{"id":1498,"date":"2019-04-28T17:58:41","date_gmt":"2019-04-28T16:58:41","guid":{"rendered":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/?page_id=1498"},"modified":"2023-12-06T10:13:52","modified_gmt":"2023-12-06T09:13:52","slug":"fume-smoke","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/en\/fume-smoke\/","title":{"rendered":"Dym [Fume \/ Smoke]"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-columns has-2-columns\">\n<div class=\"wp-block-column\">\n<h6>Author: Ant\u00f3n Fortes<\/h6>\n\n\n\n<h6>Illustrator: Joanna Concejo<\/h6>\n\n\n\n<h6>Translator: Beata Haniec<\/h6>\n\n\n\n<h6>Year:&nbsp;2011<\/h6>\n\n\n\n<h6>Publisher: Tako<\/h6>\n\n\n\n<h6>Place of publication: Toru\u0144<\/h6>\n\n\n\n<h6>Pages: 36<\/h6>\n\n\n\n<h6>ISBN:&nbsp;9788362737055<\/h6>\n\n\n\n<h6>Notes: Translation from Spanish (2008).<\/h6>\n\n\n\n<h6>Translations:<\/h6>\n\n\n\n<ul><li><em>Fume<\/em>, Pontevedra: OQO Editora, 2008, pp. 36, ISBN: 9788498710588;<\/li><li><em>Fum\u00e9e<\/em>, trans. J. Yuste, Pontevedra: OQO, 2009, pp. 36, ISBN: 9788498711035;<\/li><li><em>Fumo<\/em>, trans. D. Batalim SottoMayor, Pontevedra: OQO, 2009, pp. 36, ISBN: 9788498711400;<\/li><li><em>Fumo<\/em>, trans. A. Lami, Modena: Logos, 2011, pp. 36, ISBN: 9788857600550;<\/li><li><em>Humo<\/em>, Pontevedra: OQO, 2008, pp. 34, ISBN: 9788498710595;<\/li><li><em>Smoke<\/em>, trans.&nbsp;M. W. Heslop, Pontevedra: OQO, 2009, pp. 36, ISBN: 9788498711394.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column\">\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignright\"><img loading=\"lazy\" width=\"283\" height=\"360\" src=\"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/dym_okladka_150_dpi-e1571735455232.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2270\"\/><figcaption>Cover courtesy of the publisher.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">In <i>Smoke<\/i>, the reader is thrown into the center of events taking place in a concentration camp. The story is narrated by a young boy who recounts dramatic daily occurrences from the camp, such as the selection of victims, the assignment of barracks (\u201chomes\u201d), a roll-call that takes hours in the cold, persistent hunger, and executions. The boy finds his only solace in the company of his mother and a new friend met in the camp called Vadio. The story ends at \u201ca house with a chimney\u201d, to which the narrator is being led. The last double-page illustration depicts the two boys standing in the darkness holding hands, and is accompanied by the words: \u201cThey close the doors. I cannot see almost anything. Vadio takes my hand. He is my only friend\u201d.<\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\"><i>Smoke <\/i>combines text with corresponding illustrations. Ant\u00f3n Fortes\u2019 short, unembellished sentenctes precisely describe events at the camp as seen through the eyes of the child narrator. The boy is told different stories by adults and therefore does not understand everything that happens around him, although he is familiar with hunger and death. The subdued colours of Joanna Concejo\u2019s illustrations complement the text by demonstrating the complexity of a child\u2019s experience of the Holocaust. On the one hand, the images are full of realistically emaciated, sad silhouettes; on the other hand, they are transformed with childlike imagination by turning soldiers into mythical harpies and potatoes scattered on the ground into human heads. Here, it is worth to point out that identifying the target audience for <i>Smoke<\/i> may be a challenge. Some would consider it children\u2019s literature, while others may fear that it could be a traumatizing experience for young readers.<\/span><\/p>\n<h6>\u00a0<\/h6>\n<h6>Bibliography:<\/h6>\n<ul class=\"ul1\">\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Bieber, A., <i>Voices from the Interior: Reimagining Childhood under Janusz Korczak\u2019s Care<\/i>, \u201eThe Lion and the Unicorn\u201d, no. 42, 2018, pp. 321\u2013337 (p. 326);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s1\">Biernacka-Licznar, K., Jamr\u00f3z-Stolarska, E., Paprocka, N., <i>Lilipucia rewolucja. Awangardowe wydawnictwa dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy w Polsce w latach 2000\u20132015. Produkcja wydawnicza. Bibliografia<\/i>, Warszawa 2018 (pp. 59\u201360);<\/span><\/li>\n<li>Cackowska, M.,\u00a0<em>Ideologie dzieci\u0144stwa w ksi\u0105\u017ckach obrazkowych dla dzieci<\/em>, [in:] <em>Tabu w literaturze i sztuce dla dzieci<\/em>, eds. B. Socha\u0144ska, J. Czechowska, Warszawa\u2013Pozna\u0144 2012, pp. 55\u201375;<\/li>\n<li><span class=\"s2\">Dymel-Trzebiatowska, H.,\u00a0<a href=\"https:\/\/czasopisma.bg.ug.edu.pl\/index.php\/pwe\/article\/view\/798\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>Visual representations of war in Polish and Scandinavian picturebooks. A metaphorical perspective<\/i><\/a>, \u201eProblemy Wczesnej Edukacji \/ Issues in Early Education\u201d, no. 3 (34), 2016, pp. 118\u2013131 (p. 119);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Gajownik, S., <i>II wojna \u015bwiatowa we wsp\u00f3\u0142czesnej literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i>, [in:] <i>Historia \u2013 pami\u0119\u0107 \u2013 edukacja w edukacji humanistycznej<\/i>, vol. 2: <i>Literatura i kultura<\/i>, eds. Z. Budrewicz, M. Sienko, Krak\u00f3w 2013, pp. 167\u2013179 (p. 170);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Howrus-Czajka, M.,\u00a0<\/span><a href=\"http:\/\/ryms.pl\/artykul_szczegoly\/223\/obraz-ii-wojny-swiatowej-w-polskiej-ksiazce-obrazkowej.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span class=\"s3\"><i>Obraz II wojny \u015bwiatowej w polskiej ksi\u0105\u017cce obrazkowej<\/i><\/span><\/a><span class=\"s2\">, \u201eRyms. Kwartalnik o ksi\u0105\u017ckach dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy\u201d, no. 27, 2016, pp. 8\u20139;<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s1\">Howrus-Czajka, M.,\u00a0<a href=\"https:\/\/czasopisma.bg.ug.edu.pl\/index.php\/pwe\/article\/view\/796\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>\u201cTrue fiction\u201d \u2013 the memory and the postmemory of traumatic war events in a picturebook<\/i><\/a>, \u201eProblemy Wczesnej Edukacji \/ Issues in Early Education\u201d, no. 3 (34), 2016, pp. 94\u2013106 (p. 98);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Ippoldt, L., <a href=\"http:\/\/www.ifg.uni.wroc.pl\/wp-content\/uploads\/PUBLIKACJE-IFG\/OL\/OL48.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>Dziecko a wojna \u2013 literatura dla dzieci o tematyce wojennej na wybranych przyk\u0142adach polsko- i niemieckoj\u0119zycznych<\/i><\/a>, \u201eOrbis Linguarum\u201d, no. 48, 2018, pp. 501\u2013504 (p. 503);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Jasnowski, P.,\u00a0<\/span><span class=\"s3\"><i>Zag\u0142ada \u017byd\u00f3w w najnowszej literaturze dzieci\u0119cej<\/i><\/span><span class=\"s2\">, \u201eRyms. Kwartalnik o ksi\u0105\u017ckach dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy\u201d, no. 19, 2013, pp. 6\u20137;<\/span><\/li>\n<li>Jeziorkowska-Polakowska, A., <span class=\"s1\"><i>\u201ebia\u0142a plamka na tle MURU to ja&#8230;\u201d \u2013 angielski buldog opowiada o Zag\u0142adzie<\/i><\/span>, [in:] <i>(Nie)zapomniane zwierz\u0119ta<\/i>, eds. E. \u0141och, D. Piechota, A. Trze\u015bniewska-Nowak, Gda\u0144sk 2021, pp. 129\u2013161 (p. 132, fn. 6);<\/li>\n<li><span class=\"s2\">Michu\u0142ka, D., <a href=\"http:\/\/ifp.univ.rzeszow.pl\/dydaktyka\/dydaktyka_11\/09_michulka.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em>Prze\u0142amywanie granic ksi\u0105\u017cki dla dziecka. <\/em>Ostatnie przedstawienie panny Esterki<em> Adama Jaromira jako lektura o czytaniu pami\u0119ci<\/em><\/a>, \u201eDydaktyka Polonistyczna\u201d, no. 2 (11), 2016, pp. 98\u2013107 (p. 99);<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s1\">Nieczyporowski, R., <a href=\"http:\/\/cejsh.icm.edu.pl\/cejsh\/element\/bwmeta1.element.desklight-8985ab86-0711-4bc0-ac34-531800db5610\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>WYSCHNI\u0118TE \u0141ZY. Pami\u0119\u0107 Zag\u0142ady w sztuce wsp\u00f3\u0142czesnej<\/i><\/a>, \u201eDYSKURS. Pismo Naukowo-Artystyczne ASP we Wroc\u0142awiu\u201d, no. 24, 2017, pp. 64\u201384 (p. 75);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Olszewska, B., <i>Konwencja pami\u0119tnika, dziennika, autobiografii w ksi\u0105\u017ckach o wojnie dla m\u0142odego czytelnika<\/i>, [in:] <i>(Od)pami\u0119tywanie \u2013 gry z przesz\u0142o\u015bci\u0105 w literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i>, eds. B. Niesporek-Szamburska, M. W\u00f3jcik-Dudek, Katowice 2018, pp. 101\u2013117\u00a0<\/span><span class=\"s2\">(p. 111 fn. 12)<\/span><span class=\"s2\">;<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Rybak, K., <a href=\"https:\/\/apcz.umk.pl\/czasopisma\/index.php\/LL\/article\/view\/LL.1.2019.001\/17621\"><span class=\"s3\"><i>I (nie) \u017cyli d\u0142ugo i szcz\u0119\u015bliwie. Konstrukcje zako\u0144cze\u0144 w polskiej literaturze dzieci\u0119cej o Zag\u0142adzie<\/i><\/span><\/a>, &#8220;Literatura Ludowa&#8221;, vol. 63, no. 1, 2019, pp. 10\u201323 (pp. 13\u201314);<\/span><\/li>\n<li>Rybak, K.,\u00a0<em>Dzieci\u0144stwo w labiryncie getta. Recepcja mitu labiryntu w polskiej literaturze dzieci\u0119cej o Zag\u0142adzie<\/em>, Warszawa 2019 (p. 89, 100);<\/li>\n<li>Rybak, K., <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.31261\/NoZ.2021.07.09\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em>Zag\u0142ada i ideologia w polskiej literaturze dzieci\u0119cej XXI wieku<\/em><\/a>, \u201eNarracje o Zag\u0142adzie<span class=\"s2\">\u201d<\/span>, no. 1(7), 2021, pp. 155\u2013173 (pp. 168\u2013169);<\/li>\n<li>Rybak, K.,\u00a0<em>Obrazowanie Zag\u0142ady. Narracje holokaustowe w polskiej literaturze XXI wieku dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/em>, Warszawa 2023;<\/li>\n<li><span class=\"s1\">Sikorska, M.,\u00a0<em>Czy literatura pi\u0119kna mo\u017ce pom\u00f3c w edukacji dotycz\u0105cej Auschwitz i Holokaustu?<\/em>, [in:]\u00a0<i>Auschwitz i Holokaust. Edukacja w szkole i w miejscu pami\u0119ci<\/i>, ed. P. Troja\u0144ski, O\u015bwi\u0119cim 2014, pp. 155\u2013159;<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s1\">Sikorska, M., Smyczy\u0144ska, K.,\u00a0<i>Visual Narratives of Death and Memory. The Holocaust in Two Contemporary European Picture Books<\/i>, [in:] <i>Global Perspectives on Death in Children\u2019s Literature<\/i>, eds. L.D. Clement, L. Jamali, New York and London 2016, pp. 177\u2013190;<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">Skibi\u0144ska, E.,\u00a0<\/span><a href=\"http:\/\/ryms.pl\/ksiazka_szczegoly\/1213\/bezsennosc-jutki.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span class=\"s3\"><i>Bezsenno\u015b\u0107 Jutki<\/i><\/span><\/a><span class=\"s2\">, \u201eRyms. Kwartalnik o ksi\u0105\u017ckach dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy\u201d, no. 18, 2012, p. 30;<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Smyczy\u0144ska, K., <i>Wyzwania wsp\u00f3\u0142czesnej literatury wizualnej. Czy \u201eDziewczynka z cienia\u201d ocala pami\u0119\u0107 o ofiarach wojny?<\/i>, [in:] <i>Zdeptane dzieci\u0144stwo. II wojna \u015bwiatowa i jej wp\u0142yw na sytuacj\u0119 dzieci<\/i>, eds. A. Bartu\u015b, P. Troja\u0144ski, O\u015bwi\u0119cim 2017, pp. 337\u2013347 (p. 337 fn. 3);<\/span><\/li>\n<li>Szy\u0142ak, J., <a href=\"https:\/\/czasopisma.bg.ug.edu.pl\/index.php\/arseducandi\/article\/view\/2037\/2467\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em>O <\/em>Rose Blanche<em> i opowiadaniu o Zag\u0142adzie<\/em><\/a>,\u00a0<span class=\"s2\">\u201e<\/span>Ars Educandi\u201d, no. 15, 2018, pp. 45\u201354 (p. 45, 51\u201352);<\/li>\n<li>Tomczok, M., <i>Anna Mach, <\/i>\u015awiadkowie \u015bwiadectw. Postpami\u0119\u0107 Zag\u0142ady w polskiej literaturze najnowszej<i>; Ma\u0142gorzata W\u00f3jcik-Dudek<\/i>, W(y)czyta\u0107 Zag\u0142ad\u0119. Praktyki postpami\u0119ci w polskiej literaturze XXI wieku dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, \u201eZag\u0142ada \u017byd\u00f3w. Studia i materia\u0142y\u201d, no. 13, 2017, pp. 795\u2013801 (pp. 799\u2013800);<\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">Wijas, J.,\u00a0<i>Ma\u0142a opowie\u015b\u0107 o wielkiej historii. Refleksje na marginesie ksi\u0105\u017cki \u201eDym\u201d Ant\u00f3na Fortesa i Joanny Concejo<\/i>, [in:]\u00a0<i>Dziecko i ba\u015bnie \u015bwiata w kontek\u015bcie wczesnej edukacji<\/i>, ed. U. Ch\u0119ci\u0144ska, Szczecin 2016, pp. 249\u2013260;<\/span><\/li>\n<li><span class=\"s2\">W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0<i>Kiedy ma\u0142y Srulek staje si\u0119 bohaterem literackim \u2013 Holokaust w\u00a0literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i>, [in:] \u017b<i>ydowskie dziecko<\/i>, eds. A. Jeziorkowska- Polakowska, A. Karczewska, Lublin 2013, pp. 245\u2013255 (p. 250 fn. 19);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0<i>Architektura pamie\u0328ci \u2013 (nie)literackie przestrzenie getta<\/i>, \u201eAnnales Universitatis Pedagogicae Cracoviensis. Studia Historicolitteraria\u201d, no. XIV, 2014, pp. 215\u20132<\/span><span class=\"s2\">24 (<\/span><span class=\"s2\">p. 220 fn. 11)<\/span><span class=\"s2\">;<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s1\">W\u00f3jcik-Dudek, M., <i>Inkaust. Holokaust. Trudna lekcja pisania w czasach Zag\u0142ady<\/i>, \u201eZ Teorii i Praktyki Dydaktyki J\u0119zyka Polskiego\u201d, vol. 24, 2015, pp. 7\u201318 (p. 16, fn. 24);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">W\u00f3jcik-Dudek, M., <a href=\"http:\/\/www.noz.us.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/09_W%C3%B3jcik-Dudek_96-116-.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>Konieczno\u015b\u0107 \u015bladu. Kanony literatury dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i><\/a>, \u201eNarracje o Zag\u0142adzie\u201d, no. 1, 2015, pp. 96\u2013116 (p. 107 fn. 37);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0<i>Mi\u0119dzy udziecinnieniem a infantylizacj\u0105 Zag\u0142ady<\/i>, [in:]\u00a0<i>\u015awiaty dzieci\u0144stwa. Infantylizacje w literaturze i kulturze<\/i>, eds. M. Chrobak, K. W\u0105dolny- Tatar, Krak\u00f3w 2016, pp.\u00a0435\u2013449 (p. 443);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s2\">W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0<i>W(y)czyta\u0107 Zag\u0142ad\u0119. Praktyki postpami\u0119ci w polskiej literaturze XXI wieku dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i>, Katowice 2016 (pp. 254\u2013255);<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s1\">W\u00f3jcik-Dudek, M., <i>\u201eEfekt\u201d Zag\u0142ady w polskiej wsp\u00f3\u0142czesnej literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/i>, [in:] <i>Wiara i niewiara. Literackie realizacje wobec do\u015bwiadczenia Zag\u0142ady<\/i>, eds. P. Kalwi\u0144ski, A. Karczewska, Lublin 2018, pp. 173\u2013187 (p. 177 fn. 14)<\/span><span class=\"s2\">.<\/span><\/li>\n<\/ul>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Author: Ant\u00f3n Fortes Illustrator: Joanna Concejo Translator: Beata Haniec Year:&nbsp;2011 Publisher: Tako Place of publication: Toru\u0144 Pages: 36 ISBN:&nbsp;9788362737055 Notes: Translation from Spanish (2008). Translations: Fume, Pontevedra: OQO Editora, 2008, pp. 36, ISBN: 9788498710588; Fum\u00e9e, trans. J. Yuste, Pontevedra: OQO, 2009, pp. 36, ISBN: 9788498711035; Fumo, trans. D. Batalim SottoMayor, Pontevedra: OQO, 2009, pp. 36, ISBN: 9788498711400; Fumo, trans. A. Lami, Modena: Logos, 2011, pp. 36, ISBN: 9788857600550; Humo, Pontevedra: OQO, 2008, pp. 34, ISBN: 9788498710595; Smoke, trans.&nbsp;M. W. Heslop, Pontevedra: OQO, 2009, pp. 36, ISBN: 9788498711394. In Smoke, the reader is thrown into the center of events taking place in a concentration camp. The story is narrated by a young boy who recounts dramatic daily occurrences from the camp, such as the selection of victims, the assignment of barracks (\u201chomes\u201d), a roll-call that takes hours in the cold, persistent hunger, and executions. The boy finds his only solace in the company of his mother and a new friend met in the camp called Vadio. The story ends at \u201ca house with a chimney\u201d, to which the narrator is being led. The last double-page illustration depicts the two boys standing in the darkness holding hands, and is accompanied by the words: \u201cThey close the doors. I cannot see almost anything. Vadio takes my hand. He is my only friend\u201d. Smoke combines text with corresponding illustrations. Ant\u00f3n Fortes\u2019 short, unembellished sentenctes precisely describe events at the camp as seen through the eyes of the child narrator. The boy is told different stories by adults and therefore does not understand everything that happens around him, although he is familiar with hunger and death. The subdued colours of Joanna Concejo\u2019s illustrations complement the text by demonstrating the complexity of a child\u2019s experience of the Holocaust. On the one hand, the images are full of realistically emaciated, sad silhouettes; on the other hand, they are transformed with childlike imagination by turning soldiers into mythical harpies and potatoes scattered on the ground into human heads. Here, it is worth to point out that identifying the target audience for Smoke may be a challenge. Some would consider it children\u2019s literature, while others may fear that it could be a traumatizing experience for young readers. \u00a0 Bibliography: Bieber, A., Voices from the Interior: Reimagining Childhood under Janusz Korczak\u2019s Care, \u201eThe Lion and the Unicorn\u201d, no. 42, 2018, pp. 321\u2013337 (p. 326); Biernacka-Licznar, K., Jamr\u00f3z-Stolarska, E., Paprocka, N., Lilipucia rewolucja. Awangardowe wydawnictwa dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy w Polsce w latach 2000\u20132015. Produkcja wydawnicza. Bibliografia, Warszawa 2018 (pp. 59\u201360); Cackowska, M.,\u00a0Ideologie dzieci\u0144stwa w ksi\u0105\u017ckach obrazkowych dla dzieci, [in:] Tabu w literaturze i sztuce dla dzieci, eds. B. Socha\u0144ska, J. Czechowska, Warszawa\u2013Pozna\u0144 2012, pp. 55\u201375; Dymel-Trzebiatowska, H.,\u00a0Visual representations of war in Polish and Scandinavian picturebooks. A metaphorical perspective, \u201eProblemy Wczesnej Edukacji \/ Issues in Early Education\u201d, no. 3 (34), 2016, pp. 118\u2013131 (p. 119); Gajownik, S., II wojna \u015bwiatowa we wsp\u00f3\u0142czesnej literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, [in:] Historia \u2013 pami\u0119\u0107 \u2013 edukacja w edukacji humanistycznej, vol. 2: Literatura i kultura, eds. Z. Budrewicz, M. Sienko, Krak\u00f3w 2013, pp. 167\u2013179 (p. 170); Howrus-Czajka, M.,\u00a0Obraz II wojny \u015bwiatowej w polskiej ksi\u0105\u017cce obrazkowej, \u201eRyms. Kwartalnik o ksi\u0105\u017ckach dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy\u201d, no. 27, 2016, pp. 8\u20139; Howrus-Czajka, M.,\u00a0\u201cTrue fiction\u201d \u2013 the memory and the postmemory of traumatic war events in a picturebook, \u201eProblemy Wczesnej Edukacji \/ Issues in Early Education\u201d, no. 3 (34), 2016, pp. 94\u2013106 (p. 98); Ippoldt, L., Dziecko a wojna \u2013 literatura dla dzieci o tematyce wojennej na wybranych przyk\u0142adach polsko- i niemieckoj\u0119zycznych, \u201eOrbis Linguarum\u201d, no. 48, 2018, pp. 501\u2013504 (p. 503); Jasnowski, P.,\u00a0Zag\u0142ada \u017byd\u00f3w w najnowszej literaturze dzieci\u0119cej, \u201eRyms. Kwartalnik o ksi\u0105\u017ckach dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy\u201d, no. 19, 2013, pp. 6\u20137; Jeziorkowska-Polakowska, A., \u201ebia\u0142a plamka na tle MURU to ja&#8230;\u201d \u2013 angielski buldog opowiada o Zag\u0142adzie, [in:] (Nie)zapomniane zwierz\u0119ta, eds. E. \u0141och, D. Piechota, A. Trze\u015bniewska-Nowak, Gda\u0144sk 2021, pp. 129\u2013161 (p. 132, fn. 6); Michu\u0142ka, D., Prze\u0142amywanie granic ksi\u0105\u017cki dla dziecka. Ostatnie przedstawienie panny Esterki Adama Jaromira jako lektura o czytaniu pami\u0119ci, \u201eDydaktyka Polonistyczna\u201d, no. 2 (11), 2016, pp. 98\u2013107 (p. 99); Nieczyporowski, R., WYSCHNI\u0118TE \u0141ZY. Pami\u0119\u0107 Zag\u0142ady w sztuce wsp\u00f3\u0142czesnej, \u201eDYSKURS. Pismo Naukowo-Artystyczne ASP we Wroc\u0142awiu\u201d, no. 24, 2017, pp. 64\u201384 (p. 75); Olszewska, B., Konwencja pami\u0119tnika, dziennika, autobiografii w ksi\u0105\u017ckach o wojnie dla m\u0142odego czytelnika, [in:] (Od)pami\u0119tywanie \u2013 gry z przesz\u0142o\u015bci\u0105 w literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, eds. B. Niesporek-Szamburska, M. W\u00f3jcik-Dudek, Katowice 2018, pp. 101\u2013117\u00a0(p. 111 fn. 12); Rybak, K., I (nie) \u017cyli d\u0142ugo i szcz\u0119\u015bliwie. Konstrukcje zako\u0144cze\u0144 w polskiej literaturze dzieci\u0119cej o Zag\u0142adzie, &#8220;Literatura Ludowa&#8221;, vol. 63, no. 1, 2019, pp. 10\u201323 (pp. 13\u201314); Rybak, K.,\u00a0Dzieci\u0144stwo w labiryncie getta. Recepcja mitu labiryntu w polskiej literaturze dzieci\u0119cej o Zag\u0142adzie, Warszawa 2019 (p. 89, 100); Rybak, K., Zag\u0142ada i ideologia w polskiej literaturze dzieci\u0119cej XXI wieku, \u201eNarracje o Zag\u0142adzie\u201d, no. 1(7), 2021, pp. 155\u2013173 (pp. 168\u2013169); Rybak, K.,\u00a0Obrazowanie Zag\u0142ady. Narracje holokaustowe w polskiej literaturze XXI wieku dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, Warszawa 2023; Sikorska, M.,\u00a0Czy literatura pi\u0119kna mo\u017ce pom\u00f3c w edukacji dotycz\u0105cej Auschwitz i Holokaustu?, [in:]\u00a0Auschwitz i Holokaust. Edukacja w szkole i w miejscu pami\u0119ci, ed. P. Troja\u0144ski, O\u015bwi\u0119cim 2014, pp. 155\u2013159; Sikorska, M., Smyczy\u0144ska, K.,\u00a0Visual Narratives of Death and Memory. The Holocaust in Two Contemporary European Picture Books, [in:] Global Perspectives on Death in Children\u2019s Literature, eds. L.D. Clement, L. Jamali, New York and London 2016, pp. 177\u2013190; Skibi\u0144ska, E.,\u00a0Bezsenno\u015b\u0107 Jutki, \u201eRyms. Kwartalnik o ksi\u0105\u017ckach dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy\u201d, no. 18, 2012, p. 30; Smyczy\u0144ska, K., Wyzwania wsp\u00f3\u0142czesnej literatury wizualnej. Czy \u201eDziewczynka z cienia\u201d ocala pami\u0119\u0107 o ofiarach wojny?, [in:] Zdeptane dzieci\u0144stwo. II wojna \u015bwiatowa i jej wp\u0142yw na sytuacj\u0119 dzieci, eds. A. Bartu\u015b, P. Troja\u0144ski, O\u015bwi\u0119cim 2017, pp. 337\u2013347 (p. 337 fn. 3); Szy\u0142ak, J., O Rose Blanche i opowiadaniu o Zag\u0142adzie,\u00a0\u201eArs Educandi\u201d, no. 15, 2018, pp. 45\u201354 (p. 45, 51\u201352); Tomczok, M., Anna Mach, \u015awiadkowie \u015bwiadectw. Postpami\u0119\u0107 Zag\u0142ady w polskiej literaturze najnowszej; Ma\u0142gorzata W\u00f3jcik-Dudek, W(y)czyta\u0107 Zag\u0142ad\u0119. Praktyki postpami\u0119ci w polskiej literaturze XXI wieku dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, \u201eZag\u0142ada \u017byd\u00f3w. Studia i materia\u0142y\u201d, no. 13, 2017, pp. 795\u2013801 (pp. 799\u2013800); Wijas, J.,\u00a0Ma\u0142a opowie\u015b\u0107 o wielkiej historii. Refleksje na marginesie ksi\u0105\u017cki \u201eDym\u201d Ant\u00f3na Fortesa i Joanny Concejo, [in:]\u00a0Dziecko i ba\u015bnie \u015bwiata w kontek\u015bcie wczesnej edukacji, ed. U. Ch\u0119ci\u0144ska, Szczecin 2016, pp. 249\u2013260; W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0Kiedy ma\u0142y Srulek staje si\u0119 bohaterem literackim \u2013 Holokaust w\u00a0literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, [in:] \u017bydowskie dziecko, eds. A. Jeziorkowska- Polakowska, A. Karczewska, Lublin 2013, pp. 245\u2013255 (p. 250 fn. 19); W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0Architektura pamie\u0328ci \u2013 (nie)literackie przestrzenie getta, \u201eAnnales Universitatis Pedagogicae Cracoviensis. Studia Historicolitteraria\u201d, no. XIV, 2014, pp. 215\u2013224 (p. 220 fn. 11); W\u00f3jcik-Dudek, M., Inkaust. Holokaust. Trudna lekcja pisania w czasach Zag\u0142ady, \u201eZ Teorii i Praktyki Dydaktyki J\u0119zyka Polskiego\u201d, vol. 24, 2015, pp. 7\u201318 (p. 16, fn. 24); W\u00f3jcik-Dudek, M., Konieczno\u015b\u0107 \u015bladu. Kanony literatury dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, \u201eNarracje o Zag\u0142adzie\u201d, no. 1, 2015, pp. 96\u2013116 (p. 107 fn. 37); W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0Mi\u0119dzy udziecinnieniem a infantylizacj\u0105 Zag\u0142ady, [in:]\u00a0\u015awiaty dzieci\u0144stwa. Infantylizacje w literaturze i kulturze, eds. M. Chrobak, K. W\u0105dolny- Tatar, Krak\u00f3w 2016, pp.\u00a0435\u2013449 (p. 443); W\u00f3jcik-Dudek, M.,\u00a0W(y)czyta\u0107 Zag\u0142ad\u0119. Praktyki postpami\u0119ci w polskiej literaturze XXI wieku dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, Katowice 2016 (pp. 254\u2013255); W\u00f3jcik-Dudek, M., \u201eEfekt\u201d Zag\u0142ady w polskiej wsp\u00f3\u0142czesnej literaturze dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy, [in:] Wiara i niewiara. Literackie realizacje wobec do\u015bwiadczenia Zag\u0142ady, eds. P. Kalwi\u0144ski, A. Karczewska, Lublin 2018, pp. 173\u2013187 (p. 177 fn. 14).<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1498"}],"collection":[{"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1498"}],"version-history":[{"count":48,"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1498\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3602,"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1498\/revisions\/3602"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oczamidziecka.al.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1498"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}