{"id":2466,"date":"2020-02-01T14:48:39","date_gmt":"2020-02-01T13:48:39","guid":{"rendered":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/?page_id=2466"},"modified":"2021-06-13T20:48:55","modified_gmt":"2021-06-13T19:48:55","slug":"gdyby-gwiazdy-mogly-mowic","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/gdyby-gwiazdy-mogly-mowic\/","title":{"rendered":"Gdyby gwiazdy mog\u0142y m\u00f3wi\u0107 [\u05dc\u05d5 \u05db\u05d5\u05db\u05d1\u05d9\u05dd \u05d9\u05d3\u05e2\u05d5 \u05dc\u05d3\u05d1\u05e8]"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-columns has-2-columns\">\n<div class=\"wp-block-column\">\n<h6>Autor: Batszewa Dagan [\u05d1\u05ea \u05e9\u05d1\u05e2 \u05d3\u05d2\u05df]<\/h6>\n\n\n\n<h6>Ilustracje: Avi Katz<\/h6>\n\n\n\n<h6>T\u0142umaczenie: Batszewa Dagan<\/h6>\n\n\n\n<h6>Rok wydania: 2012<\/h6>\n\n\n\n<h6>Wydawnictwo: Pa\u0144stwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau<\/h6>\n\n\n\n<h6>Miejsce wydania: O\u015bwi\u0119cim<\/h6>\n\n\n\n<h6>Liczba stron: 32<\/h6>\n\n\n\n<h6>ISBN: 9788377040379<\/h6>\n\n\n\n<h6>Uwagi: T\u0142umaczenie z orygina\u0142u hebrajskiego (2000). <\/h6>\n\n\n\n<h6>T\u0142umaczenia:<\/h6>\n\n\n\n<ul><li><em>\u05dc\u05d5 \u05db\u05d5\u05db\u05d1\u05d9\u05dd \u05d9\u05d3\u05e2\u05d5 \u05dc\u05d3\u05d1\u05e8<\/em>, il. \u05d0. \u05db\u05e5, Holon: Tsabar, 2000, s. 29;<\/li><li><em>If the stars could only speak<\/em>,&nbsp;il. A. Katz, t\u0142um. Z. Schaffer, Notts: Holocaust Centre, 2006, s. 32, ISBN: 9780954300180;<\/li><li><em>Wenn Sterne sprechen k\u00f6nnten<\/em>, il. A. Katz, t\u0142um. B. Otterbach, Berlin: Metropol, 2007, s. 32, ISBN: 9783938690604.<\/li><\/ul>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column\">\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignright\"><img loading=\"lazy\" width=\"260\" height=\"380\" src=\"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Gdyby-gwiazdy-mog\u0142y-mo\u0301wic\u0301-1-e1580565330516.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2474\"\/><figcaption>Wykorzystanie ok\u0142adki za zgod\u0105 wydawcy. \u00a9Pa\u0144stwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau w O\u015bwi\u0119cimiu, 2012<\/figcaption><\/figure><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p>Narratorka Iza po tym, jak uda\u0142o jej si\u0119 uciec z <a href=\"https:\/\/sztetl.org.pl\/pl\/miejscowosci\/r\/601-radom\/116-miejsca-martyrologii\/49970-getto-w-radomiu\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"radomskiego getta (opens in a new tab)\">radomskiego getta<\/a> zostaje odnaleziona przez Niemc\u00f3w i wysy\u0142ana do obozu koncentracyjnego. Tam spotyka swoj\u0105 kuzynk\u0119 Aluni\u0119, kt\u00f3ra w Radomiu pozostawi\u0142a siostr\u0119 i dw\u00f3jk\u0119 dzieci. Kobietom udaje si\u0119 zorganizowa\u0107 wsp\u00f3ln\u0105 prac\u0119 w bloku szpitalnym i z tej perspektywy obserwuj\u0105 kolejne wydarzenia obozowej tragedii. Dzi\u0119ki pomocy Izy Aluni uda\u0142o si\u0119 przetrwa\u0107 w obozie dwa lata, a dodatkow\u0105 pociech\u0119 dawa\u0142o jej spogl\u0105danie w gwiazdy, kt\u00f3re przypomina\u0142y o jej dzieciach. Po jakim\u015b czasie r\u00f3wnie\u017c one trafi\u0142y do obozu i zamieszka\u0142y w jednym baraku wraz z matk\u0105. W pewnym momencie narratorka zostaje przewieziona do innego obozu, gdzie udaje jej si\u0119 doczeka\u0107 wyzwolenia przez Armi\u0119 Czerwon\u0105, podobnie dzieje si\u0119 z Aluni\u0105, jej dzie\u0107mi i siostr\u0105. Bohaterkom udaje si\u0119 przetrwa\u0107 trudny powojenny czas i wyemigrowa\u0107 do Izraela, gdzie przypadkiem spotka\u0142y si\u0119 po latach roz\u0142\u0105ki.<\/p>\n\n\n\n<p>Opowie\u015b\u0107 oparta na do\u015bwiadczeniach obozowych autorki zawiera bardzo du\u017co informacji o losie \u017byd\u00f3w w czasie II wojny \u015bwiatowej, w tym \u017cyciu w getcie i codzienno\u015bci obozu koncentracyjnego. Na ko\u0144cu ksi\u0105\u017cki znajduje si\u0119 jednostronicowy s\u0142ownik poj\u0119\u0107 (getto, nazista, ob\u00f3z koncentracyjny, Armia Czerwona), ponadto uzupe\u0142nieniem publikacji jest p\u0142yta CD zawieraj\u0105ca dwa scenariusze lekcji stworzone na podstawie \u201eGdyby gwiazdy mog\u0142y m\u00f3wi\u0107\u201d po\u015bwi\u0119cone mi\u0119dzy mi\u0119dzy innymi tolerancji, inno\u015bci, II wojnie \u015bwiatowej i Zag\u0142adzie.<\/p>\n\n\n\n<h6>Bibliografia:<\/h6>\n\n\n\n<ul><li>Ippoldt, L.,\u00a0<a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"http:\/\/www.ifg.uni.wroc.pl\/wp-content\/uploads\/PUBLIKACJE-IFG\/OL\/OL48.pdf\" target=\"_blank\"><em>Dziecko a wojna \u2013 literatura dla dzieci o tematyce wojennej na wybranych przyk\u0142adach polsko- i niemieckoj\u0119zycznych<\/em><\/a>, \u201eOrbis Linguarum\u201d, nr 48, 2018, s. 501\u2013504 (s. 503);<\/li><li>Jasnowski, P.,\u00a0<em>Zag\u0142ada \u017byd\u00f3w w najnowszej literaturze dzieci\u0119cej<\/em>, \u201eRyms. Kwartalnik o ksi\u0105\u017ckach dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy\u201d, nr\u00a019, 2013, s. 6\u20137;<\/li><li>Jeziorkowska-Polakowska, A., <em>\u201ebia\u0142a plamka na tle MURU to ja&#8230;\u201d \u2013 angielski buldog opowiada o Zag\u0142adzie<\/em>, [w:] <em>(Nie)zapomniane zwierz\u0119ta<\/em>, red. E. \u0141och, D. Piechota, A. Trze\u015bniewska-Nowak, Gda\u0144sk 2021, s. 129\u2013161 (s. 132, przyp. 6);<\/li><li>Olszewska, B., <em>Konwencja pami\u0119tnika, dziennika, autobiografii w ksi\u0105\u017ckach o wojnie dla m\u0142odego czytelnika<\/em>, [w:] <em>(Od)pami\u0119tywanie \u2013 gry z przesz\u0142o\u015bci\u0105 w literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/em>, red. B. Niesporek-Szamburska, M. W\u00f3jcik-Dudek, Katowice 2018, s. 101\u2013117 (s. 101 przyp. 1);<\/li><li>Sikora, A.,\u00a0<a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"http:\/\/dspace.uni.lodz.pl:8080\/xmlui\/bitstream\/handle\/11089\/6957\/Folia_19_025-044_Sikora.pdf?sequence=1&amp;isAllowed=y\" target=\"_blank\"><em>W jaki spos\u00f3b m\u00f3wimy dzieciom o wojnie? Charakterystyka prozy o tematyce wojennej na podstawie wybranych ksi\u0105\u017cek dla dzieci<\/em><\/a>, \u201eActa Universitatis Lodziensis. Folia Librorum\u201d, nr 2 (19), 2014, s. 25\u201344;<\/li><li>W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0<a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"http:\/\/www.noz.us.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/09_W%C3%B3jcik-Dudek_96-116-.pdf\" target=\"_blank\"><em>Konieczno\u015b\u0107 \u015bladu. Kanony literatury dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/em><\/a>, \u201eNarracje o Zag\u0142adzie\u201d, nr 1, 2015, s. 96\u2013116 (s. 104);<\/li><li>W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0<em>W(y)czyta\u0107 Zag\u0142ad\u0119. Praktyki postpami\u0119ci w polskiej literaturze XXI wieku dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/em>, Katowice 2016 (s. 32\u201333).<\/li><\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Autor: Batszewa Dagan [\u05d1\u05ea \u05e9\u05d1\u05e2 \u05d3\u05d2\u05df] Ilustracje: Avi Katz T\u0142umaczenie: Batszewa Dagan Rok wydania: 2012 Wydawnictwo: Pa\u0144stwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau Miejsce wydania: O\u015bwi\u0119cim Liczba stron: 32 ISBN: 9788377040379 Uwagi: T\u0142umaczenie z orygina\u0142u hebrajskiego (2000). T\u0142umaczenia: \u05dc\u05d5 \u05db\u05d5\u05db\u05d1\u05d9\u05dd \u05d9\u05d3\u05e2\u05d5 \u05dc\u05d3\u05d1\u05e8, il. \u05d0. \u05db\u05e5, Holon: Tsabar, 2000, s. 29; If the stars could only speak,&nbsp;il. A. Katz, t\u0142um. Z. Schaffer, Notts: Holocaust Centre, 2006, s. 32, ISBN: 9780954300180; Wenn Sterne sprechen k\u00f6nnten, il. A. Katz, t\u0142um. B. Otterbach, Berlin: Metropol, 2007, s. 32, ISBN: 9783938690604. Narratorka Iza po tym, jak uda\u0142o jej si\u0119 uciec z radomskiego getta zostaje odnaleziona przez Niemc\u00f3w i wysy\u0142ana do obozu koncentracyjnego. Tam spotyka swoj\u0105 kuzynk\u0119 Aluni\u0119, kt\u00f3ra w Radomiu pozostawi\u0142a siostr\u0119 i dw\u00f3jk\u0119 dzieci. Kobietom udaje si\u0119 zorganizowa\u0107 wsp\u00f3ln\u0105 prac\u0119 w bloku szpitalnym i z tej perspektywy obserwuj\u0105 kolejne wydarzenia obozowej tragedii. Dzi\u0119ki pomocy Izy Aluni uda\u0142o si\u0119 przetrwa\u0107 w obozie dwa lata, a dodatkow\u0105 pociech\u0119 dawa\u0142o jej spogl\u0105danie w gwiazdy, kt\u00f3re przypomina\u0142y o jej dzieciach. Po jakim\u015b czasie r\u00f3wnie\u017c one trafi\u0142y do obozu i zamieszka\u0142y w jednym baraku wraz z matk\u0105. W pewnym momencie narratorka zostaje przewieziona do innego obozu, gdzie udaje jej si\u0119 doczeka\u0107 wyzwolenia przez Armi\u0119 Czerwon\u0105, podobnie dzieje si\u0119 z Aluni\u0105, jej dzie\u0107mi i siostr\u0105. Bohaterkom udaje si\u0119 przetrwa\u0107 trudny powojenny czas i wyemigrowa\u0107 do Izraela, gdzie przypadkiem spotka\u0142y si\u0119 po latach roz\u0142\u0105ki. Opowie\u015b\u0107 oparta na do\u015bwiadczeniach obozowych autorki zawiera bardzo du\u017co informacji o losie \u017byd\u00f3w w czasie II wojny \u015bwiatowej, w tym \u017cyciu w getcie i codzienno\u015bci obozu koncentracyjnego. Na ko\u0144cu ksi\u0105\u017cki znajduje si\u0119 jednostronicowy s\u0142ownik poj\u0119\u0107 (getto, nazista, ob\u00f3z koncentracyjny, Armia Czerwona), ponadto uzupe\u0142nieniem publikacji jest p\u0142yta CD zawieraj\u0105ca dwa scenariusze lekcji stworzone na podstawie \u201eGdyby gwiazdy mog\u0142y m\u00f3wi\u0107\u201d po\u015bwi\u0119cone mi\u0119dzy mi\u0119dzy innymi tolerancji, inno\u015bci, II wojnie \u015bwiatowej i Zag\u0142adzie. Bibliografia: Ippoldt, L.,\u00a0Dziecko a wojna \u2013 literatura dla dzieci o tematyce wojennej na wybranych przyk\u0142adach polsko- i niemieckoj\u0119zycznych, \u201eOrbis Linguarum\u201d, nr 48, 2018, s. 501\u2013504 (s. 503); Jasnowski, P.,\u00a0Zag\u0142ada \u017byd\u00f3w w najnowszej literaturze dzieci\u0119cej, \u201eRyms. Kwartalnik o ksi\u0105\u017ckach dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy\u201d, nr\u00a019, 2013, s. 6\u20137; Jeziorkowska-Polakowska, A., \u201ebia\u0142a plamka na tle MURU to ja&#8230;\u201d \u2013 angielski buldog opowiada o Zag\u0142adzie, [w:] (Nie)zapomniane zwierz\u0119ta, red. E. \u0141och, D. Piechota, A. Trze\u015bniewska-Nowak, Gda\u0144sk 2021, s. 129\u2013161 (s. 132, przyp. 6); Olszewska, B., Konwencja pami\u0119tnika, dziennika, autobiografii w ksi\u0105\u017ckach o wojnie dla m\u0142odego czytelnika, [w:] (Od)pami\u0119tywanie \u2013 gry z przesz\u0142o\u015bci\u0105 w literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, red. B. Niesporek-Szamburska, M. W\u00f3jcik-Dudek, Katowice 2018, s. 101\u2013117 (s. 101 przyp. 1); Sikora, A.,\u00a0W jaki spos\u00f3b m\u00f3wimy dzieciom o wojnie? Charakterystyka prozy o tematyce wojennej na podstawie wybranych ksi\u0105\u017cek dla dzieci, \u201eActa Universitatis Lodziensis. Folia Librorum\u201d, nr 2 (19), 2014, s. 25\u201344; W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0Konieczno\u015b\u0107 \u015bladu. Kanony literatury dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, \u201eNarracje o Zag\u0142adzie\u201d, nr 1, 2015, s. 96\u2013116 (s. 104); W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0W(y)czyta\u0107 Zag\u0142ad\u0119. Praktyki postpami\u0119ci w polskiej literaturze XXI wieku dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, Katowice 2016 (s. 32\u201333).<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2466"}],"collection":[{"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2466"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2466\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3454,"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2466\/revisions\/3454"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2466"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}