000 os\u00f3b, w tym 5862 dzieci. Niemiecki rozkaz 4 wrze\u015bnia przekaza\u0142 mieszka\u0144com getta Chaim Mordechaj Rumkowski, przewodnicz\u0105cy Judenratu czyli \u017bydowskiej Rady Starszych, niejednoznacznie oceniany przez historyk\u00f3w, w Bezsenno\u015bci Jutki przedstawiony w spos\u00f3b negatywny. \u00a0 Bibliografia: Baluch, A., Jutka i Anna potrzebowa\u0142y opowie\u015bci jak powietrza. Interpretacja utwor\u00f3w dla dzieci i dzieci\u0119cych na podstawie Bezsenno\u015bci Jutki Doroty Combrzy\u0144skiej-Nogali oraz Anny i Pana Jask\u00f3\u0142ki Gavriela Savita, [w:]\u00a0J\u0119zyk \u2013 lektura \u2013 interpretacja w dydaktyce szkolnej, red. E. Jask\u00f3\u0142owa, M. W\u00f3jcik-Dudek, Katowice 2018, s. 257\u2013266; Baluch, A.,\u00a0Bezsenno\u015b\u0107 Jutki Doroty Combrzy\u0144skiej-Nogali jako literacka forma przemieszczenia mitu o Demeter i Korze, [w:]\u00a0\u017bywio\u0142y w literaturze dzieci\u0119cej. Ziemia, red. A. Czabanowska-Wr\u00f3bel, K. Zabawa, Krak\u00f3w 2019, s. 235\u2013242; Baluch, A., Ludzie i przedmioty. Literatura dla dzieci jako szko\u0142a estetycznej wra\u017cliwo\u015bci, \u201ePaidia i Literatura\u201d, nr 2, 2020, s. 59\u201366; Borowicz, J., Chleb, [w:] \u015alady Holokaustu w imaginarium kultury polskiej, red. J. Kowalska-Leder, P. Dobrosielski, I. Kurz, M. Szpakowska, Warszawa 2017, s. 81\u2013102 (s. 93\u201394); Dymel-Trzebiatowska, H.,\u00a0Opowie\u015b\u0107 dla dzieci a opowie\u015b\u0107 dla doros\u0142ych. Dwie literackie ods\u0142ony Wielkiej Szpery w \u0142\u00f3dzkim getcie, [w:]\u00a0(Od)pami\u0119tywanie \u2013 gry z przesz\u0142o\u015bci\u0105 w literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, red. B. Niesporek-Szamburska, M. W\u00f3jcik-Dudek, Katowice 2018, s. 173\u2013186; Gajownik, S., II wojna \u015bwiatowa we wsp\u00f3\u0142czesnej literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, [w:] Historia \u2013 pami\u0119\u0107 \u2013 edukacja w edukacji humanistycznej, t. 2: Literatura i kultura, red. Z. Budrewicz, M. Sienko, Krak\u00f3w 2013, s. 167\u2013179 (s. 168, przyp. 14; 173); Heska-Kwa\u015bniewicz, K., Wojna[sic!] Doros\u0142ych \u2013 Historie Dzieci. Narracje o wojnie w literaturze dla m\u0142odych odbiorc\u00f3w po transformacji ustrojowej (1990\u20132015), [w:] Literatura dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, t. 5, red. K. Ta\u0142u\u0107, Katowice 2017, s. 33\u201356 (s. 38\u201339, 41); Howrus-Czajka, M.,\u00a0Obraz II wojny \u015bwiatowej w polskiej ksi\u0105\u017cce obrazkowej, \u201eRyms. Kwartalnik o ksi\u0105\u017ckach dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy\u201d, nr\u00a027, 2016, s. 8\u20139; Howrus-Czajka, M.,\u00a0\u201cTrue fiction\u201d \u2013 the memory and the postmemory of traumatic war events in a picturebook, \u201eProblemy Wczesnej Edukacji \/ Issues in Early Education\u201d, nr 3 (34), 2016, s. 94\u2013106 (s. 100\u2013101); Janus-Sitarz A.,\u00a0Gry wyobra\u017ani a oswajanie przestrzeni strachu. Czasy Holokaustu w literaturze dla dzieci, [w:]\u00a0Wolno\u015b\u0107 i wyobra\u017ania w literaturze dzieci\u0119cej, red. A. Czabanowska-Wr\u00f3bel, M. Kotkowska, Krak\u00f3w 2017, s. 195\u2013206; Jarzyna, A.,\u00a0Szlemiele. Zwierz\u0119ta wobec Zag\u0142ady w literaturze dla dzieci, \u201eNarracje o Zag\u0142adzie\u201d, nr 2, 2016, s. 235\u2013256; Jarzyna, A.,\u00a0Post-koin\u00e9. Studia o nieantropocentrycznych j\u0119zykach (poetyckich), \u0141\u00f3d\u017a 2019 (s. 191\u2013214); Jasnowski, P.,\u00a0Zag\u0142ada \u017byd\u00f3w w najnowszej literaturze dzieci\u0119cej, \u201eRyms. Kwartalnik o ksi\u0105\u017ckach dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy\u201d, nr\u00a019, 2013, s. 6\u20137; Jeziorkowska-Polakowska, A., \u201ebia\u0142a plamka na tle MURU to ja&#8230;\u201d \u2013 angielski buldog opowiada o Zag\u0142adzie, [w:] (Nie)zapomniane zwierz\u0119ta, red. E. \u0141och, D. Piechota, A. Trze\u015bniewska-Nowak, Gda\u0144sk 2021, s. 129\u2013161 (s. 132); J\u00f3zefowicz, A.,\u00a0Child-family-peer relations in the most regent Polish prosi for children, in an educational context, [w:]\u00a0The Educational and Social World of a Child Discourses of Communication, Subjectivity and Cyborgization, red. H. Krauze-Sikorska, M. Kichowski, Pozna\u0144 2015, s. 287\u2013299 (s. 295); Kania, A., Lekcja (nie)obecno\u015bci. Dziedzictwo polsko-\u017cydowskie w edukacji polonistycznej, Krak\u00f3w 2017 (s. 93, przyp. 34); Karczewska, A., \u201eTylko czy niebo nadal istnieje?\u201d B\u00f3g w najnowszej dzieci\u0119cej literaturze o Zag\u0142adzie, [w:]\u00a0Wiara i niewiara. Literackie realizacje wobec do\u015bwiadczenia Zag\u0142ady, red. P. Kalwi\u0144ski, A. Karczewska, Lublin 2018, s. 69\u201388; Karczewska, A., Pami\u0119\u0107 i empatia. O dzieci\u0119cej literaturze Zag\u0142ady, [w:]\u00a0Pami\u0119\u0107 o Zag\u0142adzie w polskoj\u0119zycznej i niemieckoj\u0119zycznej literaturze autorek i autor\u00f3w drugiego oraz trzeciego pokolenia post-Szoah \/ Das Ged\u00e4chtnis an die Shoah in der polnischen und deutschsprachigen Literatur von Autorinnen und Autoren der zweiten und dritten Post-Shoah-Generation, red. I. von der L\u00fche, S.J. \u017burek, Lublin 2019, s. 265\u2013300; Kasperek, A., \u201eSzlemiel\u201d i \u201eArka czasu\u201d jako przyk\u0142ady wsp\u00f3\u0142czesnej literatury dla dzieci poruszaj\u0105cej tematyk\u0119 Zag\u0142ady, [w:] Zdeptane dzieci\u0144stwo. II wojna \u015bwiatowa i jej wp\u0142yw na sytuacj\u0119 dzieci, red. A. Bartu\u015b, P. Troja\u0144ski, O\u015bwi\u0119cim 2017, s. 329\u2013335 (s. 329); Kowalska-Leder, J., Literatura polska ostatniego dziesi\u0119ciolecia wobec Zag\u0142ady \u2013 pr\u00f3by odpowiedzi na nowe wyzwania, \u201eZag\u0142ada \u017byd\u00f3w. Studia i materia\u0142y\u201d, nr 10, 2014, s. 768\u2013802 (s. 792\u2013794); Krajewska, A.M., M\u0142odzie\u017cowe ksi\u0105\u017cki o najnowszej historii Polski wydane w ostatnich latach \u2013 przegl\u0105d subiektywny, \u201eGuliwer\u201d, nr 3, 2018, s. 69\u201376 (s. 73); Krupin\u0301ski, P.,\u00a0Pies patrzy na getto. Zwierze\u0328 jako podmiot narracji postholokaustowych, [w:]\u00a0\u015alady II wojny \u015bwiatowej i Zag\u0142ady w najnowszej literaturze polskiej, red. B. Sienkiewicz, S. Karolak, Pozna\u0144 2016, s. 57\u201384 (s. 67, przyp. 24); Kwiatkowska, A., Motyw szycia i haftu w najnowszej polskiej literaturze dla dzieci dotycz\u0105cej Zag\u0142ady, \u201ePolonistyka. Innowacje\u201d, nr 13, 2021, s. 55\u201365; Kwiatkowska, A., Jak narysowa\u0107 pami\u0119\u0107? Zag\u0142ada w polskich ilustrowanych ksi\u0105\u017ckach dla dzieci, \u201ePor\u00f3wnania\u201d, nr 1, 2021, s. 123\u2013140; Marciniak, K.,\u00a0(De)Constructing Arcadia. The Polish Struggles with History and Differing Colours of Childhood in the Mirror of Classical Mythology, [w:]\u00a0The Reception of Ancient Greece and Rome in Children\u2019s Literature. Heroes and Eagles, red. L. Maurice, Leiden, Boston, 2015, s. 56\u201382 (s. 81\u201382); Mieszek, M., Kulinaria w \u0142\u00f3dzkiej serii ksi\u0105\u017cek dla dzieci \u201eWojny doros\u0142ych \u2013 opowie\u015bci[sic!] dzieci\u201d, [w:] Kuchnia i st\u00f3\u0142 w komunikacji spo\u0142ecznej. Tekst, dyskurs, kultura, red. W. \u017barski przy wsp\u00f3\u0142pracy T. Piaseckiego, Wroc\u0142aw 2016 s. 569\u2013580; Michu\u0142ka, D., Prze\u0142amywanie granic ksi\u0105\u017cki dla dziecka. Ostatnie przedstawienie panny Esterki Adama Jaromira jako lektura o czytaniu pami\u0119ci, \u201eDydaktyka Polonistyczna\u201d, nr 2 (11), 2016, s. 98\u2013107 (s. 99); Mioduszewska, Z., Zwierz\u0119ta w literaturze o Zag\u0142adzie, [w:] Kozio\u0142ek Mato\u0142ek i inne bajkowe zwierz\u0119ta w tekstach literatury i kultury, red. M. Bator, B. Gierszewska, K. K\u0119pczyk, Pacan\u00f3w 2016, s. 44\u201355 (s. 54, przyp. 32); Olszewska, B., Konwencja pami\u0119tnika, dziennika, autobiografii w ksi\u0105\u017ckach o wojnie dla m\u0142odego czytelnika, [w:] (Od)pami\u0119tywanie \u2013 gry z przesz\u0142o\u015bci\u0105 w literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, red. B. Niesporek-Szamburska, M. W\u00f3jcik-Dudek, Katowice 2018, s. 101\u2013117 (s. 101, przyp. 1; 113); Pietrych, K., (Re)prezentacje czy symulacje? Przestrze\u0144 \u0142\u00f3dzkiego getta w literaturze XXI wieku, [w:] Geograficzne przestrzenie utekstowione, red. B. Karwowska, E. Kono\u0144czuk, E. Sidoruk, E. Wampuszyc, Bia\u0142ystok 2017, s. 309\u2013330 (s. 315, 326\u2013328); Roszak, J., Czarne sezony. Czarne latawce. O dzieci\u0119cych bibliotekach w gettach, \u201ePrace Filologiczne. Literaturoznawstwo\u201d, nr 9 (12) cz. 2, 2019, s. 231\u2013244 (s. 235); Rybak, K.,\u00a0Hide and Seek with Nazis. Playing with Child Identity in Polish Children\u2019s Literature about the Shoah, \u201eLibri &amp; Liberi\u201d, nr 6 (1), 2017, s. 11\u201324; Rybak, K.,\u00a0\u017byd i uchod\u017aca. Znacz\u0105ce powinowactwa narracyjne w polskiej literaturze dzieci\u0119cej ostatniej dekady, \u201eCzy\/tam\/czy\/tu. Literatura dzieci\u0119ca i jej konteksty\u201d, nr\u00a02, 2017, s. 44\u201362; Rybak, K.,\u00a0Rzeczy do zabawy. Zabawki w cieniu Zag\u0142ady w tw\u00f3rczo\u015bci Uriego Orleva, [w:]\u00a0O czym m\u00f3wi\u0105 rzeczy? \u015awiat przedmiot\u00f3w w literaturze dzieci\u0119cej i m\u0142odzie\u017cowej, red. A. Mik, M. Niewieczerza\u0142, E. R\u0105bkowska, G. Leszczy\u0144ski, Warszawa 2019, s. 93\u2013105 (s. 94, przyp. 3); Rybak, K., I (nie) \u017cyli d\u0142ugo i szcz\u0119\u015bliwie. Konstrukcje zako\u0144cze\u0144 w polskiej literaturze dzieci\u0119cej o Zag\u0142adzie, &#8220;Literatura Ludowa&#8221;, t. 63, nr 1, 2019, s. 10\u201323 (s. 11, 15); Rybak, K.,\u00a0Dzieci\u0144stwo w labiryncie getta. Recepcja mitu labiryntu w polskiej literaturze dzieci\u0119cej o Zag\u0142adzie, Warszawa 2019; Rybak, K., Stosunki polsko-\u017cydowskie i Zag\u0142ada w polskiej literaturze dzieci\u0119cej XXI wieku, [w:] Stosunki polsko-\u017cydowskie, t. 2, Kultura. Literatura, sztuka i nauka w XX wieku, red. Z. Tr\u0119bacz, Warszawa 2020, s. 171\u2013187; Rybak, K., Zag\u0142ada i ideologia w polskiej literaturze dzieci\u0119cej XXI wieku, \u201eNarracje o Zag\u0142adzie\u201d, nr 1(7), 2021, s. 155\u2013173 (s. 159, 167); Rybak, K., \u201eZupe\u0142nie inne miasto\u201d. Obrazy warszawskiego getta w polskiej literaturze dzieci\u0119cej XXI wieku, \u201eDzieci\u0144stwo. Literatura i Kultura\u201d, nr 3(1), 2021, s. 67\u201384 (s. 69, przyp. 6); Rybak, K.,\u00a0Obrazowanie Zag\u0142ady. Narracje holokaustowe w polskiej literaturze XXI wieku dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, Warszawa 2023; Sadowska, D., \u201eBajki-nie-bajki\u201d czyli II wojna \u015bwiatowa w wybranych polsko- i niemieckoj\u0119zycznych utworach dla dzieci z ostatnich 15 lat ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem Asiuni Joanny Papuzi\u0144skiej, \u201eOrbis Linguarum\u201d, nr 48, 2018, s. 169\u2013187 (s. 172, 174); Sa\u0142atarow, A., Trauma i pami\u0119\u0107 w utworach Henryka Grynberga i Arce czasu Marcina Szczygielskiego, \u201eCzy\/tam\/czy\/tu. Literatura dzieci\u0119ca i jej konteksty\u201d, nr 1\u20132, 2020, s. 34\u201347 (s. 46, przyp. 3); Sikora, A., W jaki spos\u00f3b m\u00f3wimy dzieciom o wojnie? Charakterystyka prozy o tematyce wojennej na podstawie wybranych ksi\u0105\u017cek dla dzieci, \u201eActa Universitatis Lodziensis. Folia Librorum\u201d, nr 2 (19), 2014, s. 25\u201344; Skibi\u0144ska, E.,\u00a0Bezsenno\u015b\u0107 Jutki, \u201eRyms. Kwartalnik o ksi\u0105\u017ckach dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy\u201d, nr\u00a018, 2012, s. 30; Skowera, M.,\u00a0\u201eDorota Combrzy\u0144ska-Nogala\u201d, [w:]\u00a0Polish Literature for Children and Young Adults Inspired by Classical Antiquity. A Catalogue, red. K. Marciniak, E. Olechowska, J. K\u0142os, Micha\u0142 Kucharski, Warsaw 2013, s.\u00a050\u201352; Skowera, M.,\u00a0Polacy i \u017bydzi, dzieci i doro\u015bli. Kto jest kim w\u00a0Kotce Brygidy\u00a0Joanny Rudnia\u0144skiej\u00a0i Bezsenno\u015bci Jutki\u00a0Doroty Combrzy\u0144skiej-Nogali, \u201eKonteksty Kultury\u201d, t. 11, nr 1, 2014, s. 57\u201372; Skowera, M., R\u00f3\u017cne odcienie dzieci\u0144stwa w utworze Agnieszki Suchowierskiej Mat i \u015bwiat, \u201eLitteraria Copernicana\u201d, nr 3 (23), 2017, s. 127\u2013138 (s. 129, przyp. 8); Skowera, M.,\u00a0\u201eJutka\u2019s Insomnia [Bezsenno\u015b\u0107 Jutki]\u201d,\u00a0Our Mythical Childhood Survey; Slany, K.,\u00a0Rutka\u00a0Joanny Fabickiej jako przyk\u0142ad postpami\u0119ciowej literatury dla dzieci, \u201eMaska\u201d, nr 35, 2017, s. 81\u201394 (s. 82, 85); Slany, K., Kobieca opowie\u015b\u0107 o Zag\u0142adzie na przyk\u0142adzie genologii kobiet w Rutce Joanny Fabickiej, [w:] (Od)pami\u0119tywanie \u2013 gry z przesz\u0142o\u015bci\u0105 w literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, red. B. Niesporek-Szamburska, M. W\u00f3jcik-Dudek, Katowice 2018, s. 213\u2013225 (s. 217); Szajnert, D., Przestrze\u0144 do\u015bwiadczona, przestrze\u0144 wytworzona \u2013 literackie topografie Litzmannstadt Getto (rekonesans). Cz\u0119\u015b\u0107 pierwsza, \u201eBia\u0142ostockie Studia Literaturoznawcze\u201d, nr 5, 2014, s. 7\u201328 (s. 12); Tomczok, M., Anna Mach, \u015awiadkowie \u015bwiadectw. Postpami\u0119\u0107 Zag\u0142ady w polskiej literaturze najnowszej; Ma\u0142gorzata W\u00f3jcik-Dudek, W(y)czyta\u0107 Zag\u0142ad\u0119. Praktyki postpami\u0119ci w polskiej literaturze XXI wieku dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, \u201eZag\u0142ada \u017byd\u00f3w. Studia i materia\u0142y\u201d, nr 13, 2017, s. 795\u2013801 (s. 796); Tomczok, M.,\u00a0Czyja dzisiaj jest Zag\u0142ada? Retoryka \u2013 ideologia \u2013 popkultura, Warszawa 2017 (s. 208); Wawer, K., Lekcje (polskiego) z wielokulturowo\u015bci. Praca z seri\u0105 Wojny doros\u0142ych \u2013 historie dzieci w szkole podstawowej na wybranych przyk\u0142adach, \u201ePolonistyka. Innowacje&#8221;, nr 13, 2021, s. 145\u2013161 (s. 146); W\u0105dolny-Tatar, K., Synekdocha jako trop wizualny w ksi\u0105\u017ckowych ilustracjach dla dzieci (na przyk\u0142adzie wybranych narracji s\u0142owa i obrazu o drugiej wojnie \u015bwiatowej), [w:] Literatura i inne sztuki w przestrzeni edukacyjnej dziecka, red. A. Ungeheuer-Go\u0142\u0105b, U. Kope\u0107, Rzesz\u00f3w 2016, s. 164\u2013176 (s. 172\u2013174); W\u0105dolny-Tatar, K., Dziecko i wojna w perspektywie postpami\u0119ci. Narracje dla najm\u0142odszych, \u201eLitteraria Copernicana\u201d, nr 3 (23), 2017, s. 111\u2013124; W\u0105dolny-Tatar, K., (Auto)biograficzna przestrze\u0144 pami\u0119ci (Ostatnie pi\u0119tro Ireny Landau), [w:] (Od)pami\u0119tywanie \u2013 gry z przesz\u0142o\u015bci\u0105 w literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, red. B. Niesporek-Szamburska, M. W\u00f3jcik-Dudek, Katowice 2018, s. 147\u2013161 (s. 159); W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0Kiedy ma\u0142y Srulek staje si\u0119 bohaterem literackim \u2013 Holokaust w\u00a0literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, [w:] \u017bydowskie dziecko, red. A. Jeziorkowska- Polakowska, A. Karczewska, Lublin 2013, s. 245\u2013255 (s. 251); W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0Architektura pamie\u0328ci \u2013 (nie)literackie przestrzenie getta, \u201eAnnales Universitatis Pedagogicae Cracoviensis. Studia Historicolitteraria\u201d, nr XIV, 2014, s. 215\u2013224; W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0Dzieci i ksi\u0105\u017cki w Bibliotece Shoah, [w:]\u00a0(Przed)szkolne spotkania z\u00a0lektur\u0105, red. B. Niesporek-Szamburska, M. W\u00f3jcik-Dudek, wsp\u00f3\u0142pr. A. Zok-Smo\u0142a, Katowice 2015, s. 81\u201395; W\u00f3jcik-Dudek, M., Konieczno\u015b\u0107 \u015bladu. Kanony literatury dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, \u201eNarracje o Zag\u0142adzie\u201d, nr 1, 2015, s. 96\u2013116 (s. 105 przyp. 27); W\u00f3jcik-Dudek, M., Dziewczyny i wojna (na podstawie wybranych przyk\u0142ad\u00f3w literatury dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy), [w:] Uwi\u0119zione w grzeczno\u015bci. Obrazy kobiecych inno\u015bci w tekstach literackich, red. B. Wal\u0119ciuk-Dejneka, \u0141. A. Wawryniuk, Krak\u00f3w 2015, s. 153\u2013164 (s. 161\u2013162); W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0Mi\u0119dzy udziecinnieniem a infantylizacj\u0105 Zag\u0142ady, [w:]\u00a0\u015awiaty dzieci\u0144stwa. Infantylizacje w literaturze i kulturze, red. M. Chrobak, K&#8230;.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/458"}],"collection":[{"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=458"}],"version-history":[{"count":83,"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/458\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3589,"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/458\/revisions\/3589"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=458"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}